وزارت خارجه ایران بیانیه اجلاس سران شورای همکاری خلیج فارس را محکوم کرد

حق نشر عکس Ilna
Image caption سخنگوی وزارت خارجه جمهوری اسلامی اتهام‌های سران کشورهای عضو شورای همکاری خلیج فارس را رد و اتهام‌ها را متقابلا متوجه برخی کشورهای عضو کرده است

وزارت خارجه ایران بیانیه اجلاس سران کشورهای عضو شورای همکاری خلیج فارس را محکوم کرده است.

روز پنجشنبه، ۱۸ آذر (۸ دسامبر)، بهرام قاسمی، سخنگوی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی ضمن رد محتوای بیانیه نهایی سی و هفتمین اجلاس سران کشورهای عضو شورای همکاری خلیج فارس در مورد ایران، گفت سیاست دولت ایران "بر مبنای اصول حسن همجواری، احترام متقابل و دخالت نکردن در امور داخلی دیگر کشورها استوار است و انتظار دارد شورای همکاری خلیج فارس نیز به جای طرح اتهامات تکراری و بی‌اساس، از مداخله درا مور داخلی جمهوری اسلامی از جمله تلاش برخی از اعضا برای فتنه ‌انگیزی‌های فرقه‌ای و مذهبی دست بردارد."

آقای قاسمی از جمله به نامه ده کشور عربی به مجمع عمومی سازمان ملل درمورد "دخالت ایران در امور داخلی کشورهای منطقه" اشاره کرد و گفت که جمهوری اسلامی انتظار دارد که این کشورها از ظرفیت مجامع و سازمان‌های بین‌المللی "در راستای تقویت ثبات و امنیت" استفاده کنند.

وی محتوای بیانیه اجلاس سران در مورد اختلاف ایران و عربستان سعودی بر سر اعزام زائران ایرانی با حج را نیز مردود دانست و با متهم کردن عربستان سعودی به "مانع‌تراشی و سنگ اندازی دراعزام حجاج ایران در سال گذشته" گفت: "جای تاسف است که عربستان سعودی به جای پاسخگویی در مورد قربانی شدن صدها نفر از حجاج بیت الله الحرام در فاجعه منا، همچنان سعی دارد از جایگاه میزبانی حرمین شریفین برای مقاصد سیاسی سوء استفاده کند."

در مراسم حج دو سال پیش، چند صد تن از حجاج، که بسیاری از آنان از زائران ایرانی بودند، در اثر ازدحام جمعیت در مکه جان خود را از دست دادند. مقامات سعودی دلیل این حادثه را بی‌توجهی برخی از حجاج به نظم و ترتیب در برگزاری مراسم عنوان کردند اما مقامات جمهوری اسلامی دولت سعودی را مسئول این واقعه دانسته و به کفایتی در اداره امور حج متهم کرده است.

در مورد بحرین، سخنگوی وزارت خارجه ایران از شورای همکاری خواست "به جای فرافکنی، با در نظر گرفتن واقعیات از جمله استمرار سرکوب و نقض فاحش حقوق بشر در بحرین، دولت این کشور را برای در پیش گرفتن مسیر راهکاری سیاسی و آشتی ملی متقاعد سازد."

حرکت اعتراضی بحرین برای اصلاحات سیاسی با مشارکت گروه‌های مختلف در اوایل سال ۲۰۱۱ میلادی آغاز شد. با قرار گرفتن روحانیون شیعه در راس این حرکت، دولت بحرین از توطئه‌ای برای براندازی حکومت این کشور و استقرار نظامی مانند حکومت ولایت فقیه در ایران ابراز نگرانی کرد و ماموران امنیتی آن کشور مانع از ادامه تحصن معترضان شدند. از آن زمان، دولت بحرین با تظاهرات پراکنده مخالفان مواجه بوده است.

سخنگوی وزارت خارجه در بخش دیگری از سخنان خود، نگرش بیانیه سران نسبت به توافق هسته‌ای ایران را نیز مورد انتقاد قرار داده و موارد بیان شده در بیانیه مذکور در باره توافق هسته‌ای از جمله موضوع توان موشکی را "ناشی از درک نادرست" از برجام و قطعنامه‌های مرتبط با آن توصیف کرده است.

حق نشر عکس AFP
Image caption اجلاس سران در بحرین با حضور نخست وزیر بریتانیا با صدور دو بیانیه به کار خود پایان داد

بیانیه نهایی اجلاس سران

اجلاس سران و رهبران کشورهای عضو شورای همکاری خلیج فارس با عنوان "اجلاس شورای‌عالی" روز گذشته در منامه، پایتخت بحرین با صدور بیانیه‌هایی پایان یافت.

در بیانیه مشترک کشورهای عضو، بخشی به اختلاف ایران و امارات عربی متحده در مورد جزایر تنب بزرگ، تنب کوچک و ابوموسی اشاره کرده و از ایران دعوت شده است تا اختلاف در این مورد را از طریق مذاکرات دوجانبه یا ارجاع به دیوان داوری بین‌المللی حل و فصل کند. ایران همواره بر حاکمیت تاریخی و حقوقی خود بر این جزایر تاکید داشته است.

