خرج حدود صد میلیو دلار برای حفظ بهای سامانی

حق نشر عکس BBC World Service
Image caption میرزا مولان‌اف می‌گوید که سال گذشته بانک ملی به کشور حدود ۵۵۰ میلیون نقد وارد کرده است
حق نشر عکس BBC World Service
Image caption سال گذشته، در پی «حملات ارزی» بانک ملی، موارد کاهش اندکی قیمت دلار در تاجیکستان نیز مشاهده شد

میرزا مولان‌اف می‌گوید که سال گذشته، بانک ملی تاجیکستان به کشور حدود ۵۵۰ میلیون دولار نقد وارد کرده است. سال گذشته، بانک ملی تاجیکستان برای تنظیم نرخ «سامانی»، پول ملی این کشور، در بازار ۹۹ میلیون دولار صرف کرده است. این در حالیست که در سال ۲۰۱۰ این رقم معادل ۸/۵ میلیون دولار بود. مسئولان بانک ملی می‌گویند که بالاروی (افزایبش) قیمت غذا و مواد سوختی به سطح تورم تأثیر زیادی گذاشته و آن‌ها ناچار شده‌اند حدود صد میلیون دولار برای حفظ ارزش پول ملی خرج کنند. ضمناً، در طول سال گذشته، مواردی به مشاهده می‌رسید که قیمت ارز خارجی، از جمله دلار، بشدت بالا رفته و به افزایش ارزش کالاها و مواد در بازارهای تاجیکستان منجر شده بود. میرزا مولان‌اف، رئیس بخش تنظیم ارز در بانک ملی، می‌گوید که در این گونه شرایط این نهاد به «حملات ارزی»، یعنی فروش اضافی دلار از هزینه خود موظف است. این امر به کاهش قیمت دلار در دکان‌های صرافی منجر شده و به این ترتیب، بهای پول ملی حفظ می‌شود. با این وجود، در سال گذشته بهای سامانی در مقابل دلار ۸/۱ درصد و در قیاس با روبل روسی ۰/۶ درصد پایین رفته است. آقای مولان‌اف خبر داد که سال گذشته بانک ملی تاچبکستان از خارج کشور به تاجیکستان حدود ۴۵۰ میلیون دولار و ۲/۵ میلیارد روبل روسی نقد وارد کرده است. به گفته این مسئول بانک ملی، در گذشته بانک‌های کشور به صورت جداگانه از خارج کشور ارز وارد می‌کردند که مخارج زیادی به همراه داشت. حالا بانک ملی مقدار زیاد ارز وارد می‌سازد و از این راه نیاز کلیه بانک‌ها به ارز نقدی برآورده می‌شود. این در حالیست که طبق نتایج مقدماتی پژوهش بانک ملی، میزان انتقال پول از خارج کشور به تاجیکستان در مقایسه‌ با سال ۲۰۱۰، ۳۳/۶ درصد افزایش یافته است. سال گذشته، در پی "حملات ارزی" بانک ملی، موارد کاهش اندک قیمت دلار در تاجیکستان نیز مشاهده می‌شد. عمدتاً این مبلغ مهاجران کاری تاجیک است که برای برآورده ساختن نیازهای خانواده‌هایشان از روسیه و کشورهای دیگر، از طریق بانک‌ها می‌فرستند. بانک جهانی پیش‌بینی کرده بود که در سال ۲۰۱۱، مهاجران کاری به تاجیکستان حدود ۲/۷ میلیارد دلار می‌فرستند و این رقم حدود ۵۰ درصد تولیدات ناخالیص ملی این کشور است. مسئولان بانک ملی خبر دادند که در سال گذشته میزان تورم در کشور به ۹/۳ درصد رسیده و این رقم، اندکی پایین‌تر از آمار سال قبلی است. با این وجود، بانک ملی توانسته است که در سال گذشته ذخایر ارزی و طلای خود را ۲۰/۷ درصد افزایش داده و تا به ۸۰۱ میلیون دلار برساند. از سوی دیگر، در سال گذشته بانک ملی به بازار پول نقد کشور ۱/۲ میلیارد سامانی ریخته است و حجم عمومی سامانی در معاملات را تا به سه میلیارد سامانی افزایش داده است. در پاسخ به این سؤال که، آیا به معامله گذاشتن این مقدار پول ملی باعث افزایش تورم شده است یا خیر، مسئولان بانک ملی گفتند که این امر به میزان تورم اثر جدی نگذاشته است. به اعتقاد آن‌ها، اقتصاد تاجیکستان در حال توسعه است و به مبلغ بیشتری نیاز دارد. به این دلیل، همه‌ساله میزان پول نقدی در معاملات افزایش داده می‌شود. در همین حال، بانک ملی تاجیکستان قصد دارد که در سال ۲۰۱۲ میزان تورم را در سطح ۵/۱۰ درصد حفظ کند. سازمان‌های مالی بین‌المللی نیز پیش‌بینی کرده‌اند که میزان تورم در تاجیکستان در سال جاری در همین سطح حفظ خواهد شد. با این حال، این سازمان‌ها از کندی رشد اقتصاد در کشورهای منطقه در سال جاری، هشدار داده و اظهار داشته‌اند که این امر به وضع بحرانی اقتصاد کشورهای پیش‌رفته بستگی دارد.