http://www.bbcpersian.com

15:47 گرينويچ - دوشنبه 11 اوت 2008 - 21 مرداد 1387

بنگاه های زودبازده در انتظار 66 میلیارد دلار وام ارزان

محمد جهرمی وزیر کار ایران اعلام کرده که 60 هزارمیلیارد تومان (66 میلیارد دلار) طرح زود بازده، در نوبت دریافت تسهیلات بانکی قرار دارند.

آقای جهرمی به خبرگزاری مهر، گفته است که تاکنون 18 هزار میلیارد تومان وام به طرح های زودبازده پرداخت شده و برای 24 هزار میلیارد تومان نیز بین بانک و متقاضیان وام، قرارداد قرارداد پرداخت وام امضا شده است.

بیکاری یکی از مهمترین معضلات اقتصادی و اجتماعی ایران است و طرح بنگاه های زود بازده حدود سه سال پیش از سوی دولت محمود احمدی نژاد برای مقابله با بیکاری در دستور کار قرار گرفت.

جمعیت بیکاران ایران بر اساس آمارهای رسمی بیشتر از سه میلیون نفر است ولی برخی کارشناسان تعداد بیکاران را بالاتر از چهار میلیون نفر برآورد کرده اند و سالانه بیشتر از هشتصد هزار نفر وارد بازار کار می شوند.

برای حل چنین مشکل بزرگی دولت طرح بنگاه های زود بازده را به اجرا گذاشت و با شروع این طرح، متقاضیان بی شماری طرح هایی تهیه کرده و از بانک ها خواستار دریافت تسهیلات بانکی شدند اما منابع بانکی برای تامین چنین بودجه کلانی کافی نبود و بانک ها نیز علاقه ای نداشتند که چنین تعهد بزرگی را که سودی برای آنها نداشت به گردن بگیرند.

اما دولت، بانک ها را موظف کرد که بخشی از منابع خود را به این طرح اختصاص دهند.

مخالفان طرح

طرح بنگاه های زود بازده از ابتدا مخالفانی داشت که معتقد بودند طرح بنگاه های کوچک زود بازده به اشتغال مولد و دائم منجر نخواهد شد و بهتر است دولت بانک ها را در اجرای چنین طرحی تحت فشار قرار ندهد.

به عقیده مخالفان، توزیع گسترده تسهیلات ارزان به تنهایی نمی تواند به ایجاد فرصت های پایدار اشتغال منجر شود چون اغلب طرح ها، توجیه اقتصادی نداشته و کسانی هم که از آن استفاده می کنند، سابقه اداره چنین بنگاه هایی را ندارند.

هم اکنون نزدیک به ۹۸ درصد کل واحدهای تولیدی ایران را بنگاه های کوچک تشکیل می دهند که کمتر از پنجاه نفر در آن کار می کنند بنابر این به عقیده برخی کارشناسان، کوچک بودن بنگاه ها راه حل مشکل اشتغال نیست.

گسترش بنگاه های کوچک اقتصادی البته یکی از راه حل های کوتاه مدت برای مقابله با بیکاری فزاینده است اما به نظر کارشناسان، ایجاد شغل های پایدار نیازمند برطرف کردن مسائل مهم تری است که منجر به کاهش سرمایه گذاری شده است.

دولت این نظر را قبول ندارد و معتقد است بنگاه های زود بازده می تواند گره مشکل بیکاری را در ایران باز کرده و در فاصله کوتاهی تعداد زیادی شغل ایجاد کند.

محدودیت های بانکی

اما اکنون مشکل بزرگی که اجرای این طرح را با مانع مواجه کرده افزایش شدید نقدینگی و تورم فزاینده است.

در حال حاضر بانک مرکزی سیاست انقباضی در پیش گرفته و برای جلوگیری از رشد نقدینگی و تورم پرداخت وام بانکی را محدود کرده است.

این محدودیت با مخالفت وزارت کار رو به روست زیرا این وزارتخانه نگران آن است برنامه بانک مرکزی باعث کاهش تسهیلات برای ایجاد بنگاه های زود بازده شود و عملا اجرای این طرح را متوقف کند.

گزارش ها نشان می دهد که نرخ بیکاری که زمانی به کمتر ۱۱ درصد رسیده بود دوباره در حال افزایش است و بر اساس آخرین آمارها، نرخ بیکاری به ۱۱.۹ درصد رسیده است.

برخی کارشناسان، نرخ واقعی بیکاری را بسیار بالاتر می دانند و معتقدند که آمار دولتی با واقعیت فاصله دارد.

برخی کارشناسان بر این باورند که با توجه به آهنگ کند رشد اقتصادی و کاهش سرمایه گذاری در ایران، این کشور در سالهای آینده نیز با مشکل بیکاری مواجه خواهد بود.

در برنامه چهارم توسعه که امسال چهارمین سال اجرای آن است پیش بینی شده است تا یک سال دیگر یعنی پایان برنامه چهارم، نرخ بیکاری به حدود هشت و نیم درصد برسد.

این پیش بینی در صورتی رنگ واقعیت خواهد گرفت که ایران بتواند رشد اقتصادی خود را افزایش داده و سالانه برای بیشتر از یک میلیون نفر شغل ایجاد کند.