بحران مالی یونان به زبان ساده

بحران مالی یونان

(مبالغ به یورو)

۳۲۰ میلیارد

بدهی یونان

۲۴۰ میلیارد

کمک مالی اروپا

  • %۱۷۷ نسبت بدهی به تولید ناخالص ملی کشور

  • %۲۵ میزان افت تولید ناخالص ملی از ۲۰۱۰

  • %۲۶ میزان بیکاری در یونان

Reuters

به دنبال رأی منفی مردم یونان به شرایط مربوط به طرح موسوم به "نجات مالی بین المللی" برای حل بحران مالی یونان، اکنون قرار است در نشست اضطراری حوزه یورو، یونان پیشنهادهای تازه ای برای حل این بحران ارائه کند. گفته می شد که طرح یونان شامل درخواست کاهش بدهی کشور تا ۳۰ درصد است.

بعضی می پرسند که در یونان دقیقا چه می گذرد و چرا وضعیت این کشور به اینجا رسید؟ برای درک بهتر این بحران، جنبه های اصلی این بحران به روایت آمار نشان داده می شود:

۱. بدهی یونان چقدر است؟

بدهی این کشور به ۳۲۳ میلیارد یورو می رسد. طلبکاران یونان کشورها و بانک های مختلف اروپایی هستند.

حق نشر عکس BBC World Service

در میان کشورهای اروپایی، آلمان بزرگترین طلبکار یونان است و بعد از آن فرانسه و ایتالیا قرار دارند.

حق نشر عکس BBC World Service

در میان سایر طلبکاران، کشورهای کوچکتری مانند اسلووانی و جزیره مالت هستند که میزان طلب آنان از یونان به نسبت تولید ناخالص داخلی شان بسیار زیاد است.

۲. یونان چه وقت باید بدهی هایش را تسویه کند؟

از سال ۲۰۱۰، دولت آتن متکی به کمک های مالی صندوق بین المللی پول و اتحادیه اروپا بوده که بالغ بر ۲۴۰ میلیارد یورو است.

آخرین تزریق پول به اقتصاد یونان از سوی نهادهای بین المللی در اوت سال ۲۰۱۴ بود. هنگامی که موعد توافق با حوزه یورو در سی ام ژوئن فرا رسید، دولت یونان نتوانست تعهد خود را مبنی بر پرداخت مبلغ ۱.۵ میلیارد یورو را به صندوق بین المللی پول انجام دهد.

صندوق بین المللی پول اعلام کرد که بدهی یونان معوق شده و نهاد تثبیت مالی اروپا (که در سال ۲۰۱۰ برای کمک به حل بحران مالی حوزه یورو بنا شد) گفت که این موضوع به مفهوم "نکول" است، یعنی یونان تعهد مالی خود را انجام نداده است.

اکنون به دنبال برگزاری یک همه پرسی در یونان در مورد طرح نجات مالی اروپا، وزیران اقتصادی حوزه یورو می گویند که در انتظار دریافت پیشنهادهای تازه ای از یونان هستند.

حق نشر عکس BBC World Service
حق نشر عکس BBC World Service

۳. چرا یونان تا این حد مشکلات مالی دارد؟

منتقدان می گویند که ریشه مشکلات اقتصادی یونان به پیش از ملحق شدن آن کشور به حوزه یورو در سال ۲۰۰۱ بر می گردد. در آن زمان یونان بیش از امکانات مالی اش هزینه می کرد. وقتی که این کشور به یورو پیوست، هزینه های عمومی اش بسیار بالا رفت. مثلا دستمزدهای دولتی بین سال های ۱۹۹۹ تا ۲۰۰۷، ۵۰ درصد افزایش داشت که بسیار بیشتر از سایر کشورهای حوزه یورو بود. برگزاری مسابقات المپیک ۲۰۰۴ آتن هم صورتحساب بلندی روی دست دولت گذاشت.

بعد از سال ها ولخرجی، کسر بودجه این کشور (یعنی اختلاف بین هزینه ها و درآمد) از کنترل خارج شد.

سپس، با وقوع بحران مالی جهانی در سال ۲۰۰۸ و بالا رفتن هزینه استقراض از بانک ها، این کشور نتوانست با مشکلات مقابله کند.

سطح بدهی یونان به حدی بالا رفت که دیگر نتوانست وام هایش را پرداخت کند و مجبور شد از صندوق بین المللی پول و شرکای اروپایی اش تقاضای کمک کند و از آنان وام های سنگینی بگیرد.

شرایط و مقررات پرداخت این وام ها برای یونان، به ویژه برای مردم عادی این کشور، بسیار سنگین تمام شد.

نسبت بدهی به تولید ناخالص ملی یونان، بیشترین میزان در اروپاست. طبق اعلام یورواستات، این نسبت در سه ماهه آخر سال ۲۰۱۴، معادل ۱۷۴ درصد بوده است.

حق نشر عکس BBC World Service

از جمله عواقب بحران مالی یونان برای مردم عادی افزایش بیکاری به ویژه در میان جوانان بوده است.

حق نشر عکس BBC World Service

در پی شکست مذاکرات مربوط به طرح نجات مالی و تصمیم بانک مرکزی اروپا مبنی بر عدم تمدید تأمین اضطراری منابع مالی، یونان مجبور شد بانک های این کشور را تعطیل و برداشت پول از طریق عابربانک ها را محدود به ۶۰ یورو در روز کند.

حالا با تمام شدن منابع مالی بانک ها و قرار گرفتن در آستانه سقوط، بانک مرکزی اروپا اعلام کرده است که مشغول گفتگو درباره ادامه تأمین پول برای یونان به صورت اضطراری است.

۴. نظر مردم یونان چیست؟

در همه پرسی اخیر، میلیون ها یونانی نظر خود را در مورد پذیرش یا رد شرایط طرح نجات مالی بین المللی ابراز کردند. در این رفراندوم سراسری که روز پنجم ژوئیه برگزار شد، از مردم سئوال شد که آیا آنان با درخواست های طلبکاران یونان، از جمله بالا رفتن مالیات ها و کاستن از هزینه های رفاهی، موافقند یا نه؟

حزب چپگرای سیریزا که حزب حاکم بر یونان است، از مردم خواسته بود تا به درخواست های وام دهندگان رأی "نه" بدهند. طرفداران رأی مثبت، می گفتند که رد کردن درخواست وام دهندگان به معنی بیرون رانده شدن یونان از حوزه یورو خواهد بود. سرانجام اکثریت رأی دهندگان شرایط مطرح شده را رد کردند.

حق نشر عکس BBC World Service

۵. چه خواهد شد؟

با رد شدن شرایط مطرح شده برای ارائه کمک مالی به یونان در همه پرسی، کارشناسان سه احتمال را برای یونان در نظر می گیرند:

۱. سقوط مذاکرات که به خروج یونان از حوزه یورو می انجامد.

۲. سقوط بانک های یونان که یا به خروج این کشور از یورو و یا به یک توافق جدید با وام دهندگان می انجامد.

۳. توافق رهبران اتحادیه اروپا بر سر یک راه حل و جلوگیری از سقوط بانک های یونان.

حق نشر عکس BBC World Service