روزنامه‌های تهران؛ در جست‌وجوی عامل ترور

روزنامه های امروز صبح تهران، اولین روز دی ماه و زمستان به بررسی پیآمدهای ترور سفیر روسیه در ترکیه پرداخته و اجلاس سه جانبه وزیران خارجه ایران و روسیه و ترکیه را برای هماهنگی بر سرنوشت جنگ سوریه با اهمیت دیده اند. ادامه مخالفت رسانه های تندرو و محافظه کار با منشور حقوق شهروندی دولت همراه گزارش هایی از شب یلدای با اشاراتی به گرانی و کارتون خوابی و فقر در صفحات جدی و طنز روزنامه ها دیده می شود.

حق نشر عکس Shargh
Image caption تیتر و عکس صفحه اول شرق

پیام نشست مسکو

فرهیختگان در سرمقاله خود با عنوان پیام نشست مسکو تشکیل مذاکرات سه جانبه وزیران خارجه ایران و روسیه و ترکیه را بعد از ترور سفیر مسکو در انکار مهم دیده و نوشته سخنان تروریست ترک پس از شلیک به کارلوف نشان از آن داشت که به هر صورت بخشی از تروریست‌ها، نقش‌آفرینی دوستان دولت‌های عراق و سوریه را عامل شکست خود در این مناطق ارزیابی کرده و تلاش دارند تا از این دولت‌ها انتقام بگیرند. با توجه به نقش بسیار مهم هر سه کشور ایران، روسیه و ترکیه در مهار تروریست‌ها قابل پیش‌بینی است که در روزهای آینده منافع این سه کشور بیش از پیش مورد تهدید وهجوم گروه‌های تروریستی و تکفیری قرار بگیرند.

به نظر این روزنامه: در این فضا برگزاری نشست مذکور به ویژه با حضور وزیر امورخارجه ترکیه نشان از آن دارد که هر سه کشور دریافته‌اند با وجود تمام رقابت‌های منطقه‌ای و جهانی، منافع ملی‌شان در اقیانوس متلاطم امروز، بر یک کشتی سوار شده است واگر می‌خواهند این بارِشیشه به سلامت به مقصد برسد نمی‌توانند نسبت به یکدیگر بی‌تفاوت باشند. منافع ایران، روسیه و در ماه‌های اخیر ترکیه در منطقه تا حدود زیادی همپوشانی و در مقابل با منافع برخی دولت‌های عربی و غربی تقابل‌های غیرقابل انکاری پیدا کرده است.

فرهیختگان تاکید کرده که: این سه قدرت می‌توانند با هزینه بسیار کمتر در مناسبات آینده بین‌المللی دست بالا را داشته باشند. با این تحلیل اگر به دیدار وزرای خارجه وهمچنین وزرای دفاع سه کشور در مسکو بنگریم درخواهیم یافت که اگر چه خبرچندانی درباره نتایج این نشست‌ها مخابره نخواهد شد، اما مطمئنا ده‌ها سال بعد و هنگام خروج اسناد این سه کشور از طبقه‌بندی محرمانه شاهد صدها برگ مذاکره مهم و توافقات تاثیرگذار خواهیم بود.

نادر کریمی‌جونی در سرمقاله جهان صنعت نوشته: بسیاری از خبرنگاران نشست دیروز در مسکو را نشستی سه جانبه میان ایران، روسیه و ترکیه با موضوع سوریه اعلام کردند اما قوانین زیادی وجود دارد که نشان می‌دهد این نشست در واقع نشست ایران و روسیه با ترکیه است.در شرایط موجود روشن است که شورشی‌ها یا به قول مقامات ایران و روسیه تروریست‌ها برای بازیابی توان خویش به خارج از مرزهای سوریه روی آورند. در این میان ترکیه نخستین نامزد برای کمک به شورشیان است.

به پیش بینی این مقاله: در گذشته نیز ترکیه نه فقط با خریدن نفت از شورشیان به آنها کمک اقتصادی کرده است بلکه در مواقعی به آنها پناه داده، پادگان آموزشی در اختیارشان گذاشته یا حتی سلاح و تجهیزات نظامی اهدایی از سوی برخی سران عرب را به مناطق تحت‌الشغال تروریست‌ها و شورشیان منتقل کرده است. ترک‌ها در ماجراهای عراق و سوریه هم شریک دزد بوده‌اند و هم رفیق قافله. از این بابت ایران و سوریه به ویژه نگران هستند که با سختگیری‌های پس از آزادسازی موصل و حلب پل‌های ارتباطی تروریست‌ها دوباره به سوی خاک ترکیه باز شود و از این بابت اکنون می‌خواهند از آنکارا تضمین بگیرند.

