بریتانیا: حمایت از بانک تحت رهبری چین به روابط با آمریکا آسیب نمی‌زند

حق نشر عکس Reuters
Image caption مراسم تاسیس بانک آسیایی سرمایه‌گذاری زیربنایی در پائیز گذشته در پکن برگزار شد

بریتانیا ناخرسندی آمریکا از حمایت این کشور از یک بانک سرمایه گذاری به رهبری چین را نادیده گرفته و گفته است که اختلاف بر سر این مساله بر روابط دو کشور تاثیر منفی ندارد.

روز جمعه، ٢٢ اسفند (١٣ مارس)، سخنگوی دیوید کامرون، نخست وزیر بریتانیا، در واکنش به انتقاد برخی مقامات آمریکایی از تصمیم به عضویت در "بانک آسیایی سرمایه‌گذاری زیربنایی - ای آی آی بی - گفت که "اوقاتی هم هست که نگرش ما نسبت به بعضی موضوعات با نگرش ایالات متحده تفاوت می‌کند."

وی گفت که تصمیم دولت بریتانیا برای ملحق شدن به گروه موسسان این بانک "صحیح و در راستای پیشبرد منافع ملی" اتخاذ شده و انتظار نمی‌رود که این تصمیم به روابط سنتی با آمریکا آسیبی بزند.

به گفته این مقام دولت بریتانیا، ای آی آی بی نقش مکمل سایر نهادهای سرمایه‌گذاری بین‌المللی در زمینه توسعه را ایفا خواهد کرد و کمک بزرگی به پیشرفت کشورهای کم درآمدتر شرق آسیا و حوزه اقیانوس آرام خواهد بود. وی گفت که وزیر خزانه داری بریتانیا تصمیم به عضویت در بانک را با مقامات آمریکایی مطرح و درباره آن تبادل نظر کرده است.

مقامات بریتانیایی با تکذیب اینکه انگیزه آنان در اتخاذ این تصمیم جلب نظر مساعد چین و برخورداری از روابط مالی و تجاری با آن کشور بوده است، گفته‌اند که تجربه و دانش بانکداری بریتانیا می تواند زمینه ساز عملکرد بهتر بانک جدید شود.

پیشتر، کاخ سفید با صدور اطلاعیه‌ای گفته بود انتظار دارد بریتانیا از موقعیت خود به عنوان یکی از پایه‌گذاران بانک آسیایی سرمایه‌گذاری زیربنایی برای تضمین عملکرد بهتر این بانک استفاده کند. در این بیانیه آمده است که "تصمیم به مشارکت در تاسیس این بانک، در حیطه حق حاکمیت بریتانیاست اما امیدواریم که بریتانیا موقعیت خود را برای وادار کردن بانک به اعمال ضوابط بهتر بانکداری به کار گیرد."

در عین حال، یک مقام آمریکایی به روزنامه تایمز مالی گفته است که ایالات متحده "نگران روند پذیرش خواست‌های حکومت چین است و به نظر آمریکا، این روشی مناسب برای تعامل با کشوری نیست که به تدریج به یک قدرت عمده تبدیل می‌شود."

به گفته برخی ناظران، برخورد مصالحه‌جویانه و نرمش غرب در قبال روسیه پس از فروپاشی اتحاد شوروی مشوق رهبران کنونی آن کشور در سیاست خارجی تهاجمی آنان بوده است. همچنین، با توجه به نظام سیاسی چین، این نگرانی هم وجود دارد که پذیرش خواست‌های حکومت آن کشور می‌تواند مانع از حرکت به سوی دموکراسی و تامین حقوق مردم چین شود.

بانک آسیایی سرمایه گذاری زیربنایی به پیشنهاد چین و به منظور اعطای وام برای اجرای طرح‌های زیربنایی در کشورهای کم در آمدتر آسیا با اعتباری به مبلغ ٥٠ میلیارد دلار تاسیس شده است. این بانک در نظر دارد به این گروه از کشورها در اجرای طرح‌های عمرانی کمک کند.

طرح تاسیس چنین بانکی در سال ٢٠١٣ از سوی چین عنوان شد که دلیل این اقدام را نارضایی از عملکرد موسسات بزرگ جهانی فعال در زمینه کمک اقتصادی به کشورهای دیگر توصیف کرد. چین به خصوص عملکرد بانک جهانی و صندوق بین‌المللی پول را مورد انتقاد قرار داده و گفته است که این نهادها تحت تسلط کشورهای غربی و به خصوص آمریکا قرار دارند و به عنوان بازوی سیاسی آنها عمل می‌کنند.

بانک جهانی و صندوق بین‌المللی پول در پایان جنگ دوم جهانی به منظور حفظ ثبات در زمینه مالی و تجاری بین‌المللی و کمک به توسعه اقتصادی کشورهای آسیب دیده از جنگ و بعدها، کمک به کشورهای توسعه‌نیافته ایجاد شدند. بانک جهانی وام‌هایی را برای اجرای طرح‌های عمرانی در اختیار کشورهای توسعه‌نیافته قرار می‌دهد. اکثر کشورهای جهان، عضو بانک جهانی هستند اما ریاست گروه بانک جهانی تا کنون در دست شهروندان آمریکایی بوده است.

هدف صندوق بین‌المللی پول نیز، که اکثر کشورهای دنبا در آن عضویت دارند، کمک به حفظ ثبات در صحنه تجاری و مالی جهان است و ریاست آن تا کنون در دست شهروندان کشورهای اروپای غربی و آمریکا بوده است.

در ماه اکتبر سال گذشته، مراسم آغاز به کار بانک آسیایی سرمایه گذاری زیربنایی در پایتخت چین برگزار شد و بیست و یک کشور، از جمله چین، هند، مالزی، بنگلادش، پاکستان، قطر، کویت، عمان، ازبکستان به عنوان اعضای موسس در این مراسم شرکت کردند. در آن زمان گفته شد که کره جنوبی و استرالیا نیز به عضویت در این نهاد علاقمند بودند اما فشار آمریکا مانع از اقدام آنها شد.

پایه‌گذاران این بانک پایان ماه مارس جاری را به عنوان آخرین مهلت برای عضویت کشورهای دیگر تعیین کردند و دولت بریتانیا قبل از پایان این مهلت، تصمیم خود به عضویت در آن را اعلام داشته است.

به گفته ناظران، ایالات متحده نگران آن است که ابن بانک تحت نفوذ کامل چین قرار گیرد و این کشور با بهره‌برداری از ذخایر سرشار ارزی، از طریق سرمایه‌گذاری در کشورهای منطقه، در صدد گسترش نفوذ سیاسی و اقتصادی خود باشد.