BBCPersian.com
  •    راهنما
تاجيکستان
پشتو
عربی
آذری
روسی
اردو
 
به روز شده:
 
اين صفحه را برای دوستان خود بفرستيد صفحه بدون عکس
ايران همانند آمريکا کشور سهامداران می شود؟
 

 
 
هوادار یک نامزد
انتشار خبر سهامی شدن ایران در آستانه انتخابات می تواند کارکرد تبلیغاتی داشته باشد، اما بر ابهام بازار سرمایه می افزاید
درست سه هفته بعد از آن که جورج بوش اعلام کرد آمريکا کشور سهامداران است، در ايران نيز موضوع واگذاری سهام شرکتهای دولتی به چهارده ميليون خانوار فقير و غنی ايرانی مطرح شده، هر چند کارشناسان نسبت به کارآمدی اين وعده انتخاباتی هشدار داده اند.

چاشنی اين موضوع را ابتدا اکبر هاشمی رفسنجانی، يکی از دو نامزد دور دوم انتخابات رياست جمهوری ايران در برنامه ای روشن کرد که چهارشنبه (۲۲ ژوئن) با عنوان گفتگوی ويژه از تلويزيون اين کشور پخش شد.

آقای هاشمی وعده داد در صورت احراز سمت رياست جمهوری، دولتی تشکيل خواهد داد که به هر کس که به هر دليلی موفق به يافتن شغل و حرفه مناسبی نشود، ماهيانه هشتاد تا يکصد و پنجاه هزار تومان بيمه بيکاری پرداخت کند و به زنان سرپرست خانوار و بی سرپرست نيز ماهيانه مبلغ هفتاد هزار تومان مستمری بپردازد.

اين نامزد همچنین گفت که در نظر دارد به همه خانواده های ايرانی به ميزان ده ميليون تومان سهم در سبد سهام واگذار کند و بهای آنها را به صورت قسطی از محل سود اين سهام تأمين کند، به گونه ای که خانواده ‏ها هيچ نگرانی و دغدغه‌‏ ای برای پرداخت بهای اين سهام نداشته باشند.

به گفته آقای هاشمی بر اساس اين طرح دارايی دولت که ارزش آن را ۱۵۰ ميليارد دلار برآورده کرده، به سبدهای مختلف تقسيم می‌شود و دولت سهام هر يک از اين سبدها که ريسک بسيار کمی دارد در ميان تمامی خانوارهای جامعه توزيع می‌کند.

يک روز بعد، محمد عبده تبريزی، دبيرکل بورس اوراق بهادار تهران، در مصاحبه با خبرنگاران داخلی و خارجی اعلام کرده است که طرح اعطای ده ميليون تومان سهام به خانوارهای ايرانی قابل اجراست.

وی توضيح داد: "به هشت ميليون از اين خانوارها که بضاعت مالی کمتری دارند، بدون پرداخت وجهی اين سهام اعطا می شود، اما شش ميليون خانوار ديگر که توان مالی بيشتری دارند، بايد بين ۲۰ تا ۴۰ درصد اين سهام را به صورت نقدی پرداخت کنند."

موافقان و مخالفان
قوت
ترويج فرهنگ سرمايه داری
تقويت بازار سهام
تسريع خصوصی سازی
توانمندسازی خانوارها
ضعف
ترغيب سلطه بنيادها
ناآشنايی عمومی با بورس
استمرار اقتصاد دولتی
تورم زا

آقای عبده ابراز خوش بينی کرده است که تا پايان سال آينده خورشيدی، همه ۱۴ ميليون خانوار ايرانی صاحب اين سهام نسبتا بادآورده شوند و ظرف پنج سال ارزش سرمايه آنها به ۲۷ ميليون تومان افزايش يابد، اما همه کارشناسان در خوش بينی وی سهيم نيستند.

يک کارگزار بورس با اعلام اين که از اين موضوع غافلگير شده، گفت که نگران تکرار تجربه شکست اروپای شرقی در بازار سرمايه ايران است.

