BBCPersian.com
  •    راهنما
تاجيکستان
پشتو
عربی
آذری
روسی
اردو
 
به روز شده: 12:15 گرينويچ - پنج شنبه 16 ژوئن 2005
 
اين صفحه را برای دوستان خود بفرستيد صفحه بدون عکس
مستاجر کاخ سعدآباد برای تبليغات رسانه ای چقدر هزينه می کند؟
 

 
 
نامزدهای انتخابات ریاست جمهوری
اکثر نامزدهای انتخابات ۱۷ ژوئن در پاسخ به کنجکاوی منتقدان درباره منابع مالی خود اظهار کرده اند که 'حقوق بخور و نميری' می گيرند

در مورد ميزان هزينه تبليغات رسانه ای هر نامزد نهمين دوره انتخابات رياست جمهوری، همانند منابع مالی وی، سکوت کرکننده ای بر جامعه ايران حکمفرماست.

دکتر مهران کامروا، رييس گروه علوم سياسی دانشگاه ايالتی کاليفرنيا، بحث درباره راه های گردآوری بودجه شرکت در انتخابات در ايران را عملا به بن بست رسيده می داند.

وی که آثار متعددی درباره ايران از جمله کتاب "تاريخ سياسی ايران معاصر" نوشته، به سايت اينترنتی بی بی سی فارسی گفته است: "اين موضوعی است که عموما درباره آن بحث نمی شود و مطبوعات ايران بايد اين مساله را مورد موشکافی قرار دهند."

اما تاکنون تلاشهای روزنامه نگاران ايرانی برای نور تابانيدن بر گاوصندوقهای نامزدها و حاميان مالی آنها که سنتا "احزاب مرجع و خيرين بازار" ناميده می شوند، به دليل فقدان ساز و کارهای الزام آور قانونی، يا بی ثمر بوده يا به آسانی انکار شده است.

' نقاط سياه دموکراسی '
 محل تامين هزينه های تبليغات انتخابات از نقاط سياه دموکراسی درايران است، چرا که به رغم پرسشهای مکرر مردم از نامزدها در خصوص ميزان پولی که هزينه می کنند و اين که آن را از کجا می آورند، هيچ کدام پاسخی صريح و شفاف نمی دهند
 

يک خبرنگار حوزه سياسی در تهران با اشاره به رازداری جاری درباره هزينه های ورود به کاخ سعدآباد می گويد: "معتقدم محل تامين هزينه های تبليغات انتخابات از نقاط سياه دموکراسی درايران است، چرا که به رغم پرسشهای مکرر مردم از نامزدها در خصوص ميزان پولی که هزينه می کنند و اين که آن را از کجا می آورند، هيچ کدام پاسخی صريح و شفاف نمی دهند."

حقيقت اين است که اکثر نامزدهای انتخابات ۱۷ ژوئن در پاسخ به کنجکاوی منتقدان درباره منابع مالی خود اظهار کرده اند که "حقوق بخور و نميری" می گيرند.

به عنوان نمونه، اکبر هاشمی رفسنجانی، رييس جمهور سابق، در مورد امکانات مالی خود و خانواده اش در جمع استادان دانشگاه آزاد گفته است: "همه موجودی ما با حقوقی که می ‌گيريم، در حد زندگی متوسط است و هر کس مدعی است، هرچه پيدا کرد، مال خودش!"

محمد باقر قاليباف، فرمانده پيشين پليس ايران، نيز ادعا می کند از دار دنيا "تنها يک خانه ۱۸۰ متری و يک دستگاه خودرو" دارد. همچنين مهدی کروبی، رييس سابق مجلس، می گويد که ستادهای تبليغاتی وی از بی پولی گلايه دارند.

برخی از نامزدها هم گفته اند پولی برای برگزاری سفرهای تبليغاتی به شهرهای دور و نزديک ايران ندارند و از طريق رسانه های عمومی با رای دهندگان صحبت می کنند که "کم هزينه تر و امن تر" است.

