رشد اقتصاد ایران 'افسانه' یا واقعیت

حق نشر عکس .
Image caption محمد باقر نوبخت معاون رئیس جمهور و غلامرضا مصباحی مقدم نماینده تهران

در حالی که غلامرضا مصباحی مقدم، نماینده تهران نرخ رشد اقتصادی ۴.۶ درصدی اعلام شده از سوی بانک مرکزی ایران را "غلط‌ انداز" و "افسانه" توصیف کرده، محمد باقر نوبخت معاون برنامه ریزی و نظارت راهبردی رئیس جمهور از آمار ارائه شده دفاع و آن را توجیه کرده است.

آقای مصباحی مقدم نرخ رشد اقتصادی منفی ۵.۸ درصدی در سال ۱۳۹۱ را از رشد فعلی ۴.۶ درصدی بهار امسال کم کرده و نتیجه گرفته که رشد اقتصادی ایران در بهار امسال منفی ۱.۲ درصد است، "یعنی هنوز نرخ رشد زیر صفر است."

بانک مرکزی اخیرا گزارش وضعیت اقتصادی بهار امسال را منتشر کرد که نشان می داد رشد اقتصادی ایران که دو سال گذشته منفی بود، رشدی ۴.۶ داشته است.

آقای نوبخت خطاب به این نماینده مجلس می گوید که " ایشان هم می‌دانند که رشد اقتصادی را اینگونه محاسبه نمی‌کنند، بلکه مجموعه ارزش تولیدات کشور را در هر دوره زمانی مثل سه ماهه اول سال ۱۳۹۳ محاسبه و نسبت به مدت مشابه سال قبل می‌سنجیم."

معاون رئیس جمهوری ظاهرا اظهارات آقای مصباحی مقدم را دارای انگیزه سیاسی علیه دولت دانسته و گفته است که "انگار منتقدین فراموش کرده‌اند که در سه ماهه ابتدایی سال گذشته کشور حتی قانون بودجه هم نداشت."

در بهار سال گذشته به دلیل تاخیر دولت محمود احمدی نژاد در ارائه لایحه بودجه به مجلس، نمایندگان بودجه سه دوازدهم را برای بهار تعیین کردند و بودجه سالانه به جای اینکه قبل از آغاز سال به تصویب برسد، در بهار به تصویب مجلس رسید.

رشد تولید ناخالص داخلی بر حسب فعالیت اقتصادی

به قیمت های ثابت ۱۳۸۳ بهار ۹۲ بهار ۹۳
کشاورزی ۶.۸ ۳.۳
نفت ۲۱.۹- ۶.۱
صنایع و معادن ۷- ۸.۱
خدمات ۱.۱- ۳.۷
تولید ناخالص داخلی به قیمت پایه ۴.۱- ۴.۶
منبع: بانک مرکزی ایران

به گفته آقای نوبخت، رشد اقتصادی در سال ۱۳۹۱ بدون نفت ۵.۸ بود که بعد از تعیین سهم نفت در اقتصاد "رشد اقتصادی منفی ۶.۸ درصد" شد.

بانک مرکزی ایران رشد اقتصادی را در سال گذشته منفی ۱.۹ درصد اعلام کرده و به گفته آقای نوبخت آماری که اخیرا از سوی این بانک اعلام شد "مربوط به سه ماهه ابتدایی امسال نسبت به سه ماهه اول سال گذشته است نه این‌که با کل سال ۱۳۹۲ و یا سال ۱۳۹۱ مقایسه شده باشد."

به گفته آقای نوبخت در ماه پایانی سال گذشته دولت ۱۲ هزار میلیارد تومان به طرح های عمرانی اختصاص داد این در حالی بود که در دوره مشابه سال گذشته فقط ۲۰۰ میلیارد تومان صرف پروژه‌های عمرانی شد که نقش موثری در رشد اقتصادی دارند.

حق نشر عکس mehr
Image caption نوبخت خطاب به مصباحی مقدم : ایشان می‌دانند که رشد اقتصادی را اینگونه محاسبه نمی‌کنند، بلکه مجموعه ارزش تولیدات کشور را در هر دوره زمانی مثل سه ماهه اول سال ۱۳۹۳ محاسبه و نسبت به مدت مشابه سال قبل می‌سنجیم

معاون آقای روحانی گفته که" اگر منتقدان و صاحبنظران نسبت به این مساله دچار شک و تردید هستند، می‌توانند با مراجعه به بانک مرکزی به‌طور کامل در جریان چرایی این آمار قرار گیرند در عین حال که ما حاضریم تمامی مستندات خود را در صحن علنی مجلس مطرح کنیم."

