BBCPersian.com
  •    راهنما
تاجيکستان
پشتو
عربی
آذری
روسی
اردو
 
به روز شده: 13:52 گرينويچ - دوشنبه 27 ژوئن 2005
 
اين صفحه را برای دوستان خود بفرستيد صفحه بدون عکس
تورم، فقر و بيکاری، پاشنه آشيل دولت اصولگرايان
 

 
 
محمود احمدی نژاد در میان محافظان
تورم، بيکاری و فقر از مهمترين مشکلاتی است که دولت آقای احمدی نژاد را احاطه خواهد کرد
افزايش قيمت نفت در بازارهای جهانی درآمد های ارزی ايران را به شدت افزايش داده و پيش بينی شده است حجم آن به رقم بی سابقه ۵۰ ميليارد دلار برسد.

محمد جعفر مجرد، معاون ارزی بانک مرکزی در گفتگو با خبرگزاری دولتی جمهوری اسلامی، ايرنا، پيش بينی کرده است درآمد های ارزی کشور با فروش نفت و خريد ارز از مشتريان در سال جاری به ۴۶ تا ۵۰ ميليارد دلار برسد.

به گفته آقای مجرد بانک ها در سال گذشته ۱۰ ميليارد دلار ارز از مردم خريدند و پيش بينی می شود اين رقم در سال جاری به حدود ۱۴ ميليارد دلار برسد.

صادرات غير نفتی نيز از ثبات بيشتری در سال های گذشته برخوردار شده و مقامات دولت ايران به اين ثبات نسبی و تداوم افزايش آن اميدوارند.

دستيابی به اين حجم از درآمد ارزی که در اقتصاد ايران بی سابقه است، بهترين خبر برای دولت تازه ايران خواهد بود که در مرداد ماه از سوی محمود احمدی نژاد رئيس جمهوری جديد تشکيل می شود.

نان؛ اولويت دولت مقاومت

میرحسین موسوی و محمد خاتمی
در سال ۱۳۶۵ قيمت نفت آنقدر پائين آمد که درآمدهای دولت به ۲/۶ ميليارد دلار رسيد و بعد از آن نيمی از بودجه در سال های پايانی جنگ با کسری مواجه بود

افزايش درآمدهای ارزی و ثبات نسبی اقتصادی و اجتماعی بزرگترين امتياز و فرصت دولت آينده ايران است که نصيب هيچکدام از دولت های ۲۷ سال گذشته نشده است: از دولت موقت و ميرحسين موسوی گرفته تا دولت اکبر هاشمی رفسنجانی و محمد خاتمی.

تلاش دولت ميرحسين موسوی بيش از همه بر تامين نيازهای اوليه مردم از طريق جيره بندی کالاهای اساسی و نيازهای جنگی متمرکز شده بود و کمتر فرصت يافت تا از اين نيازهای ضروری گامی فراتر بگذارد.

به طوری که دولت آقای موسوی گاه حتی در تامين همين نيازهای روزمره به خصوص در سال های پايانی با مشکل منابع مالی رو به رو بود.

در سال ۱۳۶۵ قيمت نفت آنقدر پائين آمد که درآمدهای دولت به ۲/۶ ميليارد دلار رسيد و بعد از آن نيمی از بودجه در سال های پايانی جنگ با کسری مواجه بود.

فضای پرتنش سال های اول انقلاب و جنگ هشت ساله با عراق تقريبا تمامی فرصت ها را بر باد داد و دولت اکبر هاشمی رفسنجانی که درست بعد از پايان جنگ تشکيل شد، وارث خرابی هايی شد که در طول ده سال بر تمامی بخش های اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی سايه افکنده بود.

اقتصاد؛ اولويت دولت سازندگی

با پايان جنگ، آقای هاشمی رفسنجانی اقتصاد نيمه جانی را تحويل گرفت که بخشی از سرمايه و نيروی انسانی کارآمد آن با ملی کردن صنايع و جنگ هشت ساله از چرخه اقتصاد کشور خارج شده بود و توليد و سرمايه گذاری به شدت افت کرده و درآمد سرانه به کمتر از نصف و سرمايه گذاری ها به حدود يک سوم رسيده بود.

پوستر هاشمی
با پايان جنگ، آقای هاشمی اقتصاد نيمه جانی را تحويل گرفت که بخشی از سرمايه و نيروی انسانی کارآمد آن با ملی کردن صنايع و جنگ هشت ساله از چرخه اقتصاد خارج شده بود

دولت وی در حالی تشکيل شد که کشور تازه از جنگ به درآمده، شاهد جنگی در خليج فارس بود که عراق، دشمن ديرينه اش با حمله به کويت آغاز کرده بود.

