مادران ایرانی ۹ماه و پدران ۱۵روز مرخصی زایمان می‌گیرند

حق نشر عکس BBC World Service
Image caption برای تشویق به فرزندآوری مرخصی زایمان افزایش یافت

محمود احمدی‌نژاد رئیس جمهور ایران قانونی را برای اجرا ابلاغ کرده است که به موجب آن مرخصی زایمان مادران به ۹ ماه افزایش پیدا می کند و همسران آنها نیز دو هفته مرخصی اجباری (تشویقی) می گیرند.

این قانون اواخر سال گذشته تصویب شد اما بعد از آن شورای نگهبان به آن ایراد گرفت و در نهایت در اردیبهشت امسال به تصویب نهایی رسید. بر اساس این قانون محدودیت هایی که در سال ۱۳۷۲ در قانون تنظیم خانواده و جمعیت در نظر گرفته شده بود، لغو می شود.

در سال ۱۳۷۲ ایران دوباره سیاست کنترل جمعیت را در پیش گرفت که پیش از انقلاب اسلامی ایران به وسیله حکومت محمد رضا پهلوی اجرا می شد اما بعد از انقلاب اجرای آن متوقف شده بود.

با توقف اجرای برنامه کنترل جمعیت، رشد جمعیت ایران در سال‌های اول انقلاب در نیمه دهه ۱۳۶۰ به ۳.۹ درصد رسید ولی مشکلات ناشی از رشد جمعیت باعث شد که مقامات ایران با تایید آیت الله خمینی، بنیادگذار جمهوری اسلامی، سیاست کنترل جمعیت را در پیش گیرند و در پی آن قانون تنظیم خانواده و کنترل جمعیت در سال ۱۳۷۲ به تصویب مجلس شورای اسلامی رسید.

بر اساس این قانون امتیازاتی چون "بیمه، مرخصی زایمان مادر، پرداخت هزینه نگهداری و حق اولاد" از فرزند چهارم و بعد از آن حذف شد و شعار "فرزند کمتر، زندگی بهتر" که به حکومت پیشین ایران نسبت داده می شد، بار دیگر مطرح و به شکل گسترده ای تبلیغ شد.

اما محمود احمدی نژاد در شروع دولت دوم خود ضمن انتقاد از سیاست کنترل جمعیت، لایحه ای به مجلس داد که در مواردی فرزندان چهارم و بعد از آن هم بتوانند از امتیازات قانونی برخوردار شوند.

کمی بعدتر آقای احمدی نژاد با انتقاد از شعار "دو بچه کافی است" گفت که با اجرای این سیاست کنترل جمعیت تا ۴۰ سال دیگر نامی از ملت ایران باقی نمی‌ماند.

آقای احمدی نژاد سیاست کنترل جمعیت را سیاستی غربی توصیف کرد و گفت که "کسی نمی تواند مردم را وادار به چیزی بکند، مردم می خواهند بچه دار شوند و خدا روزی را می دهد، عده ای با حرف های روشنفکری عزا گرفته اند."

دولت آقای احمدی نژاد برای تشویق فرزندآوری، طرح پرداخت یک میلیون به نوزادن را به نام "طرح آتیه مهر" به اجرا گذاشت و اعلام کرد که به نوزادانی که متولد می شوند یک میلیون تومان پرداخت می کند و در سال‌های بعد نیز هر ساله یکصد هزار تومان به حساب این نوزادن وارد خواهد کرد. البته این طرح کوتاه مدتی بعد از اجرا متوقف شد.

این طرح با انتقاداتی مواجه شد و نمایندگان مجلس با اشاره به مشکل بیکاری، فراهم نبودن زیرساخت های لازم برای زندگی مطلوب و ناکافی بودن امکانات رفاهی و بهداشتی متناسب با جمعیت کنونی ایران، اظهارات او را به دور از منطق و غیر عملی توصیف می کردند.

این انتقادات ادامه داشت تا آنکه آیت الله علی خامنه ای رهبر ایران در مهر ماه سال گذشته سیاست کنترل جمعیت را خطا توصیف کرد و گفت که "یکی از خطاهایی که خود ما کردیم این بوده که تحدید نسل از اواسط دهه ۷۰ به این طرف باید متوقف می‌شد. مسئولان کشور در این باره اشتباه کردند و خود بنده هم سهیم هستم. این را خدای متعال و تاریخ بر ما ببخشد."

در پی انتقاد رهبر ایران، مجلس قانون مصوب سال ۱۳۷۲ برای کنترل جمعیت را اصلاح و اعلام کرد که تمام قوانینی که محدودیت هایی را در زمینه تعداد فرزندان وضع می‌کند، لغو می شود.

در این قانون به دولت اجازه داده شده است که مرخصی زایمان مادران را از شش ماه به نه ماه افزایش دهد و "همسران آنان نیز از دو هفته مرخصی اجباری (تشویقی) برخوردار شوند."

بنابر این قانون، مادرانی که سن فرزند آنان به نه ماهگی نرسیده نیز می توانند تا زمان نه ماهگی فرزندشان از مرخصی زایمان استفاده کنند.