۱۰۰زن؛ حذف نابرابری دستمزد زنان شاید ۱۱۸ سال 'طول بکشد'

حق نشر عکس

مجمع جهانی اقتصاد معتقد است حذف کامل نابرابری در دستمزد زنان و مردان حداقل ۱۱۸ سال دیگر، یعنی تا سال ۲۱۳۳ طول می کشد.

براساس گزارش این مجمع در زمینه نابرابری اقتصادی زنان در سطح جهان، امروزه حقوق متوسط زنان به سطح دستمزد مردان در سال ۲۰۰۶ رسیده است.

به گفته این گزارش در سالهای اخیر و همزمان با ورود تعداد بیشتری از زنان به بازار کار پیشرفت در مسیر کاستن از نابرابری در دستمزد متوقف شده است. به نسبت یک دهه قبل، امروزه حدود ۲۵۰ میلیون نفر زن دیگر وارد بازار کار شده اند.

در چندین کشور جهان تعداد زنانی که به دانشگاه می روند از مردان بیشتر شده ولی نکته مهم این است که ارتقا سطح آموزش زنان لزوما به در اختیار گرفتن مشاغل عالی و مقام های کلیدی توسط زنان منجر نشده است.

گزارش سالیانه این مجمع که با عنوان "فاصله جنسیتی" منتشر می شود، میزان برابری حقوق و فرصت ها برای زنان و مردان را فارغ از ثروت و فقر هر کشور بررسی می کند. این پژوهش چهار عرصه را در بر می گیرد: بهداشت، آموزش، مشارکت اقتصادی و نقش زنان در سیاست.

کشورهای شمال اروپا و اسکاندیناوی در تمام ده سالی که از انتشار این گزارش می گذرد بیش از هر کشور دیگری برای کاستن از نابرابری بین زنان و مردان اقدام کرده اند. هر چند آنها هنوز هم به برابری کامل نرسیده اند ولی کشورهای ایسلند، نروژ، فنلاند و سوئد به ترتیب در رتبه اول تا چهارم این فهرست قرار دارند که ۱۴۵ کشور را شامل می شود.

سعدیه زهیدی، مسئول تنظیم این گزارش می گوید: "آنها در زمینه خانواده بهترین سیاست ها را در سطح جهان دارند. این کشورها بهترین سیستم نگهداری از کودکان را دارند و در زمینه مرخصی زایمان، مرخصی برای مادران و پدران در بدو تولد فرزند و به طور کلی تعطیلات خانوادگی بهترین قوانین را دارند."

شکاف جنسیتی از نگاه مجمع جهانی اقتصاد
صدر جدول قعر جدول
ایسلند ۱ یمن ۱۴۵
نروژ ۲ سوریه ۱۴۴
فنلاند ۳ پاکستان ۱۴۳
سوئد ۴ چاد ۱۴۲
ایرلند ۵ ایران ۱۴۱
رواندا ۶ اردن ۱۴۰
فیلیپین ۷ مراکش ۱۳۹
سوئیس ۸ لبنان ۱۳۸
اسلوونی ۹ مالی ۱۳۷
نیوزیلند ۱۰ مصر ۱۳۶

* افغانستان در فهرست گزارش مجمع جهانی اقتصاد قرار ندارد

_____________________________________________________________________

چقدر از برابری جنسیتی برخوردارم؟

نام کشوری که در آن زندگی می‌کنید را بنویسید و وضعیت برابری جنسیتی خود را ببینید.

____________________________________________________________________

با فاصله کمی پس از این چهار کشور، رواندا بالاتر از آمریکا و بریتانیا در مقام ششم قرار دارد. دلایل رتبه بالای رواندا در فهرست برابری زنان و مردان تعداد و نسبت بالای زنان سیاستمدار در این کشور است. پس از نسل کشی خوفناک در رواندا تلاش های گسترده ای صورت گرفت تا زنان بیشتری در عرصه سیاسی و مدیریت کشور شرکت داده شوند.

اکنون ۶۴ درصد از نمایندگان پارلمان کشور زن هستند. در عین حال در میان شاغلان این کشور درصد زنان بالاتر از مردان است.

تاجیکستان رتبه ۹۵ را در این فهرست دارد و برخی کشورها، چون افغانستان، در این رتبه‌بندی بررسی نشده‌اند.

در مورد ایران (که در رده ۱۴۱ قرار دارد) در حالی که شاخص‌های بهداشتی و آموزشی بطور نسبی فاصله زیادی با برابری کامل ندارند و ایران در موارد مختلف رتبه‌هایی بین ۹۹ و ۱۱۰ دارد، اما شاخص‌های اقتصادی و سیاسی در ایران حاکی از شکاف گسترده جنسیتی است و نرخ مشارکت زنان در بازار کار، سطح درآمد آنها، تعداد نمایندگان زن در مجلس و در مقام‌های عالی دولتی، همگی در مقایسه با کشورهای دیگر جهان نابرابری بیشتری را نشان می‌دهد.

