وزیر نفت ایران چه نقشه‌ای دارد؟

  • 19 ژوئن 2014 - 29 خرداد 1393
Image copyright AP
Image caption وزیر نفت ایران: هر کاری خواهیم کرد تا تولیدمان بیشتر شود

تنها یک ماه به پایان ضرب‌الاجل مذاکره‌کنندگان هسته‌ای ایران و ۱+۵ برای رسیدن به توافق باقی مانده است و اگر دو طرف از نتیجه گفت‌وگوهایشان راضی نباشند، تحریم‌های ایران، از جمله محدودیت‌های بین‌المللی خرید و فروش نفت خام به قوت خود باقی می‌ماند.

کاهش فروش نفت خام و در نتیجه، کاهش درآمدهای نفتی هدف اصلی تحریم‌کنندگان ایران بوده و این محدودیت‌ها در فاصله زمانی دو ساله باعث شده است میزان تولید روزانه نفت خام ایران از نزدیک به ۴ میلیون بشکه به حدود ۲ میلیون و ۷۰۰ هزار بشکه برسد. برخلاف وزیران نفت پیشین که تاثیر تحریم‌ها بر تولید نفت ایران را ناچیز می‌خواندند، بیژن زنگنه، وزیر کنونی نفت ایران تاکید دارد که حجم تولید نفت ایران "به دلیل محدودیت‌های ناشی از تحریم‌های بین‌المللی" کاهش یافته است.

او تحریم‌های ایران را "غیرمنصفانه" خواند و گفت: "از نظر ما این محدودیت‌ها، اقدامی غیرقانونی علیه ایران است و ما هر کاری خواهیم کرد تا تولیدمان بیشتر شود."

بیژن زنگنه اضافه کرد که با لغو تحریم‌ها، ظرفیت تولید نفت ایران می‌تواند در فاصله چند ماه به نزدیک ۴ میلیون بشکه نفت برسد، هرچند با نیم‌نگاهی به احتمال بی‌نتیجه ماندن مذاکرات هسته‌ای اضافه کرد: "اگر تحریم‌ها لغو نشود، به هر شکلی که بتوانیم ظرفیت تولیدمان را بیشتر می‌کنیم، در طول ماه‌های گذشته هم چنین کاری کرده‌ایم."

او مذاکرات هسته‌ای را "موضوعی سیاسی" خواند و گفت: "هیچ‌کس نمی تواند بگوید که توافق چه روزی نهایی خواهد شد. موضوع پیچیده‌ای است و گفت‌وگوهای دشواری انجام می‌شود، ولی به نظر ما اگر طرف مقابل قصد و نیت خوبی داشته باشد، می‌شود به نتیجه رسید."

طرحی بلندپروازانه

شرکت ملی نفت ایران به تازگی اعلام کرد که به دنبال رساندن ظرفیت تولید روزانه نفت به حدود ۵ میلیون و ۷۰۰ هزار بشکه در مدت سه سال است، هدفی که با در نظر گرفتن محدودیت‌های بین‌المللی صنعت نفت ایران دشوار به نظر می‌رسد.

در حاشیه نشست اخیر اوپک در وین از بیژن زنگنه پرسیدم آیا این هدف بلندپروازانه نیست؟

- نه! الان ظرفیت تولید ما نزدیک ۴ میلیون بشکه است و می‌خواهیم در مدت سه سال، یک میلیون و ۷۰۰ هزار بشکه به این میزان اضافه کنیم.

- چه مقدار سرمایه‌گذاری لازم است برای رسیدن به این هدف؟

- ۱۰ میلیارد دلار در مدت سه سال.

- ایجاد چنین ظرفیتی چطور ممکن است؟

- حالا ببینید!

- سرمایه مورد نیاز از کجا تامین می‌شود؟

- از محل منابع نفت و صندوق توسعه تامین می‌کنیم و در این مرحله، روی سرمایه‌گذاری خارجی اصلا حساب نکرده‌ایم.

- پولش که تامین شود، فناوری مورد نیاز را از کجا می‌آورید؟ روی ظرفیت‌های داخلی حساب کرده‌اید؟

- عمدتا از شرکت‌های داخلی استفاده می‌کنیم. (برای رسیدن به این هدف) سه کار باید بکنیم؛ حفاری، اوورگراند (تاسیسات رو زمینی) و واحدهای بهره‌برداری. اینها برای ما در ایران پیچیدگی چندانی ندارد و شرکت‌های داخلی انجام می‌دهند.

- چه میدان‌هایی هدف این توسعه هستند؟

- میدان‌های غرب کارون از جمله آزادگان، یادآوران و یاران سه میدانی هستند که انتظار داریم (با توسعه آنها) این افزایش تولید انجام شود. در نظر گرفته‌ایم که یک میلیون (بشکه نفت) از محل افزایش ظرفیت تولید میعانات به دست آید و ۷۰۰ هزار بشکه (نفت خام) هم از میدان‌هایی که اسم بردم در غرب کارون. برای این کار هم باید ۲۰۰ تا ۲۵۰ چاه بزنیم.

با وجود محدودیت‌های بین‌المللی در سال‌های اخیر شرکت ملی نفت ایران همچنان به رایزنی با شرکت‌های نفتی خارجی ادامه داده است. قراردادهای نفتی جدید، یکی از محورهای این مذاکرات اعلام شده، بدون آن که به جزئیات بحث‌ها اشاره شود. وزیر نفت ایران در تازه‌ترین توضیحاتش در این باره گفت که مذاکرات در زمینه سرمایه‌گذاری شرکت‌های خارجی در بخش بالادستی صنعت نفت ایران انجام می‌شود.

صنایع بالادستی نفت عمدتا شامل فعالیت‌های مربوط به عملیات اکتشاف، حفاری، توسعه میدان‌ها و تولید نفت خام و گاز طبیعی است.

وقتی از بیژن زنگنه پرسیدم که به عنوان وزیر نفت ایران ترجیح می‌دهد شرکت‌های خارجی را در بخش بالادستی کدام میدان‌های هیدروکربوری به کار گیرد، گفت که اولویت نخست صنعت نفت ایران در این زمینه، توسعه میدان‌های مشترک، از جمله میدان‌های مشترک با عراق در غرب کشور است.