BBCPersian.com
  •    راهنما
تاجيکستان
پشتو
عربی
آذری
روسی
اردو
 
صدای شما
به روز شده: 12:56 گرينويچ - دوشنبه 21 مه 2007 - 31 اردیبهشت 1386
 
اين صفحه را برای دوستان خود بفرستيد صفحه بدون عکس
سالگرد دوم خرداد: خاطراتی از دوران خاتمی
 
ده سال پیش محمد خاتمی، سوار بر موج مطالبات مردم در روز دوم خرداد 1376 به قدرت رسید. اما او از قدرت خود چگونه استفاده کرد و آیا مردم هم به خواسته های خود رسیدند؟ تعدادی از خوانندگان صفحه صدای شما از خاطرات، بیمها و امیدهای خود برای ما نوشته اند.

حسن از اراک

"وقتی سخن از دوم خرداد می شود، آمدن پرهیاهو و پیام دار و قدرتمندانه خاتمی، به ذهن متبادر می شود و سپس حضور ضعیف و کم اثر او در راس قدرت اجرایی کشور برای هشت سال. یادمان نرود که انتخاب دوم خاتمی با تعداد رای بیشتر از انتخاب اولش بود. این چیزی بود که برای اولین بار در ایران اتفاق می افتاد.

امروز وقتی که به آن دوران می اندیشیم شاید جای حسرت خوردن داشته باشد که چرا از موقعیت به دست آمده به نفع مردم بهتر استفاده نشد. حضور آقای خاتمی در مقام ریاست جمهوری ایران مانند چرخش کلی در کلیه مسائل و دیدگاههای بیست ساله پس از انقلاب بود. مانند یک دوران تجدد خواهی، مثل عصر رنسانس در اروپا ولی با این تفاوت که در آنجا مردم قدر دانستند و در اینجا نه.

احمد باطبی در تظاهرات دانشجویی دستگیر شد و همچنان در زندان به سر می برد
 در حالی که تندروهای سینه چاک رهبر به سرکوب بی رحمانه جنبش دانشجویی مشغول بودند، دولت به اصطلاح اصلاح طلب خاتمی هم از پشت به این جنبش خنجر زد.
 
حسن

با انتخاب خاتمی انگار که در رگهای مرده ای خونی جوشیده باشد و در پیکری بی جان، جان دمیده شده باشد و بهترین دلیل آن خیزش دانشجویی در سال هفتاد و هشت بود، مثل موشکی پرشتاب که به یکباره می خواست از قعر زمین به اوج افلاک برود. ولی افسوس که همان قدرنشناسی و همان خیانتی که در تاریخ این کشور کم نیست، از قبل از امیر کبیر تا امروز، زنجیری بر آن خیزش بود.

در حالی که تندروهای سینه چاک رهبر به سرکوب بی رحمانه جنبش دانشجویی مشغول بودند، دولت به اصطلاح اصلاح طلب خاتمی هم از پشت به این جنبش خنجر زد.

رئیس جمهور فکر می کرد وقتی همگان پی به صداقت و دلسوزی او ببرند با او هم پیمان و هم عقیده می شوند، اما کار شکنیها حتی در کوچکترین و پایین ترین سطوح آغاز شد. تفکر دوم خردادی که خاتمی و تعدادی از یارانش بر موج آن سوار بودند، آمد ولی با بی انگیزگی آنان برای حمایت از خواسته های ملت، آن موج هم عملا رفت.

انگار که دوباره مشروطه خواهی و تجددخواهی و انگیزه برای سرور جهان بودن در ایران به راه افتاده بود، ولی چه سود که باور نداشتند و تحمل نکردند. یاد باد دوران با شکوه و پرصلابت دوم خرداد. به امید نهادینه شدن آن تفکر و آن دلسوختگی واقعی برای ایران و ایرانیان."