' نور، صدا، رای به من '

فروش تيتر و خبر
دیدار با نامزدها
 اگر روزنامه ای از نامزدی حمايت بکند و مديران آن صراحتا اين مساله را به خوانندگان نگويند، فسادی خطرناک و عظيم جامعه را تهديد خواهد کرد. فروش خبر يا تيتر، خيانت به مخاطب است
 
مرتضی فيروزی، سردبير

برخلاف آمريکا و اروپا که رقبای انتخابات ناگزير به پرداخت هزينه های تبليغات تلويزيونی هستند، صدا و سيمای دولتی ايران امسال ۲۰ ساعت (۹ ساعت از تلويزيون)، رايگان، به نامزدهای انتخابات اختصاص داده تا ديدگاه های خود را برای مخاطبان ابراز کنند.

با توجه به اين که ميانگين پخش هر ثانيه آگهی تجاری از تلويزيون ايران ۱۸۰ هزار تومان (۲۰۰ دلار) است، هر نامزد می تواند به ازای هر ساعت تبليغات در صدا و سيما قريب به ۶۵۰ ميليون تومان (۷۲۰ هزار دلار) در هزينه های خود صرفه جويی کند.

با اين حال، اکثر نامزدها دوست ندارند در مناظره های تلويزيونی، بی دفاع به چالش کشيده شوند و از همين رو، اقدام به ساخت فيلمهای تبليغاتی (تيزر) درباره گذشته، حال و آينده خود می کنند تا چهره متبسم رييس جمهور بالقوه را در ميزانسن و کادری تاثيرگذار، بدون دستپاچگی، به رای دهندگان نشان دهند.

امسال ساخت اين تيزرها ميدان رقابتی کوچکتر را بين نامزدها گسترانده است و هرکدام کوشيده اند يکی، دو کارگردان مخاطب شناس و توده پسند را به خدمت درآورند، از جمله: بهروز افخمی (مهدی کروبی)، داود ميرباقری و مهدی فخيم زاده (علی لاريجانی)، جواد شمقدری (محمود احمدی نژاد)، کمال تبريزی و رسول صدرعاملی (اکبر هاشمی رفسنجانی)، سعيد ابراهيمی ‌فر (مصطفی معين)، احمد درويش (محمدباقر قاليباف)، حسين قاسمی جامی (محسن رضايی) و محرم زينال زاده (محسن مهرعليزاده).

اين فيلمسازان که به طور ميانگين برای هر فيلم بلند سينمايی ۲۰ ميليون تومان (بيش از ۲۰ هزار دلار) طلب می کنند، حاضر نيستند دستمزد خود برای ساخت اين تيزرها را فاش کنند و در نتيجه گمانه زنی محافل سينمايی ايران در اين مورد لجام گسيخته شده است.

جواز لازم
پوستر تبلیغاتی
 مديران روزنامه ها فراموش کرده اند که به عنوان رسانه نبايد به بولتن يا ارگان نامزدی خاص بدل شوند. اين کار را مديران روزنامه ها باب کرده و بنابراين جواز لازم را به خبرنگاران داده اند
 
محمد رهبر، روزنامه نگار

اما اجماع نظر عمومی اين است که اين کارگردانان بجای وجه نقد، به پاداش بزرگتری چشم اميد بسته اند.

يک خبرنگار هنری روزنامه های تهران می گويد: "بيشتر اين کارگردانان اگر به بخت پيروزی سوژه خود ايمان داشته باشند، دستمزدی مطالبه نمی کنند و فقط وعده بودجه ساخت يک فيلم چند ميليارد تومانی را می گيرند که رويای حرفه ای هر فيلمساز است."

' يک باکس آگهی، يک رای '

طبق معمول، نامزدهای انتخابات رياست جمهوری به دليل آنچه ناکارآمدی رسانه ملی، گرايشهای مشخص مسئولان صدا و سيما و سانسور پيامهای تبليغاتی می خوانند، دامنه کارزار انتخاباتی خود را به رسانه های مکتوب و الکترونيکی نظير وب سايت و وبلاگ گسترش داده اند، اگرچه محمد رهبر، روزنامه نگار مطبوعات تهران، برنامه های راديو و تلويزيونی اين دوره نامزدها را تاثيرگذارتر از تبليغات در رسانه های ديگر ارزيابی می کند.

امسال هر کدام از نامزدها از حمايت ظاهرا رايگان دستکم يک روزنامه و چند مجله و سايت خبری برخوردار است، هر چند که دو طرف گاه از بيم خدشه دار شدن استقلال و تماميت خود حاضر نيستند به وجود اين همکاری تجاری اذعان کنند.

