صادرات نفت ایران به ژاپن افزایش چشمگیر یافت

حق نشر عکس AP
Image caption افزایش صادرات نفتی ایران نشانه کاهش فشار تحریم‌های خارجی در نتیجه توافق هسته‌ای است

فروش نفت ایران به مشتریان عمده آسیایی افزایش یافته است و مقامات ایرانی نیز از رشد مثبت اقتصادی خبر داده‌اند.

روز جمعه، ٥ دی (٢٦ دسامبر)، وزارت اقتصاد، تجارت و صنایع ژاپن گزارش کرد که در ماه گذشته میلادی (نوامبر)، میزان خرید نفت ژاپن از ایران به روزانه بیش از ١٦٣ هزار بشکه افزایش یافته است. آمار منتشر شده توسط این وزارتخانه نشان می‌دهد که این میزان نسبت به زمان مشابه سال گذشته میلادی بیش از ٩٨ درصد افزایش داشته است.

چند روز پیش نیز خبرگزاری رویترز به نقل از منابع دولتی چین گزارش کرد که واردات نفت خام آن کشور از ایران در ماه نوامبر نسبت به ماه قبل از آن ٥٣ درصد افزایش یافته و به حدود ٥١٨ هزار بشکه در روز رسیده است.

اگرچه این مزان کمی کمتر از واردات نفتی چین از ایران در ماه نوامبر سال گذشته بود، اما در طول یازده ماه اول سال جاری میلادی متوسط واردات چین از ایران به بالای ٥٤٤ بشکه در روز رسید که نسبت به مدت مشابه سال قبل ٢٩ درصد بیشتر بود. این میزان خرید نفت از ایران از سال ٢٠١١ به بعد، یعنی از زمان تشدید تحریم‌های خارجی علیه جمهوری اسلامی، سابقه نداشته است.

براساس این گزارش، تحلیلگران نفتی پیش‌بینی کرده‌اند که واردات نفتی چین از ایران در ماه جاری هم نسبت به مدت مشابه سال گذشته افزایش نشان دهد. همچنین، شرکت نفتی دولتی چین اخیرا قرارداد خود با شرکت ملی نفت ایران را تجدید کرد که طبق آن، خرید نفتی این شرکت از ایران طی سال آینده میلادی، دست کم معادل خرید آن در سال جاری خواهد بود.

حق نشر عکس Reuters
Image caption ممکن است ژاپن بخشی از نفت وارداتی را به مصرف فوری و بخشی را به ذخیره سازی اختصاص دهد

چین، هند، کره جنوبی و ژاپن خریداران اصلی نفت خام ایران هستند و آمار حاکی از آن است که واردات نفتی خریداران آسیایی از ایران طی سال جاری در مجموع بیش از ٣٠ درصد نسبت به سال گذشته افزایش یافته است. البته در طول سال، نوسانات فصلی تغییراتی را در میزان خرید پدید آورد و از جمله در ماه نوامبر سال جاری، گزارش شد که فروش نفت ایران به کشورهای آسیایی نسبت به ماه اکتبر کاهش یافته اما این کاهش موقتی بوده است.

در حالیکه کاهش بهای نفت خام در بازارهای جهانی باعث رقابت بین صادرکنندگان عمده بر سر جلب مشتری شده، گفته می‌شود که دولت ایران که برای مقابله با بحران اقتصادی موجود به شدت به عواید نفتی نیاز دارد تسهیلات و تخفیف‌های ویژه ای را به خریداران می‌دهد.

اگرچه ادامه رکود جهانی تا کنون مانع از رشد قابل توجه تقاضا برای نفت ارزانقیمت در سطح بین‌المللی شده است، اما به گفته برخی کارشناسان، از آنجا که اقتصاد بعضی از خریداران نفت ایران، به خصوص چین، هنوز هم ار رشد قابل توجه برخوردار است، این کشورها با کاهش واردات نفت از برخی دیگر از عرضه کنندگان، از امکانات مناسب‌تر خرید نفت از ایران بهره برداری می‌کنند.

