BBCPersian.com
  •    راهنما
تاجيکستان
پشتو
عربی
آذری
روسی
اردو
 
صدای شما
به روز شده: 18:34 گرينويچ - يکشنبه 23 مه 2004
 
اين صفحه را برای دوستان خود بفرستيد صفحه بدون عکس
مجلس ششم، همنوايی فراکسيون زنان
 
فاطمه حقيقت جو
فاطمه حقيقت جو از زنان خبرساز مجلس ششم بود
از ويژگی های منحصر به فرد مجلس ششم، حضور فعال نمايندگان زن در تمام عرصه ها بود. به جرأت می توان گفت که اين دوره از مجلس از نظر نقش آفرينی زنان در بين تمام دوره های مجالس اسلامی شاخص بوده است.

شايد اين گفته علی امامی راد، نماينده تندرو جناح مخالف اصلاحات، دليل خوبی باشد که گفت: "زنان مجلس ششم بسيار فعال، مثبت، سرزنده و با نشاط هستند. هر چند که من نظراتشان را قبول ندارم ولی نمی توانم فعاليت آنها را ناديده بگيرم."

مروری بر کارنامه هفت دوره مجلس شورای اسلامی، نشان می دهد که تلاش جدی زنان برای کسب کرسی های مجلس از دوره پنجم آغاز شد.

در دوره اول از ميان 268 کرسی مجلس تنها دو کرسی به زنان اختصاص داشت. در مجلس دوم اين رقم دو برابر شد اما تا پايان مجلس سوم تعداد کرسی های زنان ثابت ماند. در مجلس چهارم با احتساب انتخابات ميان دوره ای اين رقم به 9 کرسی افزايش يافت.

مجلس پنجم از لحاظ حضور زنان نقطه عطفی به حساب می آيد. در انتخابات اين دوره زنان کانديدا با حضوری نمايان پا در ميدان رقابت نهادند و در مواردی با حذف مردان به عنوان رقيبان شناخته شده در رده های بالا قرار گرفتند. در اين دوره 179 زن در سراسر کشور با 2751 مرد بر سر کسب 270 کرسی به رقابت برخاستند.

در آن زمان اتفاق جالبی توجه تهرانيان را به خود جلب کرد. زنی وجيه المنظر در تهران نظر افکار عمومی را به خود جلب کرد. ناهيد شيد اگرچه انتخاب نشد اما توانست بيش از 122 هزار رأی به دست آورد و در بين 401 رقيب نفر پنجاه و نهم شود. او در گفتگويی در پاسخ اين سوال که آيا اين چهره زيبا نيست که موجب کسب آرا شده است، گفت: در اين صورت بايد گفت فتبارک الله احسن الخالقين!

در انتخابات دوره ششم، دوم خردادی ها، فائزه هاشمی را (که در دوره پنجم نفر دوم حوزه تهران بود) با همه همراهی هايش با اصلاح طلبان در دو سال بعد از پيروزی خاتمی، در فهرست های انتخاباتی جای ندادند و او در اين رقابت شکست خورد و در جلسه ای گفت: "مجلس ششم از آن اصلاح طلبان خواهد بود اما آنها با تندروی خود مجلس را دچار مشکل می کنند."

 در زمان افتتاح مجلس ششم، تنها ده زن در مجلس حضور داشتند. نفر يازدهم از دشتستان منتظر بود تا شورای نگهبان صحت انتخابات حوزه انتخابيه اش را تاييد کند. دو سال بعد، در انتخابات ميان دوره ای دو نماينده ديگر به جمع يازده نفری زنان اضافه شد و شمار آنان به 13 تن رسيد اما در پايان سال چهارم، با استعفای فاطمه حقيقت جو به دوازده تن کاهش يافت
 

دوره پنجم مجلس 14 نماينده زن داشت و دوره ششم 13 تن. اما فعاليت زنان در دوره ششم بسيار چشمگير تر بود و از همان آغاز هم رفتار تازه ای در پيش گرفتند. اگر در مجلس پنجم، فائزه هاشمی با سر کردن روسری رنگی زير چادر و پوشيدن کفش کتانی سفيد، سنت شکنی خود را نشان می داد، زنان مجلس ششم از ابتدا از سر کردن چادر خودداری کردند و با مانتو در صحن مجلس حاضر شدند.

اين کار سر و صدای برخی را در آورد اما طاهره رضازاده پاسخ داد: "ما با همين لباس در تبليغات انتخاباتی شرکت می کرديم و مردم با همين لباس به ما رأی دادند. بنابراين دليلی وجود ندارد که ما لباس خود را عوض کنيم."

