نظام حکیم‌اف: شرکت «مترو» تعهدات خود را اجرا نکرد

حق نشر عکس BBC World Service
Image caption تاجیکستان برای بررسی رهایی از وابستگی به راه آهن ازبکستان تلاش می‌کند
حق نشر عکس BBC World Service
Image caption آقای حکیم‌اف، شرکت «مترو»ی ایران را در اجرا نکردن تعهدات خود متهم کرد

وزارت راه و ترابری تاجیکستان شرکت «مترو»ی ایران را به اجرا نکردن تعهدات خود به اجرای طرحی در تاجیکستان متهم کرد. نظام حکیم‌اف، وزیر راه و ترابری تاجیکستان، روز سه‌شنبه‌ ۲۴ ژانویه در جمع خبرنگاران گفت، که قرار بود شرکت «مترو» مستندات فنی و مالی قسمت تاجیکستانی راه آهن ایران-افغانستان-تاجیکستان-قرقیزستان-چین را در تیره‌ماه (پاییز) سال گذشته تهیه کرده و به جانب تاجیکستان تسلیم کند. اما به گفتة آقای حکیم‌اف، مسئولان این شرکت با بهانه‌های مختلف، گزارش نهایی مستندات فنی و مالی این راه آهن را به دولت تاجیکستان پیشنهاد نکرده‌اند. این در حالیست، که جانب تاجیکستان، از جمله، وزارت حمل و نقل این کشور، وظیفه‌های خود را، که بر اساس قرارداد، از ۷ بند عبارت بوده، اجرا کرده و برای شرکت «مترو» در این وزارت دفتر کاریی را نیز فراهم کرده است. او گفت که سرمایه ۱ میلیون دولاری برای اجرای کارهای مربوط به تهیه مستندات فنی و مالی را جانب ایران پرداخت کرده و اجراکننده این کار را نیز دولت ایران انتخاب کرده است. به دلیل کمک بلاعوض مالی بودن این پول جانب تاجیکستان حق جریمه بستن شرکت «میترا» را ندارد. با وجود تلاش‌ها، امکان پیدا کردن مسئولان شرکت «مترو» یا نمایندگان سفارت ایران در تاجیکستان و دانستن نظر آن‌ها در این مسئله میسر نشد. مسئولان وزارت راه و ترابری تاجیکستان گفتند، که در یک نامه از وزارت خارجه این کشور درخواست کرده‌اند، که از طریق سفارت ایران در دوشنبه به پیشرفت کار در این زمینه مساعدت کند. ضمناً، سند حقوقی میان وزارت ترابری تاجیکستان و شرکت «مترو» در باره تهیه مستندات فنی و مالی راه آهن مسیر ایران و چین توسط افغانستان، تاجیکستان و قرقیزستان در اواخر ماه اکتبر سال ۲۰۱۰ در شهر دوشنبه امضا شده و پس از یک هفته، این سند از جانب پارلمان تاجیکستان تأیید شده بود. امتداد این راه آهن ۲۲۶۰ کیولمتر بوده، طبق ارزیابی‌های مقدماتی، حزینه عمومی آن بالغ به ۳/۲ میلیارد دلار پیش‌بینی شده است. در قسمت تاجیکستانی این راه آهن باید سه قسمت راه آهن از «پنج پایان» تا «کلخوز‌‌آباد»، از یاوان تا وحدت (کافرنهان) و از وحدت (کافرنهان) تا جرگتال - در مرز قرقیزستان - بنیاد شود، که ۳۹۲ کیلومتر را تشکیل می‌دهد. این قسمت راه آهن از مناطق دشوارگذر کوهستانی عبور کرده و در این سمت باید ۱۶ کیلومتر تونل و ۴۷ پل ارتباطی بنیاد شود. مسئولان وزارت راه و ترابری تاجیکستان گفتند که تنها پس از مطالعه و تهیه مستندات فنی و مالی قسمت تاجیکستانی این راه آهن، سرمایه خارجی به این طرح جلب خواهد شد. مقامات تاجیکستان بنیاد راه آهن مسیر ایران و چین توسط افغانستان، تاجیکستان و قرقیزیستان را برای رهایی این کشور از وابستگی به ازبکستان مهم تلقی می‌کنند، زیرا ارتباط راه آهن از طریق ازبکستان همیشه مشکلات و موانع زیاد به همراه داشته است. در پی آغاز کارهای ساختمانی در نیروگاه «راغون» در اوایل سال ۲۰۱، ازبکستان به مدت بیش از سه ماه در حرکت قطارهای تاجیکستان از طریق این کشور محودودیت‌های جدی ایجاد کرده بود. همچنین، از ماه نوامبر سال گذشته تا به حال به دلیل آنچه مقامات ازبکستان «انفجار در پل ارتباطی» در منطقه غلبه-عموزنگ این کشور می‌خوانند، حرکت قطارها به ولایت ختلان تاجیکستان متوقف شده است.