در بخش دیگری از بیانیه، "ادامه دخالت ایران در امور داخلی کشورهای عضو شورای همکاری و منطقه" مطرح و از ایران دعوت شده تا "اصول حسن همجواری و احترام به حق حاکمیت، عدم مداخله در امور داخلی، و عدم توسل به تهدید و استفاده از قوه قهریه" علیه کشورهای دیگر را رعایت کند. این بیانیه "اظهارات برخی از مقامات ایرانی علیه کشورهای عضو شورای همکاری و مداخله در امور داخلی و تعدی به حق حاکمیت و استقلال آنان به عنوان تلاش برای ایجاد نفاق و تحریک به درگیری فرقه‌ای در میان شهروندان این کشورها" محکوم شده است.

از ایران خواسته شده است تا سیاست خود در منطقه را تغییر دهد، به ضوابط و معاهدات بین‌المللی عمل کند و "از کمک و پناه دادن به گروه‌های تروریستی، از جمله شبه‌نظامیان حزب‌الله در خاک خود و پشتیبانی از شبه‌نظامیان تروریست در منطقه خودداری ورزد و خصومت فرقه‌ای را مشتعل نکند."

حق نشر عکس EPA
Image caption در بیانیه اجلاس سران دولت ایران مسئول "جلوگیری" از برگزاری مناسک حج توسط شهروندان آن کشور معرفی شده است

این بیانیه بار دیگر محتوای نامه ده کشور عرب برای رئیس مجمع عمومی را تایید کرده است. در ماه سپتامبر، نماینده ایران در سازمان ملل در نامه‌ای به رئیس مجمع عمومی سازمان ملل، به اقدامات عربستان و کشورهای متحد آن در یمن اعتراض کرد. در پاسخ به این نامه، ده کشور عربی در نامه مشترکی به رئیس مجمع عمومی، ضمن تاکید بر حمایت از "دولت منتخب و قانونی یمن" ازاینکه قانون اساسی جمهوری اسلامی خواستار صدور انقلاب به کشورهای دیگر شده ابراز نگرانی کردند و گفتن که "ایران کشوری حامی تروریسم در منطقه است؛ از حزب‌الله در سوریه و لبنان گرفته تا حوثی‌ها در یمن و گروه‌های تروریستی در بحرین، عراق، عربستان و کویت و غیره، حمایت می‌کند."

بیانیه نشست سران همچنین "تلاش ایران برای سیاسی کردن حج به منظور ضربه زدن به مملکت عربستان سعودی" را محکوم کرده و از مسئولان ایرانی خواسته است تا "از دنبال کردن اینگونه اقدامات و برخوردها خودداری ورزند و به جای آن، در همکاری با مقامات عربستان سعودی، در راستای سازماندهی مناسب مراسم حج تلاش کنند و اجازه بدهند زائران ایرانی مناسک حج را برگزار کنند."

در این بیانیه از اینکه نمایندگان سازمان حج ایران از امضای توافقنامه مربوط به ترتیبات مناسب برای حضور زائران ایرانی با وزارت حج و عمره عربستان سعودی خودداری ورزیدند" ابراز تاسف شده و آمده است که دولت ایران مسئول "محرومیت شهروندان آن کشور از برگزاری مناسک حج در سال گذشته" است.

اجلاس سران کشورهای عضو شورای همکاری "ادامه دخالت‌های ایران در امور داخلی کشورهای منطقه از جمله بحرین از طریق حمایت از تروریسم، آموزش تروریست‌ها و قاچاق اسلحه، مواد منفجره، برانگیختن خصومت فرقه‌ای و بیانات مسئولات رده‌های مختلف حکومت ایران با هدف برهم زدن امنیت و ثبات" را محکوم کرده و از ایران خواسته است به اصول منشور سازمان ملل متحد عمل کند.

بیانیه اجلاس منامه بخشی را هم به توافق هسته‌ای ایران و گروه ۱+۵ اختصاص داده و از ایران خواسته است به این توافق و قطعنامه شماره ۲۲۳۱ شورای امنیت حاوی شرایط لغو تحریم‌های بین‌المللی "به طور کامل عمل کند." این بیانیه بر "اهمیت تبدیل حوزه [خلیج فارس] و خاورمیانه به منطقه عاری از هر نوع تسلیحات کشتار جمعی" تاکید می‌گذارد. برخی از کشورها معتقدند که براساس قطعنامه ۲۲۳۱ شورای امنیت، ایران مجاز به دنبال کردن برنامه موشکی خود نیست اما مقامات جمهوری اسلامی این نظر را رد کرده‌اند.

در نشست روز گذشته سران کشورهای شورای همکاری، نخست وزیر بریتانیا هم شرکت داشت و در پایان این نشست، بیانیه مشترک دیگری هم حاوی توافق‌های به دست آمده بین دو طرف برای گسترش همکاری در زمینه‌های مختلف صادر شد.