برنامه تفریحی تاجیکی، ۲۰ ژانویه

درود به یکایک علاقه‌مندان صفحه تفریحی تاجیکی!

در برنامه این هفته صحبت اختصاصی با عبدالجبار رحمان‌اف، وزیر پیشین معاریف (آموزش و پرورش)، که شاید در طول هفت سال اخیر قهرمان کابوس‌های هزارها دانشجوی تاجیک شده باشد، داشتیم.

همچنین فیروز عمراف، هنرپیشه معروف تاجیک، در باره فیلمی که او برای نخستین بار به پرده سینما برده است، صحبت کرد.

سپس، به تئاتر مایوکوسکی، سراغ نمایشنامه نوجوانانی رفتیم که در چارچوب طرح مبارزه با خشونت خانوادگی تهیه شده است. این کودکان یک قصه واقعی را به روی صحنه آوردند.

در قسمت پایان برنامه محمدجان شکر‌الله‌اف، استاد آوازخوانی، در باره آهنگ جدید خود صحبت می‌کند. وی این آهنگ را با سبک آمیخته هندی و تاجیکی اجرا کرده است.

رحمان‌اف - وزیر سختگیر یا قهرمان کابوس‌های دانشجویان

حق نشر عکس BBC World Service

عبدالجبار رحمان‌اف، وزیر سابق آموزش و پرورش تاجیکستان و از خبرسازترین وزرای یک سال اخیر در این کشور، می‌گوید که از برکناری از وظیفه‌اش ناراضی نیست.

او حالا به سمت رئیس دانشگاه آموزگاری تاجیکستان تعیین شده است. ولی در صحبتی اختصاصی با او ما در باره برد و باخت‌های فعالیت آقای رحمان‌اف در سمت وزیر آموزش و پرورش تاجیکستان صحبت کردیم.

او در باره برکناری‌اش از سمت وزیر، انتقادهای رسانه‌ها از او و رابطه‌اش با مذهب صحبت کرده است.

فیروز عمراف - من با کیمیاگراف رقابت نمی‌کنم

اما ببینیم، در جهان سینما چه خبرهاست. فیروز عمراف، هنرپیشه شناخته تئاتر تاجیک، استعداد کارگردانی خود را در سینما تجربه کرده است. او اخیراً فیلمی را با نام «زوال صفا» به پرده سینما برده است.

نخست‌نمایش این فیلم ۱۴ ژانویه به تماشاچیان پیشکش شد.

حق نشر عکس BBC World Service

جالب اینجاست که این نخستین فیلم بر اساس داستان‌های شاهنامه است که پس از سلسله‌فیلم‌های تهیه‌گر مشهور، باریس کیمیاگراف، به پرده سینمای تاجیک رفته است. «زوال صفا» دو تهیه‌گر داشته است: فیروز عمراف، هنرپیشه تئاتر لاهوتی و قربان حامد، هنرپیشه تئاتر قاسم‌اف.

نخست، از آقای عمراف پرسیدم که آیا موضوع رقابت با فیلم‌های پرآوازه باریس کیمیاگراف در اساس شاهنامه برایش هیجان‌آور نبود؟ او گفت که این فکر هیچ گاه در ذهنش پیدا نشده است.

او می‌گوید: «هدف، رقابت نبود. هدف، این بود که من نظر خود را در باره اسکندر مقدونی توسط این فیلم بگویم. هرچند اسکندر در ادبیات ما زیاد وصف شده است، اما من به مانند فردوسی او را همچون غاصبگر می‌بینم و همین طور هم خواستم نشان بدهم.»

پخش این فایل در دستگاه شما پشتیبانی نمی شود.

در پاسخ به این سؤال که چرا در تئاتر نی (نه)، بلکه در سینما این ایده را پیاده کرد و دیگر این، که آیا کار هنرپیشگی یا تهیه‌گری، کدامی برایش حالا جالب است، چنین گفت: «وقتی ایده در ذهن هست و تو آن را نگفتی آن تو را اذیت می‌کند، آزار می‌دهد و برای همین فرقی ندارد، از چه راه، تئاتر یا سینما تو آن را بیان می‌کنی.»

حق نشر عکس BBC World Service

«شرایط محیا شد که فیلم سازم (بسازم) و ما این را ساختیم. اما در مورد تهیه‌گری، باید گویم که حالا ما، تهیه‌گران خوب (را) کم داریم، تهیه‌گر خوب هم باشند، من با ایده‌های آن‌ها موافق نیستم. مثلاً وقتی من با فرخ قاسم کار می‌کردم، هیچ گاه به ذهنم نمی‌آمد که تهیه‌گری کنم، چون می‌دانستم که بهتر از او نمی‌توانم باشم. و ایده‌های ما هم به هم می‌خوردند. این خیلی مهم است.»