دکتر مرتضی فيروزی، سردبير روزنامه صبح اقتصاد، با ابراز تاسف از اين وضعيت به سايت فارسی بی بی سی گفته است: "اگر روزنامه ای از نامزدی حمايت بکند و مديران آن صراحتا اين مساله را به خوانندگان نگويند، فسادی خطرناک و عظيم جامعه را تهديد خواهد کرد. فروش خبر يا تيتر، خيانت به مخاطب است."

از سوی ديگر، اگر يک نامزد بخواهد برای جلب مخاطبان بيشتر در روزنامه ای ديگر آگهی يا گزارش ويژه (رپرتاژ) چاپ کند و با مدير مسئول و سردبير آن نشريه، مراوده جناحی و فراجناحی نداشته باشد، بايد مبلغ گزافی را بپردازد.

صرفه جويی کلان
هوادار نوجوان
با توجه به اين که ميانگين پخش هر ثانيه آگهی تجاری از تلويزيون ايران ۱۸۰ هزار تومان (۲۰۰ دلار) است، هر نامزد می تواند به ازای هر ساعت تبليغات در صدا و سيما قريب به ۶۵۰ ميليون تومان (۷۲۰ هزار دلار) در هزينه های خود صرفه جويی کند

در حال حاضر ميانگين تعرفه چاپ يک نوبت آگهی در يک چهارم صفحه روزنامه های رنگی ايران ۶۰۰ هزار تومان (حدود ۶۵۰ دلار) و در روزنامه های سياه وسفيد ۳۰۰ هزار تومان (کمتر از ۴۰۰ دلار) است. منابع مطلع به بی بی سی گفته اند برخی نامزدها برای يک صفحه رپرتاژ در روزنامه ای سياه و سفيد تا يک ميليون تومان (۱۱۰۰ دلار) می پردازند.

البته اداره آگهی هر روزنامه به عنوان موتورخانه مالی آن می تواند با هماهنگی مدير مسئول تعرفه های خود را انعطاف پذيرتر کند، اما بديهی است که مديران مطبوعات از نامزد خاص انتظار دارند اين خدمات را در آينده نزديک دستکم با نرخ هر باکس آگهی جبران کند.

ناظران می گويند برخی نامزدها برای کاهش هزينه های چاپ آگهی، راه هايی نه چندان شفاف را برمی گزينند که نه تنها به درآمد روزنامه، بلکه به اعتبار آن لطمه می زند.

دکتر فيروزی آفت بزرگ را از جانب خبرنگارانی می داند که به گفته وی ممکن است دور از اطلاع مديريت روزنامه، از سوی يک ستاد انتخاباتی برای درج اخبار و گزارشهای جانبدارانه و اغراق آميز برای يک نامزد "تطميع" شده باشند، هر چند اين استاد دانشگاه عقيده دارد خبرنگاران به عنوان شهروندان جامعه حق دارند تخصص حرفه ای خود را به نامزدهای دلخواه عرضه کنند.

محمد رهبر، روزنامه نگار، در دفاع از همکارانش با اشاره به استعفای شماری از خبرنگاران يک روزنامه به دليل حمايت مديرش از نامزدی ناهمسو می گويد: "مديران روزنامه ها فراموش کرده اند که به عنوان رسانه نبايد به بولتن يا ارگان نامزدی خاص بدل شوند. اين کار را مديران روزنامه ها باب کرده و بنابراين جواز لازم را به خبرنگاران داده اند."

' پايان قلاب گيری مجانی '

در واقع، بزرگترين ويژگی مبارزه تبليغاتی اين دوره از انتخابات رياست جمهوری ايران چيزی است که يک خبرنگار روزنامه های تهران "پايان عصر قلاب گرفتنهای مجانی و سرآغاز حرفه ای شدن روزنامه نگاران" می خواند.