در زمان افتتاح مجلس ششم، تنها ده زن در مجلس حضور داشتند. نفر يازدهم از دشتستان منتظر بود تا شورای نگهبان صحت انتخابات حوزه انتخابيه اش را تاييد کند. دو سال بعد، در انتخابات ميان دوره ای دو نماينده ديگر به جمع يازده نفری زنان اضافه شد و شمار آنان به 13 تن رسيد اما در پايان سال چهارم، با استعفای فاطمه حقيقت جو به دوازده تن کاهش يافت.

فراکسيون زنان مجلس، بسيار دير و چهار ماه پس از افتتاح مجلس شکل گرفت ولی تا پايان از خبرسازترين فراکسيون های مجلس بود.

نمايندگان زن تهران در مجلس ششم

فاطمه خانم حقيقت جو که در ماههای پايانی از مجلس کناره گرفت، بی ترديد از چهرهای شاخص اين دوره مجلس به حساب می آيد. شجاعت او در طرح مسايل تنها جوانی او را به ياد نمی آورد که زنی سی و پنج ساله و متولد 1347 است.

او در ابتدای کار اشتياق چندانی به مسايل زنان از خود نشان نمی داد و بيشتر از حزب و گروه سياسی اش (جبهه مشارکت) هواداری می کرد. حتی تشکيل فراکسيون زنان را بی مورد می دانست اما پس از تشکيل، از اعضای فعال آن شد.

در سال نخست، نطق پيش از دستور او (در اعتراض به چگونگی دستگيری فريبا داوودی مهاجر، مسئول روابط عمومی روزنامه همبستگی) ماجرا آفريد؛ در سال دوم با زير سوال قرار دادن وزيران علوم و خارجه جنجالی دوباره به راه افتاد. او از اين وزيران می پرسيد چرا در وزارتخانه های آنان، زنان در رده های بالای مديريتی قرار نمی گيرند؟

اصرار او بر پاسخگويی و پی گيری هايش در اين زمينه به مذاق ياران حزبی اش خوش نيامد و جلسه پرسش و پاسخ به خنده و استهزا کشيده شد. خانم حقيقت جو با اشاره به رجبعلی مزروعی که در اين کار افراط کرده بود، گفت: "رفتار بعضی از آقايان که از سران اصلاحات هم هستند نشان از اين دارد که اصلاح طلبان هم تنها به دنبال رأی خانم ها بودند و هستند!"

جميله کديور
جميله کديور، عضو کميسيون سياست خارجی و امنيت ملی و مخبر کميسيون اصل نود، پرکارترين مخبر کميسيون های مجلس شناخته شد

فراکسيون زنان از او حمايت کرد و خواستار عزل سخنگوی فراکسيون مشارکت ( آقای مزروعی) شد. اين سرکشی ها باعث آمد خانم حقيقت جو سرانجام از عضويت در هيأت مرکزی حزب مشارکت برکنار شود.

او در سال 82 در تحصن فراکسيون دانشجويی برای پی گيری وضعيت دانشجويان بازداشت شده شرکت داشت و پس از آن در تحصن نمايندگان در اعتراض به رد صلاحيت ها. سرانجام نيز با استعفای خود عطای مجلس را به لقايش بخشيد.

هنگامی که فاطمه حقيقت جو مجلس را ترک می کرد، بهزاد نبوی و فاطمه راکعی او را تا محوطه بيرونی مجلس بدرقه کردند.

خانم راکعی گريان به جلسه بازگشت. او در انتخابات مجلس هفتم رد صلاحيت نشده بود اما از شرکت در انتخابات خودداردی کرد و در پايان بطور فعال جزو متحصنان بود.

فاطمه راکعی دکترای زبان شناسی از دانشگاه تربيت مدرس دارد و مدير گروه زبان انگليسی دانشکده های .الهيات و ادبيات دانشگاه الزهرا است. 49 ساله، و شاعر است. در جلسه طرح پرسش فاطمه حقيقت جو از وزير علوم، اين خانم راکعی بود که در اعتراض به رفتار برخی از سران فراکسيون مشارکت، تهديد کرد جلسه را ترک خواهد کرد و اعضای فراکسيون زنان را با خود همراه کرد و مردان منتقد را به عذرخواهی واداشت.

فاطمه راکعی در پی گيری قتل زهرا کاظمی (عکاس خبری ايرانی-کانادايی که که هنگام بازداشت در تهران درگذشت) حضور فعال داشت و در مراسم يادبود او شرکت می کرد.

جميله کديور، طاهره رضا زاده و وحيده طالقانی سه نماينده ای هستند که گاه نسبت خانوادگی شان با مردان سياسی، فعاليت پارلمانی شان را تحت تأثير قرار داده است در حالی که هر سه آنان از چنين تأثيراتی گريزانند.