ناامنی پديد آمده از اين جنگ فرصتی تازه پيش روی اقتصاد ايران قرار داد و قيمت نفت را در بازارهای جهانی چنان بالا برد که درآمد نفتی ايران در فاصله دو سال دو برابر شد و از ۶/۹ ميليارد دلار در سال ۱۳۶۷ به ۹/۱۷ ميليارد در سال ۱۳۶۹دلار رسيد.

در کنار آن، دولت ميلياردها دلار قرض نيز از گوشه و کنار جهان گرفت و درهای کشور را به روی کالاهای خارجی باز کرد تا بلکه تصوير اقتصاد کشور جنگ زده را بزدايد و تکانی به اقتصاد نيمه جان ايران بدهد، اما اجرای سياست آزاد سازی اقتصادی و افزايش واردات که با افزايش حجم نقدينگی همراه بود، دوام چندانی نياورد و گريبان دولت دوم آقای هاشمی را گرفت.

نرخ تورم به رقم بی سابقه ۵۰ درصد نزديک شد و توان بازپرداخت بدهی های خارجی را که به بيش از ۲۳ ميليارد دلار رسيده بود، از دولت گرفت.

اين بحران ارزی با افزايش قيمت نفت، توقف سياست تعديل اقتصادی و محدود کردن واردات تا حدی در سال پايانی دولت هاشمی مهار شد.

سياست؛ اولويت دولت اصلاحات

در پی اين فراز و فرودها و توجه ويژه ای که دولت آقای هاشمی به اقتصاد داشت، همه نگاه ها متوجه محمد خاتمی شد که با برنامه ای سياسی و اجتماعی وارد انتخابات شده بود.

برخی کارشناسان عقيده دارند که پيروزی شگفت انگيز آقای خاتمی در انتخابات دوم خرداد ۱۳۷۶ واکنش مردم به برخی برنامه های اقتصادی بود که مردم کوچه و بازار در طول هشت سال طعم آن را چشيده بودند.

محمد خاتمی
کمتر کسی به ياد می آورد که دولت آقای خاتمی وارث ۵/۱۶ ميليارد دلار بدهی خارجی شد که دولت های پيشين برای تامين منابع مالی قرض گرفته بودند

به عقيده همين کارشناسان، انتخاب آقای احمدی نژاد تا حدودی واکنش به سياست ها و برنامه های دولت آقای خاتمی در زمينه های سياسی و اجتماعی است که شمار زيادی از مردم آنها را بی نتيجه ارزيابی کرده اند.

افزايش درآمدهای نفتی و رشد اقتصادی بالای چهار درصد، ثمره اقتصادی دولت اصلاحات است که به عقيده برخی تحليلگران اقتصادی اگر چه نتوانسته به نتيجه ملموسی در سفره خانواده های ايرانی منجر شود، اما لااقل مردم را نسبت به برخی کمبودها و نيازها آگاه تر کرده است.

کمتر کسی به ياد می آورد که دولت آقای خاتمی وارث ۵/۱۶ ميليارد دلار بدهی خارجی شد که دولت های پيشين برای تامين منابع مالی قرض گرفته بودند.

آمار نشان می دهد که بدهی خارجی اکنون به کمتر از ۱۳ ميليارد دلار رسيده است، صندوق ذخيره ارزی حدود ده ميليارد دلار ذخيره دارد و بيش از ۵۰ ميليارد دلار سرمايه خارجی نيز جذب صنعت نفت شده است.

دولت خاتمی نرخ تورم را در سطح ۷/۱۵ درصد کنترل کرده و به نظر می رسد دولت آينده بدون کاهش آن به زير ده درصد نمی تواند اميدی به تحقق شعار عدالت داشته باشد.

نرخ بيکاری از ۱۶ درصد در سال ۱۳۷۶ به ۴/۱۰ درصد در سال گذشته کاهش يافته اما آمارها از وجود بيش از سه ميليون نفر بيکار در ايران حکايت دارد و سالانه نيز بيش از ۸۰۰ هزار نفر به جمعيت آنها افزوده می شود.

برنامه دولت آقای خاتمی در افزايش فرصت های شغلی موفقيت چندانی نداشته و در بهترين شرايط از ۵۷۰ هزار فرصت شغلی در سال تجاوز نکرده در حالی که بر اساس برنامه بايد سالانه به طور متوسط ۷۶۰ هزار فرصت شغلی ايجاد می شد.