نگرش خبرنگاران
گردهمایی تبلیغاتی
نامزدهای نهمين دوره انتخابات رياست جمهوری برای جلب روزنامه نگارانی که نگرش بنگاهی را به گرايش حزبی و احساسات انقلابی ترجيح داده اند، يا بايد دستمزد ماهيانه بپردازند يا حق التحرير

به عقيده وی، در تاريخ مطبوعات ايران، اين مديران روزنامه ها و خبرنگاران صاحب قلم بوده اند که از مزايای همکاری با نامزدهای انتخاباتی بهره مند می شده اند، ولی امسال به دليل استراتژی رهبران جمهوری اسلامی برای "مشارکت حداکثری" رای دهندگان از يک سو و رقابت شديد رقبا از سوی ديگر، تقاضا برای محصولات فکری روزنامه نگاران "پياده نظام" سير صعودی بی سابقه ای داشته است.

نامزدهای نهمين دوره انتخابات رياست جمهوری برای جلب روزنامه نگارانی که نگرش بنگاهی را به گرايش حزبی و احساسات انقلابی ترجيح داده اند، يا بايد دستمزد ماهيانه بپردازند يا حق التحرير. اين انتخاب بيشتر بر اساس آرايش ساختار ستادهای انتخاباتی صورت می گيرد.

ناظران می گويند ستادهای خطی که به دليل محدوديت منابع مالی ساختاری ساده دارند، ترجيح می دهند مقاله و گزارش را مورد به مورد سفارش دهند، اما در ستادهای هرمی مجهز به "اتاق فکر" که از چند ماه پيش از آغاز رسمی مبارزه انتخاباتی برای تبيين برنامه ها و شعارهای نامزد خاص و نيم نگاهی به دور دوم رای گيری از چند لايه تيم مطبوعاتی تشکيل شده اند، استخدام ماهيانه متداول تر بوده است.

در حالی که متوسط حقوق ماهيانه خبرنگاران ايرانی برای ۶ تا ۸ ساعت کار ۲۵۰ هزار تومان (حدود ۳۰۰ دلار) است، ستادهای تبليغاتی نامزدهای رياست جمهوری به طور ميانگين برای هر مقاله يا گزارش ممتاز يکصد هزار تومان (بيش از صد دلار) می پردازند.

در شيوه حقوق ماهيانه، ستادها معمولا دبير خوشنام سرويس اجتماعی، گزارش، سياسی و اقتصادی يک روزنامه را برای هدايت تيمی از خبرنگاران همکار خود به خدمت گرفته و از آنها می خواهند در کنار تدوين و ويرايش بيانيه ها و اعلاميه های خبری، ماهيانه هفت تا ده گزارش جامع تهيه کنند.

سوژه آرایی
 عکاسان نامزدها ناگزير بوده اند لبخندی ارايه دهند که هم برای بينندگان محافظه کار دلپسند باشد و هم اصلاح طلب. از همين رو، عکاسان کوشيده اند سوژه خود را متفکر، دلسوز، همدرد، دوست داشتنی و متواضع نشان دهند
 
کيوان بهپور، عکاس

امسال پايه حقوق ماهيانه دبير سرويسهای مطبوعات ايران بين ۳۰۰ تا ۳۵۰ هزار تومان است، ولی ستادهای برخی از نامزدها رقمی در حدود ۵۰۰ هزار تا يک ميليون تومان (۵۵۰ تا ۱۱۰۰ دلار) را به عنوان پايه به دبير تيم مطبوعاتی خود پيشنهاد داده اند.

خبرنگاران زير دست وی نيز برای دو تا سه ساعت کار روزانه ۲۵۰ تا ۳۰۰ هزار تومان دريافت می کنند، ارقامی که محمد رهبر، روزنامه نگار در تهران، برای اين جنس کار "بسيار نازل" توصيف می کند.

اما اين مبالغ ضرورتا به وجه نقد تبديل نمی شود، زيرا ممکن است کارفرما از زير تعهداتش شانه خالی کند.

يک خبرنگار فعال در يکی از ستادهای تبليغاتی به بخش فارسی بی بی سی گفته است: "ستاد انتخاباتی يکی از نامزدها گفت برای هر مطلب ۱۵۰ هزار تومان می پردازيم و اصلا در نوشته شما دست نمی بريم، اما بعد نه تنها گفتند ۱۰۰ هزار تومان بيشتر نمی دهيم، بلکه آن را هم نپرداختند."