تلاش برای رسیدن به سطوح بالا

طی دهه گذشته یکی از بزرگترین تغییرات در زمینه آموزش و پرورش روی داده است. در حقیقت امروزه در بسیاری از کشورها تعداد زنان و دخترانی که به تحصیلات خود ادامه می دهند از مردان بیشتر است.

بر اساس گزارش های مجمع جهانی اقتصاد در ۹۸ کشور تعداد زنانی که تحصیلات عالی دارند از مردان بیشتر است.

سعدیه زهیدی می گوید: "به عنوان مثال در قطر تعداد دخترانی که تحصیلات عالی دارند شش برابر مردان است در باربادوس و جامائیکا تعداد دخترانی که به دانشگاه می روند دو برابر و نیم پسران است."

حق نشر عکس
Image caption ایران در فهرست مربوط به شکاف جنسیتی در پائین‌ترین رده‌ها قرار گرفته است

با افزایش تعداد زنانی که تحصیلات عالی خود را به پایان می رسانند خانواده ها می خواهند این زحمات و هزینه ها به نتایج اقتصادی بیانجامد و بازده مالی داشته باشد. به همین خاطر اکنون در ۶۸ کشور جهان تعداد زنانی که در مشاغلی با آموزش عالی مثل پزشکی، آموزگاری و یا وکالت کار می کنند، بیشتر از مردان است.

با این همه هنوز هم زنان نمی توانند مثل مردان به مدارج و سطوح عالی مدیریت در عرصه های اقتصادی و سیاسی برسند. مجمع جهانی اقتصاد معتقد است که فقط در چهار کشور جهان از جمله فیلیپین، فیجی و کلمبیا تعداد زنان در عرصه مدیریت ارشد بیشتر از مردان است.

قرار داشتن عربستان سعودی در رتبه ۱۳۴ این فهرست و بالاتر از اردن و لبنان ممکن است تعجب آور باشد. اما سعدیه زهیدی معتقد است که در عربستان طی سالهای اخیر تحولاتی صورت گرفته که زیر ظاهر سنتی این جامعه نهفته است.

او می افزاید: "در واقع عربستان سعودی در ده سال اخیر بیش از هر کشور دیگری در جهان پیشرفت کرده است. وزارت کار این کشور استراتژی کاملا مشخصی را برای ورود بیشتر زنان به بازار کار اجرا می کند."

تاکید بر تغییرات فرهنگی

گزارش مجمع جهانی اقتصاد از توقف پیشرفت در زمینه کاستن از نابرابری دستمزد زنان و مردان طی سالهای اخیر انتقاد می کند.

اطلاعات جمع آوری شده در این گزارش نشان می دهد که حقوق متوسط زنان در سطح جهان امروزه معادل حقوقی است که مردان حدود ۱۰ سال پیش دریافت می کردند. حقوق متوسط زنان امروزه حدود ۱۱ هزار دلار و متوسط حقوق مردان ۲۰ هزار و پانصد دلار در سال است.

حق نشر عکس

سعدیه زهیدی هشدار می دهد که در زمینه نا برابری دستمزد بین مردان و زنان وضعیت ممکن است از ده سال قبل بدتر شده باشد. او حدس می زند که دلیل آن جمع آوری اطلاعات دقیق تر طی سالهای اخیر بوده و می افزاید:"امروزه ما از این مشکل اطلاع بیشتری داریم چون در بسیاری از جوامع آگاهی در مورد این شکل نا برابری افزایش یافته و اقداماتی برای تصحیح این وضعیت به اجرا گذاشته شده که هنوز به ثمر نرسیده اند."

آینده مبارزه برای برابری جنسیتی

سعدیه زهیدی تاکید می کند که یکی از زمینه های مهم برای پیشرفت در این مسیر نه فقط در فعالیت های اقتصادی و عرصه سیاسی بلکه تغییر الگوهای رفتاری و عرف در محیط خانوادگی است.

او می افزاید:"تا زمانیکه ما نتوانیم تقسیم کار و مسئولیت بین زنان و مردان در محیط خانواده را تغییر دهیم همیشه فشار کار بیشتری بر دوش زنان خواهد بود. اگر نقش و مسئولیت زنان در محیط خانواده عادلانه تر نشود زنان نخواهند توانست از سطوح پایین و متوسط شغلی به مدارج عالی تر و تصمیم گیرنده ارتقاء پیدا کنند."