ازبکستان: زاد روز بابر به جای روز والنتاین؟

روز والنتاین
Image caption تجلیل از روز والنتاین در جماهیر سابق شوروی در سال‌های اخیر رایج شده است

تجلیل از روز والنتاین در جماهیر سابق شوروی در سال‌های اخیر رایج شده است.

رسانه‌های گروهی از تصمیم مقامات ازبکستان به «منع تجلیل» از روز والنتاین یا روز عاشقان در این کشور خبر داده‌اند.

خبرگزاری CA-News نوشته است،که مقامات ازبک «به طور شفاهی» برگزاری هر گونه مراسم و برنامه‌های کنسرتی به مناسبت روز والنتاین را که با ۱۴ فوریه مصادف است، ممنوع کرده‌اند.

دست‌اندرکاران چنین برنامه‌ها هشدار داده اند که در سال‌های آینده نیز در این روز از برگزاری همه گونه مراسم و برنامه‌ها به مناسبت روز والنتاین خودداری کنند.

به جای این جشن، که در سال‌های اخیر در میان جوانان در شهرهای بزرگ این کشور مد شده، مقامات دستور داده‌اند که ۱۴ فوریه زادروز ظهیرالدین محمد بابور، شاعیر و بنیان‌گذار سوساله گرکانیان هند یا خود امپراتوری بابری در قرن ۱۶، جشن گرفته شود.

محمد بابر، زاده شهر سمرقند و از نوادگان تیمور لنگ بود، که پس از جنگ با شیبک خان، به هند فرار کرد و در آن جا دولت گرکانیان را تأسیس داد. به همین دلیل، مقامات ازبکستان مانند تیمور، او را نیز از بزرگان قوم ازبک خوانده و به او افتخار می‌ورزند.

به این ترتیب، انتظار می‌رود در روز والنتاین در کاخ «استقلال» شهر تاشکند همایشی در رابطه با زاد روز بابر که نیز متولد ۱۴ فوریه است، دایر شود.

برخی از صاحب‌نظران می‌گویند، که مقامات ازبک تجلیل از روز والنتاین را برخاسته از دین و فرهنگ مسیحی و مغایر با ارزش‌های ملی و اسلامی ساکنان این کشور می‌دانند.

در گذشته، مقامات ترکمنستان، یک کشور دیگر آسیای مرکزی، نیز تجلیل از این روز را در قلمرو کشور خود ممنوع کرده بودند. در ترکمنستان، در دوران ریاست جمهوری صفرمراد نیازاف اپرا و باله نیز، به عنوان «هنرهای بیگانه» ممنوع شد.

ولی در کشورهای دیگر این منطقه، از جمله در تاجیکستان همه‌ساله تعدادی از ساکنان، بویژه جوانان تحصیل‌کرده در غرب، با پیشنهاد هدایا به دوستدارانشان از روز والنتاین مقدس در شهرها تجلیل می‌کنند.

معمولاً در فروشگاه‌های دوشنبه و شهرهای دیگر بزرگ تاجیکستان در آستانه روز والنتاین تجموع جوانان برای خریداری کادوها یا هدایا برای دوستداشته‌هایشان مشاهده می‌شود.

بیشتر جوانان می‌گویند که در باره شخصیت والنتاین و تاریخ پیدایش روز عاشقان اطلاع دقیقی ندارند، ولی از این که «روز عاشقان» وجود دارد و آن‌ها فرصتی برای دادن هدیه به کسانی که آنها را دوست دارند می‌یابند، خوشحالند.

در گذشته، تعداد اندکی از ساکنان جماهیر سابق شوروی از وجود روز والنتاین اطلاع داشتند. ولی در سال‌های اخیر، با توجه به گسترش اینترنت و شبکه‌های اجتماعی، تعداد افرادی که از این روز تجلیل می‌کنند، افزایش می‌یابد.

در باره پیدایش روز والنتاین روایات مختلفی موجود است. طبق بعضی روایت‌ها، جشن‌گیری روز والنتاین در دوره پیش از میلاد مسیح نیز وجود داشته است.

ولی رایج‌ترین روایت این است که در قرن سوم میلادی، یکی از فرمانروایان روم باستان برای مدتی ازدواج را میان جوانان ممنوع کرد. وی فکر می‌کرد، آن سربازی بهتر می‌جنگد، که مجرد باشد و برای آن‌هایی که ازدواج می‌کنند، مجازات سنگینی مقرر کرد.

در آن زمان، کششی مسیحی، با نام والنتاین بود که به طور پنهانی جوانان را به عقد نکاح هم می‌درآورد. برای این کار والنتاین به زندان افتاد و در آن جا عاشق دختر زندانبان شد.

اما پیش از آن که والنتاین اعدام ود، به دختر زندانبان نامه‌ای عاشقانه داد، که در پایان آن نوشته بود: «والنتاین تو». از آن به بعد، اسم والنتاین مترادف با فدایی عشق شد و جشن «روز والنتاین» از آن جا مرسوم شده است.