حق نشر عکس AP
Image caption نهاوندیان، روحانی، ظریف - نهاوندیان تاثیر مذاکرات هسته‌ای بر شرایط اقتصادی را مطرح کرده است

همچنین، این احتمال نیز وجود دارد که ژاپن با استفاده از موقعیت بازار نفت و پیش‌بینی‌ افزایش نسبی بهای نفت خام در آینده نزدیک، به ذخیره‌سازی نفت مبادرت کرده باشد.

خبر افزایش فروش نفت ایران به کشورهای آسیایی در حالی انتشار می‌یابد که مقامات جمهوری اسلامی اخیرا از تحقق رشد اقتصادی مثبت پس از یک دوره رکود عمیق و رشد منفی خبر داده‌اند.

پیشتر، بانک مرکزی ایران آماری را حاکی از تبدیل رشد منفی اقتصادی سال گذشته به رشد مثبت منتشر کرده بود و روز جمعه، خبرگزاری دولتی ایران - ایرنا - به نقل از محمد نهاوندیان، رئیس دفتر رئیس جمهوری، از بهبود شرایط اقتصادی کشور خبر داد.

آقای نهاوندیان اظهارات حسن روحانی، رئیس جمهوری را بازگو کرد که در سخنانی در خراسان جنوبی گفته است که در شش ماه اول سال ١٣٩٣، نرخ رشد اقتصادی مثبت بوده است. آقای نهاوندیان گفت که "در بخش نفت و گاز این رشد مشاهده شده و یک درصد از این رشد هم مربوط به صنعت است."

حق نشر عکس khamenei.ir
Image caption جنبه‌ای از اقتصاد مقاومتی رهبر جمهوری اسلامی شامل احیای رویکرد اقتصادی اوایل انقلاب است

صنایع ایران از نظر مواد اولیه و ماشین آلات به واردات نیاز دارد و در نتیجه، فعالیت آن به دسترسی به ارز برای واردات این اقلام وابسته است. به این ترتیب، بهبود صادرات نفتی در سال گذشته، به خصوص تا قبل از سقوط بهای نفت در هفته‌های اخیر، و دسترسی دولت به بخشی از درآمدهای ارزی کشور بر افزایش تولید و احتمالا سرمایه‌گذاری صنعتی تاثیر مثبت گذاشته است.

اگرچه پرونده هسته‌ای جمهوری اسلامی هنوز حل و فصل نشده است، اما از زمان اجرایی شدن توافق مقدماتی ژنو در اوایل سال میلادی جاری، از سنگینی تحریم‌ها بر اقتصاد ایران کاسته شده است و به نظر می‌رسد که ایالات متحده نیز سیاست فشار بر کشورهای دیگر برای کاهش و حتی توقف مبادلات نفتی و مالی با ایران را دست‌کم با همان جدیت سابق دنبال نمی‌کند.

آقای نهاوندیان در توضیح رشد مثبت اقتصادی گفته است که "بخشی از این جهش نیز مربوط به رفع تحریم‌هاست" هر چند افزوده است که "مردم ایران اثبات کردند که می‌توانند اقتصاد مقاومتی را تجلی دهند و این نرخ ٤ درصدی می‌تواند نشان از تحقق بخشی از اقتصاد مقاومتی داشته باشد."

در آغاز سال شمسی جاری، آیت‌الله علی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی، "اقتصاد مقاومتی" را به عنوان سیاست اجرایی سال جدید اعلام کرد که به گفته تحلیلگران جمهوری اسلامی، شامل تلاش برای اداره امور اقتصادی در شرایط تحریم خارجی و همچنین، احیای مفهوم خودکفایی است. این مفهوم در بخش عمده‌ای از تاریخ جمهوری اسلامی به خصوص در اوایل انقلاب و زمان جنگ هشت ساله با عراق مورد تاکید بوده است.

مطالب مرتبط