همزمان بانک مرکزی ایران هم به انتقاد آقای مصباحی مقدم پاسخ داده و از صاحب‌نظران و کارشناسان خواسته که "در برخورد با آمار رسمی منتشره رویکرد علمی و کارشناسی خود را حفظ کنند و از ایجاد ابهام و خدشه در آمارهای رسمی کشور و وارد نمودن ملاحظات و انگیزه های غیر اقتصادی پرهیز نمایند."

بنابر اطلاعیه بانک مرکزی ایران، "با وجود رشد ۴.۶ درصدی اقتصاد در فصل اول سال ۱۳۹۳، کماکان سطح تولید ناخالص داخلی به قیمتهای ثابت سال ۱۳۸۳ در سطحی کمتر از رقم فصل اول سال ۱۳۹۰ قرار دارد. این امر بدان معنی است که اقتصاد ایران در مرحله بازیابی توان از دست رفته" است.

بانک مرکزی تاکید کرده که "با وجود رشد ۴.۶ درصدی اقتصاد در فصل اول سال جاری، اتفاق خارق‌العاده و غیرقابل باوری در اقتصاد کشور صورت نپذیرفته است و چنین نرخ رشدی پس از ۸ فصل رشد منفی، کاملاً طبیعی است."

بر اساس پیش بینی برخی نهادهای دولتی، انتظار دولت این است که رشد اقتصاد ایران در سال جاری بین ١ تا ٣ درصد باشد. به همین دلیل، نرخ اعلام شده توسط بانک مرکزی برای سه ماهه اول سال جاری ابهام برانگیز به نظر می رسد.

البته نرخ رشد ارائه شده توسط بانک مرکزی صرفا مربوط به سه ماهه اول سال جاری است. در عین حال، اگر قرار باشد این نرخ در تمام طول سال باقی بماند، به این معنی است که "نرخ رشد" اقتصاد ایران در یک دوره دو ساله حدود ٩ درصد افزایش یافته است که در غیاب تحولی اساسی در شرایط اقتصادی، رقمی استثنایی خواهد بود.

گزارش بانک مرکزی چه می گوید

حق نشر عکس ISNA
Image caption بانک مرکزی ایران می گوید با وجود رشد ۴.۶ درصدی اقتصاد در فصل اول سال جاری، اتفاق خارق‌العاده و غیرقابل باوری در اقتصاد کشور صورت نپذیرفته است و چنین نرخ رشدی پس از ۸ فصل رشد منفی، کاملاً طبیعی است.

گزارش بانک مرکزی نشان می دهد که در بهار امسال تمام گروه های عمده اقتصادی نظیر کشاورزی، نفت، صنایع و معادن و خدمات در فصل بهار از رشد مثبت برخوردار بوده اند.

بنابر این گزارش، در بهار امسال بخش کشاورزی، ۳.۳ درصد، نفت ۶.۱ درصد، صنایع و معادن ۸.۱ درصد و گروه خدمات ۳.۷ درصد رشد داشته‌اند.

این در حالی است که در پایان سال گذشته رشد تولید در بخش کشاورزی ۴.۷، بخش نفت منفی ۸.۹، صنایع و معادن منفی ۲.۹ درصد و بخش خدمات منفی ۱.۵ درصد بود.

گزارش تازه نشان می دهد که بخش صنعت و معدن به تنهایی ۲ درصد و بخش خدمات ۲.۲ درصد از رشد مثبت اقتصادی بهار امسال را شکل داده اند.

بنابر گزارش تازه بانک مرکزی، افزایش تولید "محصولات زراعی و باغی" و "افزایش نرخ رشد تولیدات و صادرات نفت خام، تولید معیانات گازی و افزایش نرخ رشد تولید گاز طبیعی" در بهار امسال باعث شده تا ارزش افزوده بخش کشاورزی و نفت هر کدام به نسبت بهار سال ۱۳۹۲ به ترتیب ۳.۳ درصد و ۶.۱ درصد رشد پیدا کند.

آمارهای بانک مرکزی نشان می دهد که رشد بخش صنعت و معدن در بهار امسال نسبت به بهار سال ۱۳۹۲ بیشتر از ۱۵ واحد درصد افزایش پیدا کرده است و "در نتیجه سهم معادن ۲ درصد از نرخ رشد ۴.۶ درصدی اقتصاد" را به خود اختصاص داده است.

اقتصاد ایران از سال ۱۳۹۱ با رشد منفی شدیدی مواجه شد و در پی آن تورم نیز به ۴۰ درصد افزایش پیدا کرد. آخرین گزارش‌ها نشان می دهد که تورم در مردادماه امسال به ۲۳ درصد کاهش پیدا کرده است.

مطالب مرتبط