برنامه تفریحی تاجیکی، ۳ فوریه

حق نشر عکس BBC World Service

درود به علاقه‌مندان برنامه تفریحی تاجیکی.

این هفته آخرین برنامه تفریحی را شنونده‌های ما از موج متوسط ۱۲۵۱ کیلوهرتز در رادیو شنیدند و از ۵ فوریه به بعد، این برنامه در رادیو قابل دریافت نخواهد بود.

برنامه تفریحی زمانی تأسیس شد که حادثه‌های ۱۱ سپتامبر در آمریکا در سال ۲۰۰۱ رخ داد. رادیو بی‌بی‌سی برنامه‌های بخش فارسی را خیلی گسترده‌تر کرده، زمان بیشتری برای آنها اختصاص داد، تا حادثه‌هایی را که در افغانستان اتفاق می‌افتادند، پوشش بدهد.

حالا شاید بعضی‌ها سؤال کنند که برنامه تفریحی تاجیکی چه ربطی به این دارد؟ در حالی که برنامه‌های "چشم‌انداز" و "جام جهان‌نما" و "مجله آسیای میانه" گسترده‌تر شدند، ۱۵ دقیقه فضای خالی میان این برنامه‌ها بود که این فضای خالی را می‌باییست پر کرد.

حق نشر عکس BBC World Service

داریوش رجبیان، همکار سابق ما، که آن زمان در بخش فارسی بی‌بی‌سی در لندن کار می‌کرد و مجری و تهیه‌کننده برنامه "مجله آسیای میانه" بود، در صحبت با من گفت:

"بسته شدن این برنامه بسیار خبر ناخوش‌آیندی بود و باید تسلیت گفت به من و به خودت و به مردم تفریح‌پروری که به این برنامه از سال ۲۰۰۱، هر هفته گوش می‌دادند."

داریوش از پخش نخستین برنامه تفریحی در رادییو بی‌بی‌سی چنین یادآور شد: "از من خواستند، تا یک برنامه موسیقی ۱۵ دقیقه‌ای درست کنم. البته کسی انتظارش را هم نداشت که این برنامه تفریحی باشد؛ می‌خواستند فقط سرود و آهنگ‌های تاجیکی در این ۱۵ دقیقه پخش کنم."

حق نشر عکس BBC World Service

همین طور، نخستین برنامه تفریحی تاجیکی را در اواخر سال ۲۰۰۱ داریوش با استفاده از سی‌دی‌های آهنگ و ترانه‌های تاجیکی که همراه خودش از تاجیکستان برده بود، تهیه کرد.

البته بدون انتظار همکاران که فکر می‌کردند تنها آهنگ‌ها را پشت هم پخش می‌کند و خلاص. ولی دیدند که وسط موسیقی داریوش حرف می‌زد و خبرهای جالبی از جهان تفریح پخش می‌کرد.

پخش این فایل در دستگاه شما پشتیبانی نمی شود.

داریوش افزود: "استقبال همکاران از این برنامه خیلی جالب بود... شهریار رادپور، یکی از همکاران، گفت که خیلی برنامه جالب بود و حتماً این برنامه‌ها را باید ادامه‌ بدهم.

حق نشر عکس BBC World Service

روزیتا، یکی دیگر از همکاران، گفت که "من می‌خواستم گلوت و بگیرم، که چرا وسط این همه آهنگ های قشنگ تو داری، حرف می‌زنی"، یعنی برای مردم خارج از تاجیکستان شنیدن آهنگ و ترانه‌های تاجیکی خیلی جالب بود، چون آن‌ها به سرود و ترانه‌های تاجیکی، آن زمان دسترسی نداشتند."

بعد پخش چند برنامه، شنونده‌ها از گوشه و کنار دنیا زنگ می‌زدند و اطلاع بیشتری در مورد آوازخوان‌های تاجیکی و جهان فرهنگ و هنر در تاجیکستان از ما درخواست می‌کردند.

نخستین زنگ‌های تلفنی از تاجیکستان نیز دنبال همین برنامه به لندن رسیدند، که بیشتر داریوش را تشویق می‌کردند که این برنامه را ادامه‌ بدهد.

حق نشر عکس BBC World Service

داریوش در برابر تهیه برنامه‌های تحلیلی و سیاسی، در طول هفته وقت پیدا می‌کرد و برای برنامه تفریحی مطالبی جمع‌آوری می‌کرد و با همکاری شکوه امیرانی، روزهای جمعه این برنامه تفریحی تاجیکی را برای شنونده‌ها اجرا می‌کردند.