جميله کديور، عضو کميسيون سياست خارجی و امنيت ملی و مخبر کميسيون اصل نود، پرکارترين مخبر کميسيون های مجلس شناخته شد. ماجراهای سياسی همسرش عطاء الله مهاجرانی و برادرش محسن کديور به همراه ماجراهايی که بر خود او بعد از کنفرانس برلين گذشت، از او چهره ای سرشناس ساخت.

او در ماجرای قتل زهرا کاظمی به عنوان مخبر کميسيون اصل نود پی گيری ها را بر عهده داشت.

خانم کديور روزنامه نگار است، متولد 1332 و دکترای علوم سياسی دارد. پيش از نمايندگی مجلس ششم عضو شورای شهر تهران بود.

طاهره رضازاده، نماينده شيراز، در تمام دوره نمايندگی سعی داشته است از سروصداهايی که در اطراف همسرش، ابراهيم اصغرزاده (از اعضای سابق شورای شهر تهران) شکل می بندد، برکنار بماند. او گريزان از سرو صدا به نظر می آيد هر چند در جريان برگزاری مسابقات مقدماتی جام جهانی 2002 که بحث حضور زنان در ورزشگاهها بالا گرفته بود، با حضور در ورزشگاه حافظيه شيراز مدتی به عنوان چهره خبری مطرح شد.

او که خود به تماشای يک مسابقه فوتبال رفته بود، گفت از نظر شرعی و قانونی منعی برای حضور زنان در ورزشگاهها و تماشای مسابقات فوتبال وجود ندارد. خانم رضا زاده متولد 1339 و کارشناس علوم سياسی از دانشگاه تهران است.

الهه کولايی
الهه کولايی از معدود نمايندگانی است که در زمينه موضوعات بين المللی همواره با رسانه ها در ارتباط است

اما تنها دختر آيت الله طالقانی که از غربال شورای نگهبان گذشت و وارد مجلس ششم شد، وحيده بود. در افکار عمومی او از خواهرش اعظم طالقانی که صلاحيتش برای همان مجلس رد شد، و چندی پيش در پای ديوار زندان اوين به روزه سياسی نشست، ملايم تر است.

البته در جريان مجلس ششم، جز در يک مورد نشانه های محافظه کاری در او ديده نشد. آن مورد هم به اختلاف نظر فاطمه راکعی با امام جمعه تهران بر می گشت. در جريان مصوبه مجلس در خصوص الحاق به کنوانسيون رفع تبعيض از زنان، آيت الله امامی کاشانی در نماز جمعه گفت کار زنان خانه داری و بچه داری است. فاطمه راکعی در مقابل اين اظهارات دست به اعتراض زد اما وحيده طالقانی به دفاع از امام جمعه برخاست و از راکعی خواست اعتراضات خود را تحت نام فراکسيون زنان مطرح نکند. راکعی هم در جواب گفت اگر کار اصلی زنان خانه داری و بچه داری است شما اينجا چه می کنيد؟

وحيده طالقانی از همان ابتدای کار فراکسيون زنان گفته بود که اين فراکسيون بايد طرح را با علما و مجتهدان هماهنگ کند تا صحت آنها از لحاظ شرعی تأييد شده باشد.

او متولد 1332 است و دکترای داروسازی از دانشگاه تهران دارد و در زمان جنگ سرپرست امداد دارويی جنگ بوده است.

الهه کولايی 47 ساله، دکترای روابط بين الملل از دانشگاه تربيت مدرس، از معدود نمايندگانی است که در زمينه موضوعات بين المللی همواره با رسانه ها در ارتباط است. عضو کميسيون امنيت ملی و سياست خارجی است و در چهار سال نمايندگی خود از منتقدان سياست خارجی ايران بوده است. به دليل همين انتقادات بويژه در خصوص مسايل دريای خزر، از سوی وزير خارجه متهم شد که در انتقاد از سياست خارجی، مسايل فردی را پی گيری می کند.

آخرين نماينده زن تهران که بايد در اينجا از او ياد کنيم سهيلا جلودار زاده، متولد 1337 ، دارای سوابق اجرايی ممتد و فعال در امور اجتماعی و کارگری است. او که در دوره پنجم مجلس نيز نماينده بود، چهره سرشناسی در بين نمايندگان مجلس به حساب می آيد.

او در زمان عضويت در هيأت رييسه موقت مجلس، به سوی راه يافتن به هيآت رييسه خيز برداشت اما اين کار ميسر نشد. در جريان تحصن نمايندگان، خانم جلودار زاده از متحصنين بود. در انتخابات مجلس هفتم، او به همراه جميله کديور در فهرست ائتلاف برای ايران، که به ابتکار مجمع روحانيون شکل گرفته بود، قرار داشت اما اين فهرست رأی نياورد.