محمد، 16 ساله از تهران

"به نظر من آقای محمد خاتمی در هشت سال ریاست جمهوری خود بیشترین تمرکز خود را معطوف قشر جوان کرده بود و به همین دلیل هنوز هم بیشترین طرفداران وی را جوانان تشکیل می دهند. اما این بدان معنا نیست که به مسائل دیگر کشور توجهی نمی شد بلکه در دوره آقای خاتمی کشور چه از نظر اقتصادی، چه از نظر فرهنگی و چه از نظرهای دیگر طبق آمار و ارقام دارای پیشرفت چشمگیر و قابل توجهی بود. مهمترین حسن آقای خاتمی احترام گذاشتن به فکر افراد و توجه به عقایدشان بود که باعث رشد فکری افراد در همین هشت سال بود.

 دولت آقای خاتمی هرگز به خود اجازه نمی داد در مسائل شخصی افراد دخالت کند اما امروز دولت نهم به خود اجازه می دهد در خصوصی ترین مسائل افراد آزادانه دخالت و تصمیم گیری نماید.
 
محمد

در دوره ریاست جمهوری آقای خاتمی مردم ازدست دغدغه های فکری راحت بودند نه مثل امروز که ذهن بسیاری از افراد مشغول مشکلاتی است که به برکت دولت نهم و آقای احمدی نژاد پدید آمده اند. مشکلاتی که از بی کفایتی دولت سرچشمه می گیرد مانند گرانی.

دولت آقای خاتمی هرگز به خود اجازه نمی داد در مسائل شخصی افراد دخالت کند اما امروز دولت نهم به خود اجازه می دهد در خصوصی ترین مسائل افراد آزادانه دخالت و تصمیم گیری نماید.

شخص آقای خاتمی نیز از نظر ظاهری در حد رئیس جمهور یکی از متمدن ترین کشورهای جهان بودند و از لحاظ ادب در گفتار نیز بی رقیب بود. با این تفاسیر به نظر من آقای خاتمی بهترین رئیس جمهوری بوده که ایران تا به امروز به خود دیده است و امیدوارم در دوره بعدی انتخابات ریاست جمهوری کاندیدا شده و بار دیگر بر کرسی ریاست جمهوری تکیه زند. ما جوانان هم نفسی می کشیم."

زهرا از اصفهان

"یکی از بهترین روزهای عمر من دوم خرداد سال 1376 بود که از تلویزیون خبر ریاست جمهوری آقای سید محمد خاتمی را شنیدم.

ایشان تنها رئیس جمهور در بیست سال گذشته بودند که توانستند بدون تقلب و با اکثریت مطلق آرا به ریاست جمهوری برسند و کاری کنند که مردم ایران و به خصوص جوانان و زنان به خودباوری برسند.

  آقای خاتمی وزرای خوب و با شهامتی را بر سر کار آورد که بعضی از آنها خود را غلام حلقه به گوش رهبر نمی دانستند.
 
زهرا

در زمان ایشان کارهای بسیاری انجام شد. آزادی بیان، مطبوعات، اجتماعات، سخنرانی ها و افراد زیادی از نخبگان مملکت که نامی از آنان به یاد نمانده بود توانستند به صحنه اجتماع و سیاست وارد شوند.

ایشان تنها رئیس جمهور بیست سال گذشته ای بودند که به صورت مثبت ایران را در جهان مطرح نمود، و برای فرهنگ، هنر، جوانان، دانشجویان، زنان و حتی کودکان کارهای مثبتی انجام داد. خاتمی تنها رئیس جمهور سالیان اخیر بود که حتی کودکان و زنان مسن خانه نشین وی را دوست داشتند.

خاتمی توانست نام ناشایست و بدی که از روحانیون در جامعه و ذهن ها پدید آمد بود را زائل کند و سعی و تلاش نمود که هر چیزی را به جای خود بنشاند.

افشای عاملان قتلهای زنجیره ای، شعار زنده باد مخالف من، ایران برای همه ایرانیان، مطرح کردن شعار استقلال، آزادی و توسعه و نیز فراگیر کردن جامعه مدنی از شعارها و کارهای او بود.

در زمان او مردم از امنیت سیاسی و اجتماعی بیشتری برخوردار شدند. آقای خاتمی وزرای خوب و با شهامتی را بر سر کار آورد که بعضی از آنها خود را غلام حلقه به گوش رهبر نمی دانستند.

