چهره ایران در سال بحران اقتصادی

حق نشر عکس 1
Image caption گزارش تازه مرکز آمار حاوی اطلاعات زیادی در باره ایران در تمام زمینه هاست

مرکز آمار ایران با انتشار گزارشی با عنوان ایران در آیینه آمار ۱۳۹۱ وضعیت این کشور را در بخش های مختلف اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی، قضایی و بهداشتی ارائه کرده است. در این گزارش ۱۵۰ صفحه‌ای ضمن ارائه وضعیت جمعیتی و آب و هوایی در این سال، نشان داده شده است که وضعیت در سال ۱۳۹۱ با سالهای قبل آن چه تغییری کرده است.

در سال ۱۳۹۱ جمعیت ایران بیشتر از ۷۶ میلیون نفر بوده که ۵۴ میلیون و ۶۰۷ هزار نفر آنها (۷۱.۸ درصد) در شهرها و ۲۱ میلیون و ۴۳۰ هزار نفر (۲۸.۲ درصد) در روستاها زندگی می‌کردند.

این گزارش نشان می دهد که در فاصله یک سال در مقایسه با سال ۱۳۹۰، به جمعیت شهری ایران حدود یک میلیون نفر اضافه شده در حالی که از تعداد ساکنان روستاها حدود ۱۶ هزار نفر کم شده است.

آمار نشان می دهد که تعداد خانوارهای ایرانی در فاصله بیست سال بیش از دو برابر شده و از ده میلیون و ۷۸۷ هزار خانوار به ۲۱ میلیون و ۱۸۵ هزار خانوار رسیده است. این در حالی است که در سال ۱۳۷۰ جمعیت کل ایران بیشتر از ۵۵ میلیون و ۸۳۷ هزار نفر بوده که تقریبا نزدیک به ۳۲ میلیون نفر آنها در شهرها و نزدیک به ۲۳ میلیون نفر آنها در روستاها زندگی می کردند.

این روند در بیست سال گذشته به گونه ای بوده که جمعیت شهری افزایش چشمگیری داشته و جمعیت شهرها به بیش از ۵۴ میلیون نفر رسیده است. این یعنی حدود ۲۴ میلیون نفر به جمعیت شهرها اضافه شده است در حالی که جمعیت روستاها نسبت به بیست سال پیش نه تنها افزایش نیافته که حدود دو میلیون نفر کم شده است.

گزارش مرکز آمار نشان می دهد که متوسط تعداد اعضای خانوار در سال ۱۳۹۰ در ایران ۳.۵۵ بوده که استان گیلان با ۳.۱۹ کم‌جمعیت‌ترین خانوار و استان سیستان و بلوچستان با ۴.۳۱ پرجمعیت‌ترین خانوارها را در میان استانهای ایران داشته اند.

آمار نشان می دهد که در این سال در کنار خانوارهای ایرانی، یک میلیون و ۴۵۰ هزار افغان و بیش از ۵۱ هزار عراقی مهاجر نیز در ایران زندگی می کرده اند.

گزارش مرکز آمار نشان می دهد که وضعیت ازدواج و طلاق در سال ۱۳۹۱ روند متناقضی داشته است در حالی که از میزان ازدواج کم شده است، تعداد طلاق تقریبا به همان نسبت بیشتر هم شده است. در سال ۱۳۹۱ حدود ۸۳۰ هزار ازدواج به ثبت رسیده که نسبت به سال قبل یعنی سال ۱۳۹۰ بیشتر از ۵ درصد کاهش داشته و در همین مدت بیش از ۱۵۰ هزار طلاق به ثبت رسیده که نسبت به سال قبل تر یعنی سال ۱۳۹۰ بیشتر از پنج درصد افزایش یافته است.

حق نشر عکس ISNA

در سال ۱۳۹۱ یک میلیون و ۴۰۰ هزار کودک متولد شده‌اند که ۴۸.۷ درصد آنها دختر بوده اند.

مهاجرت

آمار نشان می دهد که در فاصله پنج سال پنج میلیون و ۵۰۰ هزار نفر در کشور جابه جا شده اند یا از کشور خارج شده اند که نزدیک به ۹۲ درصد آنها در داخل کشور مهاجرت کرده اند. بیشتر مهاجرت ها مربوط به استان تهران است و استان کهگیلویه و بویر احمد کمترین مهاجران را در خود جای داده است.

استانهای البرز، اصفهان، گیلان، یزد، مازندران، بوشهر، سمنان، گلستان، خراسان جنوبی، هرمزگان، قم و زنجان از استانهای مهاجرپذیر بوده اند و بقیه استانهای (۱۸ استان دیگر) استانهای مهاجرفرست هستند و "رقم خالص مهاجرت در آنها منفی بوده است."

گزارش مرکز آمار نشان می دهد که در سال ۱۳۹۱ که ایران با بحران اقتصادی مواجه بود، نرخ متوسط بیکاری ۱۲.۱ درصد بوده است که در آن میانگین نرخ بیکاری جوانان ۱۵ تا ۲۴ ساله نزدیک به ۲۷ درصد بوده است. این نرخ در میان مردان ۱۵ تا ۲۴ ساله بیشتر از ۲۳ درصد و در میان زنان بیشتر از ۴۱ درصد بوده است.