کودکان علیه خشونت مبارزه می‌برند

مرکز حقوق کودک در تاجیکستان در همکاری با مرکز حقوق کودک بریتانیا و سفارت آمریک در دوشنبه طرحی را برای جلوگیری از خشونت خانوادگی روی دست گرفته است.

حق نشر عکس BBC World Service
Image caption این پستر تبلیغاتی سازمان حقوق کودکان است که برای بری دخترکان نابالغ پناهگاه دارد

در چارچوب این طرح کودکان داوطلب از ۱۲ تا ۱۶ ساله نمایشنامه‌ای را تحت عنوان «قیسه یک دختر» به روی صحنه آوردند.

این قصه بر اساس سرنوشت واقعی سیاره، یک دخترک دهاتی تهیه شده است. زندگی سیاره ۱۶ ساله به دلیل خشونت خانوادگی به دوزخ تبدیل می‌یابد. وی اول در خانه از پدر و برادر و مادراندرش خشونت می‌بیند و سپس مجبور می‌شود خانه را ترک کند.

پس از این، دختر نابالغ و ناآگاه به دست قاچاقچیان انسان می‌افتد، که او را اول به استعمال (مصرف) مواد مخدر معتاد می‌کنند و سپس او را به بازار تن‌فروشی می‌کشند.

«شنیدن کی بود مانند دیدن»

هدف در صحنه نمایش دادن چنین سرنوشت تلخ یک دخترک تاجیک، ریشه‌کن کردن خشونت خانوادگی است. در باره این طرح تاج‌الدین جلال‌اف، رئیس مرکز حقوق کودک در تاجیکستان، یکی از اجراکنندگان این طرح صحبت کردم.

آقای جلال‌او می‌گوید: «باید تأکید کنم که در تاجیکستان وضعیت در رابطه به تجارت انسان، استعمال مواد مخدر و خشونت خانوادگی خیلی جدی است. به خصوص وضع دختران و کودکان در این زمینه وزنین است.»

«با کمک سفارت آمریکا در تاجیکستان داوطلبان سازمان غیردولتی “غمخاری” در شهر قرغانتپه این نمایشنامه را ساختند و این نمایشنامه، که برگرفته از قصه واقعی هست، در شهر و نواحی مختلف پیشکش تماشابینان خواهد شد.»

حق نشر عکس BBC World Service
Image caption صحنه‌ای از نمایشنامه «قصه یک دختر»

«شنیدن کی بود مانند دیدن! من مطمئن هستم که اگر هر کس، هر جوانمرد، این نمایشنامه را ببیند دیگر هیچ گاه دست به خشونت نمی‌بردارد، این نماییشنامه برایش درسی می‌شود.»

اجرای آهنگ به سبک آمیخته تاجیکی-هندی

محمدجان شکر‌الله‌اف، استاد آوازخوانی در آموزشگاه موسیقی و مکتب صنعت شهر دوشنبه که مهمان دیگر برنامه تفریحی تاجیکی این هفته بود، آهنگ جدیدی با سبک آمیخته تاجیکی و هندی ثبت کرده است.

این آهنگ آقای شکر‌الله‌اف تا حالا هیچ جا پخش نشده و او حق پخش نخستین او را به برنامه تفریحی تاجیکی تقدیم کرد.

آقای شکر‌الله‌اف نخستین آهنگ خود را با سبک جدید ثبت کرده است، که آمیخته‌ای از موسیقی تاجیکی و هندی کلاسیک است.

نه! آن آهنگ‌های «جیمی-جمی» نه، بلکه آمیخته‌ای از عنصرهای موسیقی کلاسیک هندی و موسیقی تاجیکی است. آقای شکرالله‌اف می‌گوید که این ایده از محبتش به آهنگ‌های نصرت فاتح علی‌ خان، جگجیت سینگه و دیگر غزل‌سرایان هندی پیدا شده است.

حق نشر عکس BBC World Service

همچنین، وی در مرکز فرهنگی سفارت هند در شهر دوشنبه، که چند استاد موسیقی در آن جا برای علاقه‌مندان موسیقی هندی درس می‌آموزند، همکاری‌ها داشته است. اگر می‌خواهید این آهنگ را بشنوید، به برنامه ثبت‌شده تفریحی گوش بدهید.

اگر بخواهید، نظرات خویش را با ما در میان گذارید، به ما ایمیل بزنید: bbc_dushanbe@yahoo.com