خاتمی حتی از زیبائی و جذابیت و ملاحت خاصی هم برخوردار بود و بجز برخی اوقات هیچ گاه خنده زیبا و دلنشینش از چهره اش زائل نمی شد. لبخندی که به ملت ایران آرامش می داد.

گر چه خاتمی نتوانست قدرت را در نهادهای دیگر که تحت کنترلش نبود کنترل نماید ولی توانست خیزش اجتماعی برای مطالبه کنترل قدرت را بوجود آورد.

یک کاستی خاتمی این بود که مردم ایران را نسبت به آن همه خوبی که داشت، بد عادت کرد تا تحمل این روزگار و این رئیس جمهور جدید برای ما مردم بسیار مشکل و غیرقابل تحمل شده است.

امید مردم ایران این است که این دوسال هم به سرآید و دوباره ما با رای به خاتمی، خبر ریاست جمهوری مجدد او را از طریق رسانه ای گروهی بشنویم."

علی از ایرانشهر

"من فکر می کنم که اصطلاح معروف «نه بزرگ» جامعترین کلمه برای انتخاب محمد خاتمی است که با آمدنش بسیاری از خواب ها را پریشان کرد و بسیاری از نقشه ها را به نفع مردم به هم ریخت، اگر چه شاید برای مجموعه حاکمیت هم بد نشد و توانستند برای مدت هشت سال فارغ از تنش های خارجی باشد.

تظاهرات دانشجویان ایران
 در دوره خاتمی، آزادی های سیاسی و اجتماعی، گسترش مطبوعات، آزادی بیان و اجتماعات به طور ابتدایی و خیلی نسبی، نصیب مردم ایران شد.
 
علی

محمد خاتمی تعریف نادرست و غیر واقعی عرضه شده از اسلام و انقلاب را تا حدودی بهبود بخشید. از آثار دوره خاتمی ورود بیشتر جوانان و دانشجویان به عرصه سیاست واجتماع بود و این موجب آشکار شدن دد منشی قدرت خواهان فعلی حاکم شد.

در دوره خاتمی وضعیت اقتصاد تا حدودی بهبود یافت و آزادی های فراموش شده باری دیگر به مردم یادآوری شد. آزادی های سیاسی و اجتماعی و گسترش مطبوعات، آزادی بیان و اجتماعات ، آزادی نقد و انتقاد ، آزادی احزاب و نشر در دوران خاتمی، هر چند به طور ابتدایی و خیلی نسبی، نصیب مردم ایران شد.

برای اولین بار در تاریخ انقلاب ایران، سازمان ملل و جامعه جهانی به ایران به صورت مثبت توجه نشان داده و بسیاری از کسانی که در این چندین ساله بعد از انقلاب به ایران نیامده بودند، آمدند. سال گفتگوی تمدن ها پیشنهاد یک دولتمرد سیاسی ایران بود.

می توان گفت جریانی که منجر به حضور خاتمی شد از انقلاب ویرانگر دیگری در ایران جلوگیری کرد و به تصحیح اشتباه ها پرداخت. هنوز واژه های که با خاتمی آمد وجود دارد و مهمتر از همه: "اصلاحات" است.

خاتمی همه انتظارات به حق مردم را برآورده نکرد. او انتخاب شد که به صورت مسالمت آمیز تغییرات اساسی و بنیادی ایجاد شود ولی وی این تجربه و شهامت را نداشت و از طرفی سرسختی مخالفان و نهادهای قدرت این اجازه را به او نداد.

در دوران خاتمی مسائل بسیار وحشتناکی نیز روی داد از جمله شهادت فروهرها و ادامه قتل های زنجیره ای، بسته شدن مطبوعات، زندانی شدن سیاسیون و دانشگاهیان، انتخابات نادرست وغیر دمکراتیک، عدم جلوگیری از فشارهای نابجای رهبر و اطرافیان متنفذش و در آخر خاتمی کم آورد و موجبات نا امیدی بسیاری را فراهم کرد.