' لبخندی برای تمام فصول '

عکاسان، همدوش خبرنگاران، در مبارزه تبليغاتی نهمين دوره انتخابات رياست جمهوری نقش پررنگتری نسبت به دوره های پيش ايفا می کنند، اما وظيفه آنها دشوارتر است، زيرا بايد در هر فريم، پيام يک مقاله يا فيلم تبليغاتی را به بيننده القا کنند.

کيوان بهپور، عکاس ايرانی مقيم آمريکا، با اشاره به بافت جمعيت شناختی و سياسی جامعه ايران می گويد: "عکاسان نامزدها ناگزير بوده اند لبخندی ارايه دهند که هم برای بينندگان محافظه کار دلپسند باشد و هم اصلاح طلب. از همين رو، عکاسان کوشيده اند سوژه خود را متفکر، دلسوز، همدرد، دوست داشتنی و متواضع نشان دهند."

پرتره محیطی
هوادار خردسال
يک عکاس خبری در تهران ويژگی برجسته عکسهای اين دوره را تاکيد به پرتره های محيطی می خواند، تصاويری در کنار تصويرهواپيمايی مسافربری، روی صندلی چرخدار مديريتی يا در ميان دختران و پسران نوجوان

در نتيجه، عکسهای تبليغاتی نامزدها که اين روزها روی پوسترها و بيلبوردها جلوه می کند، نشانگر رويکردی تازه به مقوله عکس از سوی نامزدهاست.

يک عکاس خبری در تهران ويژگی برجسته عکسهای اين دوره را تاکيد به "پرتره های محيطی" می خواند، تصاويری که بدون زوم کردن صرف روی کادر بسته چهره نامزد، وی را درون محيط مميزه خود معرفی می کند: در کنار تصويرهواپيمايی مسافربری، روی صندلی چرخدار مديريتی يا در ميان دختران و پسران نوجوان.

اما عکاسان در قبال اين شعبده های تصويری چه دستمزدی می گيرند؟

مجددا هيچ رقم قابل تاييدی در دست نيست. در حالی که ميانگين دستمزد ماهيانه يک عکاس مطبوعاتی در ايران ۴۰۰ هزار تومان (حدود ۴۵۰ دلار) است، چند عکاس مطلع از بازار تبليغات انتخاباتی به بی بی سی گفته اند که تخمين می زنند همکارانشان از نامزدها بين سه تا ده ميليون تومان (۳۳۰۰ دلار تا ۱۱ هزار دلار) دريافت کنند.

صرف نظر از ارقام پيشگفته، بسياری از ناظران انتخابات رياست جمهوری ايران معتقدند مستاجر آينده کاخ سعد آباد پيش از گام گذاشتن روی فرش قرمز دستکم يک ميليارد تومان (يک ميليون و صد هزار دلار) صرف تبليغات رسانه ای کرده، اما انتظار نمی رود ارقامی رسمی و قابل تایید انتشار یابد.

 
 
66تمام مردان رييس جمهور ۲
صنعت تبليغات از گردش مالی نامزدهای انتخابات راضی نيست
 
 
66معرفی
هشت رقيب انتخابات رياست جمهوری
 
 
66نگاه
مرور برنامه های نامزدهای انتخابات رياست جمهوری
 
 
66گزارش
اقتصاد در انتظار؛ تاثير رقابتهای سياسی بر عملکردهای اقتصادی
 
 
66صندوق رای، قلک پول
سرنوشت رهبران بازار سرمايه در دست رای دهندگان، سهامی های بزرگ منتظرند
 
 
مطالب مرتبط
 
 
اخبار روز
 
 
اين صفحه را برای دوستان خود بفرستيد صفحه بدون عکس
 
 
   
 
BBC Copyright Logo بالا ^^
 
  صفحه نخست|جهان|ايران |افغانستان |تاجيکستان |ورزش |دانش و فن |اقتصاد و بازرگانی |فرهنگ و هنر |ویدیو
روز هفتم |نگاه ژرف |صدای شما |آموزش انگليسی
 
  BBC News >>|BBC Sport >>|BBC Weather >>|BBC World Service >>|BBC Languages >>
 
  راهنما | تماس با ما | اخبار و اطلاعات به زبانهای ديگر | نحوه استفاده از اطلاعات شخصی کاربران