استانهای لرستان، ایلام و فارس دارای بیشترین نرخ بیکاری و استانهای خراسان جنوبی، کرمان و خراسان رضوی با نرخ بیکاری بین شش تا هشت درصد کمترین نرخ بیکاری را داشته اند.

حق نشر عکس MEHR

بیشتر شاغلان ایرانی هم در بخش خدمات فعال هستند به گونه‌ای که بیش از ۴۷ درصد آنها در بخش خدمات، بیش از ۳۳ درصد آنها در بخش صنعت و نزدیک به ۲۰ درصد هم در بخش کشاورزی فعالیت می کنند.

گزارش مرکز آمار نشان می دهد که دو میلیون و ۱۰۰ هزار نفر در بخش دولتی کار می کنند که حدود نیمی از آنها مدرک تحصیلی بالاتر از لیسانس دارند.

آثار تحریم

در گزارش مرکز آمار تصویری از وضعیت تولید محصولات کشاورزی، صنعتی و معدنی در سال ۱۳۹۱ ارائه شده است.

این گزارش نشان می دهد که در اوج بحران اقتصادی در سال ۱۳۹۱ تعداد جوازهای تاسیس واحدهای تولیدی در فاصله پنج سال از بیشتر از ۲۶ هزار واحد صنعتی به ۱۵ هزار واحد در سال ۱۳۹۱ کاهش پیدا کرده است.

ارزش کل مبادلات خارجی ایران در سال ۱۳۹۱ بیش از ۱۳۵ هزار میلیارد تومان بوده است که ۶۴ درصد آن یعنی حدود ۸۳ هزار میلیارد تومان آن سهم واردات بوده است که نسبت به یک سال پیش از آن یعنی سال ۱۳۹۰ نزدیک به ۳۰ درصد افزایش نشان می دهد.

این یعنی حتی در اوج بروز بحران اقتصادی و تحریم های گسترده، حجم مبادلات افزایش یافته است ولی این رقم در سال بعد یعنی سال ۱۳۹۲ به دلیل مشکلات مالی کاهش یافته و در واقع بخشی از آثار بحران در سال بعدی آشکار شده است.

رکود حاکم بر بخش های صنعتی کما بیش در سال ۱۳۹۱ آشکار شده بود چنانکه بخش حمل و نقل نشان می دهد که در این سال بیشتر از یک میلیون و ۳۳۴ وسیله نقلیه موتوی شماره گذاری شده اند که نسبت به یک سال قبل تقریبا نصف شده است. بیشتر از نیمی از وسایل نقلیه شماره گذاری شده خودروهای سواری بوده است.

در چند سال گذشته به دلیل تحریم های بین المللی و مشکلات مالی، برخی شرکت های بزرگ خارجی که با ایران در زمینه تولید خودرو همکاری می کردند، این همکاری را به حالت تعلیق در آوردند و تولید خودروی ایران به نصف کاهش پیدا کرد.

این گزارش نشان می دهد که چطور نرخ دلار در بازار آزاد در فاصله چند ماه دو برابر شده است. بنابر آمار ارائه شده در فروردین سال ۱۳۹۱ دلار در بازار آزاد یک هزار و ۸۷۷ تومان خرید و فروش می شده است در حالی که در بهمن ماه همان سال قیمت دلار به مرز چهار هزار تومان رسیده است.

گزارش های پیشین مرکز آمار، رشد اقتصادی سال ۱۳۹۱ را منفی ۵.۴ درصد اعلام کرده بود که در بیست سال گذشته بی سابقه بوده است.

حق نشر عکس MEHR

گزارش مرکز آمار ایران نشان می دهد که هزینه های سالانه خانوارهای شهری ایرانی در سال ۱۳۹۱ با نزدیک به ۲۴ درصد افزایش نسبت به سال قبل تر از آن به بیش از ۱۶ میلیون و ۴۰۰ هزار تومان رسیده است. در مقابل هزینه یک خانوار روستایی با نزدیک به ۲۹ درصد افزایش در سال ۱۳۹۱ به حدود یازده میلیون تومان رسیده است.

بنابر این گزارش، مسکن به جز مواد خوراکی تقریبا حدود نیمی از هزینه های خانوارهای شهری را تشکیل می دهد و بعد از آن حمل و نقل و بهداشت و درمان در رده های بعدی قرار دارند.

علاوه بر این، گزارش مربوط به بخش مرسولات پستی نشان می دهد که با تشدید تحریم های بین المللی یکباره انتقال مرسولات پستی از خارج ایران به داخل این کشور از شش میلیون و ۲۶۳ هزار در سال ۱۳۹۰ به دو میلیون و ۸۰۰ هزار مرسوله پستی در سال ۱۳۹۱ کاهش پیدا کرده است.

در همین سال در بخش ارتباطات، ۲۷ میلیون مشترک تلفن ثابت در ایران وجود داشته و تعداد مشترکان تلفن همراه نیز بیشتر از ۵۹ میلیون نفر بوده است.

در بخش قضایی، گزارش آمار نشان می دهد که در سال ۱۳۹۱ حدود ۶۴۶ هزار مورد سرقت توسط نیروی انتظامی ثبت شده است که یک سوم آن سرقت خودرو بوده است.

در این سال ستاد مبارزه با مواد مخدر ۵۰۵ تن مواد مخدر کشف کرده است و ۲۶۵ هزار نفر نیز در این رابطه دستگیر شده اند.

مطالب مرتبط