وی با اشاره به سخنان آقای عبده که گفته مديران شرکتهای پديد آمده در اين طرح تا چهار سال اول از سوی دولت تعيين خواهند شد، گفت: "در اروپای شرقی نيز خواستند اين تجربه را پياده کنند تا مردم سهام شرکتها را به صورت کوپن دريافت کنند، ولی تشتت مديريت ايجاد شد و عملا اين شيوه خصوصی سازی به شکست انجاميد. انتصاب مديران شرکتهای خصوصی شده از سوی دولت، نه سهامداران، نقض غرض است."

يکی از آفتهای اين طرح می تواند وسوسه فروش اين سهام ده ميليون تومانی و تبديل سريع آن به پول نقد باشد. اين کارشناس بورس توصيه کرد در شرکتهای حاصل از اين طرح چند سهامدار استراتژيک وجود داشته باشد تا اين بنگاه ها بدون متولی نباشند و قابليت کنترل سهامداران خرد را داشته باشند.

بعلاوه وسوسه فروش سهام بادآورده نه تنها مشکل فقر را برای همیشه حل نخواهد کرد، بلکه تورم کشور را افزايش خواهد داد.

آقای عبده اعلام کرده که برای مساله تورم چاره انديشی شده است و مردم فقط اجازه دارند بخشی از سهام را که تسويه کرده اند، بفروشند. اما حقيقت اين است که اگر قرار است به مردم سهام واگذار شود، نه کوپن، دارنده سهام ذاتا اين حق را دارد که در هر لحظه سهامش را واگذار کند.

کارشناسان همچنين هشدار می دهند که ممکن است بنگاه ها و بنيادهای دارای سرمايه کلان اين سهام را به بهای اندک از دارندگان بی بضاعت بخرند و قشری تازه از اليگارشها در ايران بر بازار سرمايه سلطه يابند.

يک کارگزار بورس با يادآوری خاطره ای از سالهای قبل از انقلاب ۱۹۷۹ گفت: "در اوايل دهه ۱۳۴۰ نيز شاه ايران به کارگران و کشاورزان سهام شرکتهای دولتی را داد، ولی افراد سودجو با وکالتنامه اين سهام را از چنگ دارندگانش خارج می کردند."

ناظران معتقدند واگذاری سهام به مردم نا آشنا با سازوکار بازار سرمايه همچنين می تواند اختلالهايی در روند معاملات ايجاد کند، اما آقای عبده اطمينان داده است اين طرح علمی و قابل اجراست، هرچند ربع قرن بی دليل اجرا نشده است.

از همين رو، برخی کارشناسان بيم آن را دارند که اعلام اين خبر در آستانه انتخابات رياست جمهوری، بيشتر يک برنامه تبليغاتی باشد تا ميل واقعی برای وداع با اقتصاد دولتی و حرکت بسوی اقتصاد بازار.

 
 
فقر، وی را نامريی می کند
تاثير گسترش شکاف دارا و ندار بر انتخابات ايران
 
 
66انتظار يک هفته ای
انتخابات به التهاب سه ماهه بورس تهران پايان می دهد؟
 
 
66تمام مردان رييس جمهور ۱
مستاجر کاخ سعدآباد برای تبليغات رسانه ای چقدر هزينه می کند؟
 
 
66تمام مردان رييس جمهور ۲
صنعت تبليغات از گردش مالی نامزدهای انتخابات راضی نيست
 
 
مطالب مرتبط
 
 
اخبار روز
 
 
اين صفحه را برای دوستان خود بفرستيد صفحه بدون عکس
 
 
   
 
BBC Copyright Logo بالا ^^
 
  صفحه نخست|جهان|ايران |افغانستان |تاجيکستان |ورزش |دانش و فن |اقتصاد و بازرگانی |فرهنگ و هنر |ویدیو
روز هفتم |نگاه ژرف |صدای شما |آموزش انگليسی
 
  BBC News >>|BBC Sport >>|BBC Weather >>|BBC World Service >>|BBC Languages >>
 
  راهنما | تماس با ما | اخبار و اطلاعات به زبانهای ديگر | نحوه استفاده از اطلاعات شخصی کاربران