همسر نازنین زاغری: ایران در ازای آزادی همسرم طلب خود را از بریتانیا می‌خواهد

پخش این فایل در دستگاه شما پشتیبانی نمی شود.
همسر نازنین زاغری: ایران در قبال آزادی همسرم پول تانک‌هایش را می‌خواهد

ریچارد رتکلیف٬ همسر نازنین زاغری رتکلیف می‌گوید که هدف ایران از نگه داشتن این شهروند ایرانی-بریتانیایی در زندان، گرفتن صدها میلیون دلار پولی است که با حکم دادگاه لاهه٬ وزارت دفاع بریتانیا باید به تهران پرداخت می‌کرد.

آقای رتکلیف به برنامه شصت دقیقه بی‌بی‌سی فارسی گفت که همسرش از پنج روز پیش در اعتراض به وضعیت نامعلوم خود اعتصاب غذا کرده و وضعیت جسمی و روحی "بسیار بدی" دارد.

او با استناد به صحبت‌های مقام‌های امنیتی ایران این‌طور نتیجه گرفته که تا زمانی که ۶۵۰ میلیون دلار (معادل حدود ۵۰۰ میلیون پوند) پرداخت نشود٬ همسرش آزاد نخواهد شد.

نازنین زاغری رتکلیف که برای تعطیلات نوروز به ایران رفته بود٬ هنگام بازگشت در فرودگاه تهران بازداشت شد. مأموران پاسپورت بریتانیایی کودک دو ساله او را توقیف کردند. فرزند او به خانواده‌‌اش در تهران تحویل داده شد و نازنین زاغری ابتدا به بازداشتگاهی در کرمان و سپس به اوین برده شد. او به پنج سال زندان محکوم شده است.

حق نشر عکس Family archive
Image caption نازنین زاغری رتکلیف

همسرش می‌گوید که در زمان بازجویی‌ها طی "پیغامی عجیب" به نازنین گفته شده است "او باید دولت بریتانیا را ترغیب کند که توافق با تهران را امضا کند وگرنه آزاد نخواهد شد."

مقام‌های دو کشور چنین موضوعی را تایید نکرده‌اند.

ریچاد رتکلیف این‌طور استدلال می‌کند: "در ماه مارس یعنی پیش از دستگیری نازنین٬ مذاکرات جدی میان تهران و لندن بر سر حکم دادگاه لاهه و پرداخت جریمه به ایران صورت گرفت. در انتهای ماه مه هم مذاکرات دیگری انجام شد. نازنین اوایل ماه بعد یعنی در آوریل دستگیر شد. دو ماه بعد ما این پیام عجیب را گرفتیم که آنها خواستار فشار آوردن برای معامله با بریتانیا هستند".


لاهه درباره قرارداد نظامی با ایران چه حکمی داده است؟

در پی چند سال جدال ایران و بریتانیا بر سر یک قرارداد نظامی پیش از انقلاب اسلامی، دادگاه لاهه در هلند در نهایت ادعای بریتانیا را رد کرد و حکم داد که دولت این کشور باید ۶۵۰ میلیون دلار به ایران پرداخت کند.

در آن زمان گفته شد که این مبلغ باید به همراه بیش از یک میلیون دلار دارایی‌های ضبط شده ایران در بریتانیا در یک صندوق مسدود بماند تا بعد از رفع تحریم‌های بانکی اروپا٬ به ایران تحویل داده شود. با لغو تحریم‌ها بعد از برجام ایران امیدوار است که این مبلغ را دریافت کند.

شرکت نظامی آی‌ام‌اس وابسته به وزارت دفاع بریتانیا که طرف قرارداد ایران بود بخشی از این مبلغ را به حساب بانکی فرستاده بود که ایران به دلیل تحریم به آن دسترسی نداشت.

درخواست ایران برای پس گرفتن مبلغ پرداخت شده نخستین‌بار در سال ۱۹۸۴ در دیوان داوری بین‌المللی مطرح شد که بخشی از اتاق بازرگانی بین‌المللی است و به اختلاف تجاری اعضای این اتاق رسیدگی می‌کند. اینجا بیشتر بخوانید.


قرارداد نظامی ایران و بریتانیا چه بود؟

حق نشر عکس Getty Images
Image caption یک تانک چیفتن در روزهای نزدیک به پیروزی انقلاب ایران که سرنشینان آن در خیابان به حامیان آیت‌الله خمینی پیوسته‌اند

حکومت محمدرضا پهلوی٬ آخرین شاه ایران٬ اواخر دهه ۱۹۶۰ میلادی مذاکراتی را با بریتانیا آغاز کرد که هدف آن خرید تانک‌های چیفتن بود. این تانک‌ها بعدا به "شیر ایران" مشهور شد.

به گزارش ایندیپندنت، بر اساس این قرارداد بریتانیا باید ۱۵۰۰ تانک چیفتن و ۲۵۰ خودروی زرهی بازیابی و تعمیر به ایران تحویل می‌داد. حدود ۱۸۵ تانک به ایران تحویل داده شد. تحویل تانک‌ها حتی تا بعد از انقلاب هم ادامه داشت اما با اشغال سفارت آمریکا در تهران بقیه قرارداد هیچ گاه اجرا نشد.

در زمان مارگرت تاچر٬ نخست‌وزیر وقت بریتانیا٬ گفته شد که تعدادی از این تانک‌ها به اردن و سپس عراق فرستاده شده است که در جنگ با ایران بود.


گاهشمار:

۱۵ فروردین ۱۳۹۵: بازداشت و نگهداری در کرمان

۲۷ خرداد ۱۳۹۵: اطلاعیه سپاه و اتهام ارتباط نرم

۵ تیر ۱۳۹۵: انتقال از کرمان به تهران

۱۱ مرداد ۱۳۹۵: محاکمه در دادگاه انقلاب

۱۹ شهریور ۱۳۹۵: صدور حکم پنج سال زندان

۲۹ آبان ۱۳۹۵: بیانیه سازمان عفو بین‌الملل درباره 'خطر خودکشی'


نازنین زاغری رتکلیف که برای بنیاد خیریه تامسون رویترز کار می‌کند٬ به پنج سال زندان محکوم شده است. هر چند در ابتدای بازداشت سپاه پاسداران کرمان در اطلاعیه‌ای اتهام او را ارتباط با موسسه‌های معاند اعلام کرد اما مقام‌های قضایی ایران حتی بعد از صدور حکم اتهام‌های او را به طور رسمی اعلام نکرده‌اند.

هفته گذشته سازمان عفو بین‌الملل از اعتصاب غذای او در زندان اوین خبر داد و گفت مادرش در اولین ملاقات بعد از اعتصاب غذا از دیدن شرایط جسمی او از هوش رفته است. همچنین گزارش شد که خانم زاغری به دلیل شرایط روحی و جسمی "وخیم" در زندان قصد خودکشی داشته است.

ریچارد رتکلیف می‌گوید برای او جای تعجب دارد که چرا وزارت خارجه بریتانیا هیچ گاه روند دادرسی همسرش را زیر سوال نبرده و خواستار آزادی او نشده است. او می‌گوید حتی مقام‌های سفارت بریتانیا در تهران حاضر نشده‌آند با نازنین و گابریلا دختر او در ایران ملاقات کنند.

او از دولت بریتانیا خواسته است که طلب ایران را بپردازد و می گوید که مقام های دو کشور باید وجدان خود را قاضی کنند و به خاطر پول با سرنوشت یک مادر و دختر بازی نکنند.