عدالت؛ اولويت دولت اصولگرايان

بنابراين دولت آقای احمدی نژاد راهی جز اين ندارد که برای بحران بيکاری چاره ای اساسی بينديشد که ثمره رشد کم سابقه جمعيت در دهه اول انقلاب است.

جوان ایرانی
نرخ بيکاری از ۱۶ درصد در ۱۳۷۶ به ۴/۱۰ درصد در سال گذشته کاهش يافته اما آمارها از وجود بيش از سه ميليون بيکار ايرانی حکايت دارد

ايجاد يک ميليون فرصت شغلی در سال می تواند تا حدوی دولت آينده را از فشار سنگين بيکاری رها کند، ولی تجربه سال های گذشته نشان داده که عملی کردن چنين هدفی آسان نيست.

افزايش درآمدهای ارزی فرصتی برای اقتصاد ايران به حساب می آيد و برای هر دولتی غنيمت است، اما آمار نشان می دهد که واردات نيز در مسابقه ای نزديک با درآمدها حرکت می کند و می تواند تمامی درآمدهای ارزی را ببلعد.

در آمد ارزی ايران در سال گذشته به حدود ۴۳ ميليارد دلار و واردات به حدود ۳۷ ميليارد دلار رسيده و آمار های سال جاری از افزايش هر دو حکايت دارد.

در صورت به هم خوردن تراز تجاری چه با کاهش درآمدها و چه با پيش گرفتن واردات، دولت ناچار خواهد شد درهای کشور را به روی کالاهای خارجی تنگ تر کند و سياست های انقباظی در پيش بگيرد.

در صورت بروز چنين وضعيتی، دولت آقای احمدی نژاد به همان سرنوشتی دچار خواهد شد که رقيبش اکبر هاشمی رفسنجانی در دهه ۱۳۷۰ ناچار به آن تن داد و سياست درهای باز اقتصادی را به حالت تعليق درآورد.

رئيس جمهور جديد برنامه اقتصادی خود را مطرح نکرده است، اما بی گمان ناچار خواهد بود برنامه اش را با برنامه چهارم توسعه که تازه آغاز شده و برنامه ۲۰ ساله ای تطبيق دهد که به تصويب مجلس رسيده است.

در هر دو برنامه بر رشد اقتصادی، افزايش سرمايه گذاری، رفع مشکل بيکاری، کاهش فقر و تعامل با دنيای خارج تاکيد شده و دولت آينده نمی تواند بدون بهره گيری از تمام ظرفيت ها وعده عدالت را عملی کند.

تورم، بيکاری و فقر از جمله مهمترين موانع رشد اقتصادی است و پاشنه آشيل دولت آينده ايران به حساب می آيد.

بنابراين، رئيس جمهور جديد بدون تقويت زيرساخت های اقتصادی از طريق افزايش سرمايه گذاری، کاهش تصدی های دولتی، تقويت بخش خصوصی و حل مسالمت آميز بحران هسته ای قادر نخواهد بود وعده گسترش عدالت را در کشوری تحقق بخشد که بر اساس آمار رسمی بيش از ۱۲ ميليون نفر از جمعيت ۶۸ ميليونی آن زير خط فقر زندگی می کنند.

 
 
66سرگيجه بورس
بازار سرمايه ايران منتظر روشن شدن برنامه اقتصادی دولت جديد
 
 
66از دیگر رسانه ها
مصیبت بم: ديروز مردگان، امروز معتادان
 
 
66اکتشاف طلای سياه
موانع اقتصادی و سياسی برای سرمايه گذاران نفتی در ايران
 
 
فقر، وی را نامريی می کند
تاثير گسترش شکاف دارا و ندار بر انتخابات ايران
 
 
66يکسان سازی سود وام
' نرخ جديد بهره، اقتصاد ايران را شفاف تر و سود بانکها را کمتر می کند '
 
 
مطالب مرتبط
 
 
اخبار روز
 
 
اين صفحه را برای دوستان خود بفرستيد صفحه بدون عکس
 
 
   
 
BBC Copyright Logo بالا ^^
 
  صفحه نخست|جهان|ايران |افغانستان |تاجيکستان |ورزش |دانش و فن |اقتصاد و بازرگانی |فرهنگ و هنر |ویدیو
روز هفتم |نگاه ژرف |صدای شما |آموزش انگليسی
 
  BBC News >>|BBC Sport >>|BBC Weather >>|BBC World Service >>|BBC Languages >>
 
  راهنما | تماس با ما | اخبار و اطلاعات به زبانهای ديگر | نحوه استفاده از اطلاعات شخصی کاربران