 در دوره اول از ميان 268 کرسی مجلس تنها دو کرسی به زنان اختصاص داشت. در مجلس دوم اين رقم دو برابر شد اما تا پايان مجلس سوم تعداد کرسی های زنان ثابت ماند. در مجلس چهارم با احتساب انتخابات ميان دوره ای اين رقم به 9 کرسی افزايش يافت. مجلس پنجم از لحاظ حضور زنان نقطه عطفی به حساب می آيد. اين مجلس 14 نماينده زن داشت
 

مسافرانی از شهرستانها

از ميان شهرستانی های فعال عضو کميسيون فراکسيون زنان بايد از شهربانو امانی، فاطمه خاتمی، حميده عدالت و اکرم مصوری منش نام برد.

شهربانو امانی، متولد 1339 ، در انتخابات مجلس چهارم رآی نياورد اما در دوره های پنجم و ششم از اروميه به نمايندگی برگزيده شد. در سال 80 با شکايت محمد عباس پور نماينده ماکو و چالدران به اتهام اهانت و افترا و نشر اکاذيب به قصد تشويش اذهان عمومی در اظهارات و نطق هايش محاکمه شد و حکم چهار ماه حبس تعليقی گرفت، اما بعدها با گذشت شاکی تبرئه شد.

او در مراسم استقبال از شيرين عبادی (پس از دريافت جايزه نوبل صلح) در تهران شرکت فعال داشت و بار ديگر مغضوب جناح راست شد. صلاحيتش برای دوره هفتم از سوی شورای نگهبان رد شد.

فاطمه خاتمی نماينده مشهد متخصص کودکان، متولد 1336 از بيرجند است و هيچ نسبتی با محمد خاتمی، رييس جمهور، ندارد. در انتخابات مجلس هفتم از بيرجند کانديدا شد ولی رأی نياورد.

حميده عدالت يازدهمين زن مجلس ششم، از حوزه ای به مجلس آمد که فقط يک نماينده دارد؛ دشتستان. با وجود اين او به همراه دو تن ديگر از زنان مجلس ( وحيده طالقانی و طاهره رضا زاده ) برای شرکت در انتخابات هفتم نامزد نشد. متولد 1335 خرمشهر است، مهندس خاک شناسی از دانشگاه شيراز و دکترای حشره شناسی از دانشگاه تهران.

اکرم مصوری منش نماينده اصفهان را خبرنگاران پارلمانی نماينده ای بی سروصدا توصيف می کنند. شايد به اين دليل که در سمت رييس فراکسيون زنان می خواهد بی سروصدا به تمشيت امور بپردازد. ليسانسيه زبان انگليسی از دانشگاه اصفهان است و چهارده سالی مديريت مدارس اصفهان را بر عهده داشته است.

دو مسافر ديگر شهرستانی که در انتخابات ميان دوره ای به مجلس راه يافتند، اعظم ناصری پور از اسلام آباد غرب و مهر انگيز مروتی از خلخال، از راه نرسيده به عضويت کميسيون زنان در آمدند و حضور فعال خود را در مباحث گوناگون نشان دادند.

اعظم ناصری پور در مورد پرونده افسانه نوروزی و توقف اجرای حکم اعدام او فعاليت چشمگير داشت. او دومين نماينده زنی بود که مجرد به مجلس آمد و بعد متاهل شد. نخستين، فاطمه حقيقت جو بود که با يک خبرنگار ازدواج کرد. در انتخابات مجلس هفتم خانم ناصری پور که از کرمانشاه آمده بود رأی نياورد اما مهرانگيز مروتی بار ديگر از خلخال وارد مجلس شد. او تنها نماينده زنی است که از مجلس ششم به مجلس هفتم می رود.

* در تهيه اين گزارش از مجله زنان شماره های 28 ، 82 ، 98 و 105 استفاده شده است.

 
 
اظهار نظرهای خود را بفرستيد
 
نام
شهر
نشانی الکترونيکی
تلفن*
* اختياری
اظهار نظر
 
  
 
اطلاعات شخصی شما تنها برای بررسی اظهارنظرتان توسط بی بی سی استفاده خواهد شد
 
اخبار روز
 
 
اين صفحه را برای دوستان خود بفرستيد صفحه بدون عکس
 
 
   
 
BBC Copyright Logo بالا ^^
 
  صفحه نخست|جهان|ايران |افغانستان |تاجيکستان |ورزش |دانش و فن |اقتصاد و بازرگانی |فرهنگ و هنر |ویدیو
روز هفتم |نگاه ژرف |صدای شما |آموزش انگليسی
 
  BBC News >>|BBC Sport >>|BBC Weather >>|BBC World Service >>|BBC Languages >>
 
  راهنما | تماس با ما | اخبار و اطلاعات به زبانهای ديگر | نحوه استفاده از اطلاعات شخصی کاربران