http://www.bbcpersian.com

دادگاه ايران کوکا کولای آمريکا را محکوم کرد

کاوه اميدوار

دادگاهی در ايران شرکت آمريکايی کوکاکولا را به دليل نقض قرارداد با يک شرکت نوشابه سازی ايرانی به پرداخت باقی مانده مبلغ اين قرارداد محکوم کرده است.

شرکت کوکاکولا در سال 1372 قراردادی را به مبلغ ۱۵ ميليون دلار با شرکت ايرانی نوشاب امضا کرد اما پس از پرداخت ۷ ميليون و هشتصد هزار دلار از مبلغ قرارداد، به دليل وضع تحريم اقتصادی ايران توسط آمريکا از پرداخت بقيه مبلغ قرارداد باز ماند.

روزنامه دنيای اقتصاد چاپ تهران به نقل از ناصر داودی زاده، رييس هيات مديره شرکت نوشاب، نوشته است "شرکت کوکاکولا بعد از پرداخت ۷ ميليون ۸۵۰ هزار دلار و در اختيار گرفتن تمامی اموال و دارايی های شرکت نوشاب به بهانه تحريم اقتصادی ايران از سوی دولت آمريکا سرمايه گذاری در اين شرکت را متوقف کرد."

به گفته آقای داودی زاده، بعد از آنکه تقاضاهای مکرر شرکت نوشاب برای روشن شدن وضعيت اين سرمايه گذاری و فک رهن اموال شرکت نوشاب توسط کوکاکولا به نتيجه نرسيد شکايت از اين شرکت به دادگاهی در ايران ارجاع شد.

بر اساس رای دادگاه شرکت کوکاکولا به پرداخت باقی مانده مبلغ قراداد محکوم شده است.

توقف طرح

آقای داودی زاده می گويد "شرکت نوشاب در مقابل دريافت بيش از ۷ميليون موظف بوده است ۲۷ درصد سهام شرکت را در اختيار کوکاکولا قرار دهد."

شرکت نوشاب مدتها پيش از کوکاکولا به شعبه ۴۹ دادگاه در تهران شکايت برده بود اما رای دادگاه به تازگی اعلام شده است.

شرکت نوشاب در سال ۱۳۷۰، با خريد کارخانه آبجوسازی شمس تهران تصميم به توليد کوکاکولا در ايران گرفت.

شرکت کوکاکولا نيز با امضای قراردادی به مبلغ ۱۵ ميليون دلار ۲۷ درصد سهام شرکت را در اختيار گرفت و همکاری برای توليد کوکاکولا آغاز شد.

به اين ترتيب کوکاکولا اولين شرکت خارجی لقب گرفت که بعد از انقلاب ۱۹۷۹ در ايران سرمايه گذاری می کرد.

با امضا قرارداد، حدود ۴۰ ميليون بطری با آرم کوکاکولا تهيه و توليد نوشابه نيز در سال ۱۳۷۳ آغاز شد اما يک سال بعد با وضع تحريم های آمريکا، همکاری کوکاکولا با ايران متوقف و شرکت نوشاب از دريافت فرمول توليد کوکاکولا محروم شد.

شکايتهای متقابل

در پی آن دو شرکت ايرانی و آمريکايی شکايت هايی را عليه هم در دادگاه مطرح کردند.

شرکت نوشاب از کوکاکولا به دليل عدم عمل به تعهداتش و کوکاکولا از شرکت نوشاب به دليل توليد نوشابه با فرمول های ايرانی و فروش آن در بطری های با آرم کوکاکولا خواستار تعقيب طرف مقابل شدند.

اينک دادگاهی در ايران به ادامه همکاری و پرداخت باقی مانده مبلغ قرارداد از سوی کوکاکولا، يعنی به نفع نوشاب رای داده اما از نتيجه شکايت کوکاکولا عليه نوشاب هنوز خبری نيست.

صدور حکم دادگاه ايرانی قطعا يک پيروزی برای شرکت نوشاب تلقی می شود اما چگونگی اجرای حکم معلوم نيست.

به گفته يک کارشناس مالی، اين امکان وجود دارد که شرکت کوکاکولا دارای اموالی در ايران باشد و نوشاب بتواند با استناد به حکم دادگاه، مبلغ مورد ادعای خود را از طريق اين اموال به دست آورد.

کولاهای ايرانی

همزمان با فعاليت نوشاب، شرکت خوشگوار مشهد نيز امتياز توليد نوشابه کوکاکولا در ايران را در حالی به دست آورد که قبل از انقلاب نيز به توليد کوکاکولا مشغول بود.

خوشگوار مشهد پيش از انقلاب و تا سال ۱۳۶۳ يعنی زمانی که ورود عصاره اصلی توليد کوکاکولا به کشور ممنوع شد، کوکاکولا توليد می کرد اما بعد از آن فرمول تهيه شده يک ايرانی را برای توليد نوشابه خود مورد استفاده قرار داد.

خوشگوار با به دست آوردن امتياز توليد کوکاکولا به سرعت محصول خود را پيش از شرکت نوشاب وارد بازار کرد.

با توليد کوکاکولا در مشهد به سرعت بطری های اين شرکت به مناطق ديگر ايران رسيد و نوشابه توليدی شرکت خوشگوار با آرم کوکاکولا، نوشابه مشهد نام گرفت.

ترس از رقيب

توليد کوکاکولا با اعتراض توليد کنندگان بزرگ نوشابه داخلی که بازار ايران را در انحصار خود دارند، رو برو شد.

اين شرکت ها برای مقابله با رقيب قدرتمند مورد حمايت خارجی، شکل بطری های قديمی خود را عوض کردند و برای جلب مشتری رنگ و لعاب ديگری به محصولات خود دادند.

بازار اصلی نوشابه ايران در اختيار بيش از ۲۰ شرکت نوشابه سازی است.

اين شرکت ها که عمدتا در قالب دو شرکت بزرگ زمزم و ساسان فعاليت می کنند که در مجموع حدود ۸۰ درصد بازار ايران را در اختيار دارند.

اين دو شرکت پيش از انقلاب به ترتيب با امتياز کوکاکولا و پپسی فعاليت می کردند و بعد از انقلاب مصادره و در اختيار بنيادها و نهادهای انقلابی و موسسات خيريه قرار گرفتند.

بنياد مستضعفان و جانبازان، دفتر تبليغات اسلامی قم، جامعه الزاهرا، حوزه علميه قم از جمله سهامداران عمده اين شرکت ها هستند.