در ۱۱ سال پخش خود در رادیو، برنامه تفریحی کلاه خاصی نداشت. برنامه همیشه طوری شوروع می‌شد که برای شنونده غافل‌گیرکننده و دور از انتظار شنونده بود. هیچ گاه شنونده انتظارش را نداشت، که با چه موسیقی و یا چه گونه برنامه شوروع می‌شود.

یکی دیگر از ویژگی‌های این برنامه آن بود، که هیچ گاه هنگام ضبط برنامه در استودیو مجری‌ها همراهشان کاغذ و قلم نداشتند. همیشه با شنونده خود صحبت بکنیم، نه آن که از روی کاغذ برایش خبری را بخوانیم. صحبت آزاد و صمیمی و خودمانی بود.

حق نشر عکس BBC World Service

داریوش می‌گوید: "بعداً احساس می‌کردیم که از لندن همه درخواست‌های شنوندگان برنامه را در مورد سرود و موسیقی و جهان سینما و هنر در تاجیکستان پوشش بدهیم."

همین بود که سال ۲۰۰۴ زیورشاه به این برنامه جلب شد و برنامه پرمحتواتر و رنگین‌تر شد و ارتباط مستقیم با شنوندگانش را پیدا کرد. از ۱۵ دقیقه به ۳۰ دقیقه و بعداً ۴۵ دقیقه این برنامه هر هفته پخش می‌شد.

زرینه خوشوقت و شمسیه قاسم، از همکاران من، در دوشنبه بودند، که همیشه در تهیه این برنامه به من کمک می‌کردند و بخش‌های جداگانه این برنامه را برای علاقه‌مندان برنامه تهیه می‌کردند.

حق نشر عکس BBC World Service

شنوندگان برنامه تفریحی تاجیکی از آلمان، آمریکا، کانادا، هلند و سوئیس و ایران و افغانستان زنگ می‌زدند و از ما درخواست می‌کردند که سرود و آهنگ‌های تاجیکی و از زندگی و فعالیت آوازخوان‌ها و هنرپیشه‌های سینما و تئاتر برایشان مطالبی را تهیه کنیم.

آن زمان برنامه‌های تلویزیون تاجیکستان در ماهواره نبود و در اینترنت نیز آهنگ و ترانه‌های تاجیکی مثل امروز فراوان نبودند و برای هم‌وطنان ما که در خارج از کشور به سر می‌بردند، یگانه منبعی که خبرهای تازه و آهنگ و ترانه‌های جدید تاجیکی را بشنوند تنها برنامه تفریحی تاجیکی بود.

حق نشر عکس BBC World Service

با آمدن اینترنت، در بسیاری از کشورها شنونده‌های رادیو به مراطب کم شد. شنونده امروز دیگر به شنیدن صدا و موسیقی قناعت نمی‌کند. او می‌خواهد هم صدا را گوش بدهد، هم متن مصاحبه و یا گزارش‌ها را مطالعه کند و هم عکس و ویدیو را ببیند.

امروز مخاطبان ما بیشتر برنامه‌ها را از اینترنت گوش می‌دهند. ابزارهای تازه‌ای وارد بازار شده‌اند، که مردم از طریق آنها دنبال برنامه‌ها می‌روند، زیرا می‌توانند در لحظه برای خودشان موافق، این برنامه را گوش بدهند و هم ببینند.

حق نشر عکس BBC World Service

نام خاصی این برنامه نداشت، تنها "برنامه تفریحی تاجیکی"، شاید فکر می‌کردند، که این برنامه دیر دوام نخواهد کرد، اما حالا می‌بینیم، که ۱۱ سال ادامه‌ داشت.

هم‌اکنون، که پخش برنامه تفریحی تاجیکی در رادیو متوقف می‌شود، اما هواداران این برنامه نباید ناامید باشند.

اخبار و اطلاعات و مصاحبه‌های جالبی که هر هفته در برنامه می‌شنیدید، اکنون در وب‌گاه فارسی بی‌بی‌سی و در صفحه سیریلیک www.bbcpersian.com/tajikistan به خطوط سیریلیک و فارسی و در قالب‌های متن، عکس، صدا، ویدیو و تصویر می‌توانید دریافت کنید.

نظرات و پیشنهادهای خود را به رایانامه ما، bbc_dushanbe@yahoo.com، بفرستید. بیدروووووووود.....!