هماهنگونه که خاتمی امید را به جامعه آورد و ترویج نمود، همانگونه نیز به جهت عدم شهامت خودش و یعضی از افراد موج سوار تیمش، مردم را چند سالی به ناامیدی گرفتار کرد."

هادی، دانشجو از اصفهان

"بعضی وقتها می فهمم که نمی توان چیزهایی را در چند کلمه خلاصه کرد و مجبورم زیاد بنویسم. دوست دارم در مورد روزی بنویسم که بیشتر از همیشه خاتمی را شناختم.

سه سال پیش ، سالی که کنکور داشتم ، تصمیم گرفتم به آخرین پرسش محمد خاتمی از دانش آموزان، تحت عنوان " پرسش مهر 5" که این بار بیشتر از همیشه بوی خاتمی را می داد جواب بدهم.

 این بار حرفهای خاتمی با همیشه فرق داشت. بدجوری به دل آدم می چسبید. بوی غم می داد، شاید غم این که نتوانسته بود فریاد بزند و به حرفهایش عمل کند.
 
هادی

نمی دانم پاسخم خوب بود یا نه، با ملاحظه بود یا بی ملاحظه، اما بالاخره بعد از طی یک سری مراحل عجیب و غریب شد پاسخ اول کشور.

از دو جهت خیلی خوشحال شدم، یکی دریافت جایزه و یکی هم ملاقات با رئیس جمهور وقت. روزها گذشت تا این که روز وصال فرا رسید، 31 خرداد سال 1384 در سالن همایش های بین المللی صدا و سیما.

وقتی وارد آن جا شدم یک حس خاصی به من دست داد. یک جور حسی که هم غریب بود و هم قریب. چند نفری رفتند روی سن و حرفهایشان را زدند، یکی گله کرد ویکی تشکر، یکی نه تشکر کرد و نه گله داشت. یکی هم مثل ما ساکت نشسته بود و گوش می داد و حلقه های اشک خاتمی را توی چشمانش می دید.

رسید موعد فریاد. زمانی که خاتمی باید حرف می زد. کاری که خیلی ها ، چه دوست و چه غریبه اعتقاد داشتند تنها کاری است که خاتمی خوب بلد است.

این بار حرفهای خاتمی با همیشه فرق داشت. بدجوری به دل آدم می چسبید. بوی غم می داد، شاید غم این که نتوانسته بود فریاد بزند و به حرفهایش عمل کند.

چند روز پیش یک اتفاقی توی دانشگاه افتاد که بدجوری دلم هوای حرفهای آن روز خاتمی را کرد. دوست داشتم وسط همه آدمهای اونجا فریاد بزنم: بابا چرا یاد گرفتید مسائل کوچک را بزرگ جلوه دهید؟ در صورتی که توی روز روشن یک عده آدم بی مرام بزرگترین مسائل را آنقدر کوچک جلوه می دهند که انگار نه انگار مردم ایران هنوز زنده اند، گرچه ساکت هستند. "

 
 
صندوق راینظرات شما
دهمین سالگرد دوم خرداد، خاتمی باز می آید؟
 
 
محمد خاتمیاصلاحات سیاسی
جنبش اصلاحات ایران، نه سال پس از انتخابات دوم خرداد
 
 
.دوم خرداد
هفت سال گذشت؛ آيا اهداف اصلاحات تغيير کرده است؟
 
 
اخبار روز
 
 
اين صفحه را برای دوستان خود بفرستيد صفحه بدون عکس
 
 
   
 
BBC Copyright Logo بالا ^^
 
  صفحه نخست|جهان|ايران |افغانستان |تاجيکستان |ورزش |دانش و فن |اقتصاد و بازرگانی |فرهنگ و هنر |ویدیو
روز هفتم |نگاه ژرف |صدای شما |آموزش انگليسی
 
  BBC News >>|BBC Sport >>|BBC Weather >>|BBC World Service >>|BBC Languages >>
 
  راهنما | تماس با ما | اخبار و اطلاعات به زبانهای ديگر | نحوه استفاده از اطلاعات شخصی کاربران