مقاله جهان صنعت به یادآورده که: ترکیه زمان عثمانی‌ها و هنگام وقوع جنگ‌جهانی اول تاکنون شریک مطمئن و قابل اعتمادی در صحنه‌های بین‌المللی نبوده‌‌ و از این جهت معلوم نیست که تهران و مسکو چقدر می‌توانند روی قول مقامات ترکیه حساب کنند اما با این همه راهبرنویسان سیاست خارجی ایران و روسیه مجبورند که برای دستیابی به یک نتیجه مطلوب و تمام عیار ترک‌ها را با خود همراه کنند یا حداقل آنها را از همراهی با تروریست‌ها بر حذر دارند.

صلاح ایران در چیست

عباس عبدی در سرمقاله اعتماد با اشاره به ترور سفیر روسیه در انکار آن را از عوارض حوادث تازه حلب دانسته و و تاکید کرده: مهم‌تر وضعیت خطیر سوریه است و اینکه بروز هر اتفاقی محتمل است و می‌تواند شعله‌های بحران را در داخل این کشور و نیز مناطق دیگر شعله‌ورتر کند. واقعیت این است که سوریه راه‌حل نظامی به معنای حذف کامل یک طرف ندارد. نه دولت سوریه قادر است تا ابد بجنگد و نه مخالفانش قادر هستند که کار آن را یکسره کنند. ولی فرسایشی شدن این جنگ نه فقط به اضمحلال بیش از پیش کشور و ملت سوریه می‌انجامد، بلکه ظرفیت آن را دارد که اوضاع منطقه را بحرانی‌تر کند.

نویسنده ضمن برشمردن حسن حضور روسیه در جنگ سوریه اشاره کرده که این نوع جنگ ها اگر به یک پیروزی سیاسی نشود با گذشت زمان به شکست تبدیل خواهد شد؛ تجربه‌ای که در جنگ ایران و پس از فتح خرمشهر به دست آمد. از طرفی فارغ از اینکه واقعیت ماجرای سوریه چیست و چه نیروهایی در برابر حکومت سوریه قد علم کردند و کدام رژیم‌های مرتجع عربی آتش‌بیار این معرکه هستند، آنچه در اذهان مسلمانان جهان مطرح و تا حدود زیادی با اقبال مواجه شده، این جنگ را نوعی جنگ فرقه‌ای معرفی کرده‌اند.

مقاله اعتماد با مخالفت با این نظر تاکید کرده: اتفاقات سوریه فراتر از عرب و فارس تعبیر می‌شود و به نفع ایران نیست که این وضع ادامه یابد. کافی است که خطر سلفی‌ها از روی سوریه دفع شود و همه نیروها به تفاهمی ملی برسند. همین حد برای ایران کفایت می‌کند. ایران می‌تواند پیشگام چنین ایده‌ای باشد.

طراحی در واشنگتن، چکاندن ماشه در آنکارا

اما روزنامه های تندرو و محافظه کار تعبیرهای تندی درباره ترور سفیر روسیه در انکارا به کار برده اند و با تحسین پوتین رییس جمهور روسیه و سیاست های وی و تایید سیاست های تازه اردوغان که به نظر این روزنامه چرخش از غرب به جبهه مقابل یعنی همسو شدن با روسیه و ایران بود نوشته: کودتای نافرجام امسال هم به جای اینکه رئیس‌جمهوری ترکیه را بترساند، کینه‌اش را نسبت به آمریکا بیشتر کرد، واداشت تا دیر نشده، به جبهه روسیه و ایران نزدیک شوند. به ویژه اینکه اردوغان پیروزی بزرگ ایران و روسیه را در حلب مشاهده کرده بود.

کیهان در نهایت با اشاره به برخی مخالفت ها با ایران و روسیه توسط مقامات آمریکایی به این نتیجه رسیده که ترور سفیر روسی توسط آمریکا طراحی شد و در انکارا به اجرا در آمد.

جام جم روزنامه صدا و سیما هم در سرمقاله خود پرسش هایی را مطرح کرده و از جمله این که پرسیده: چرا ضارب توسط نیروهای امنیتی ترکیه کشته شد و چطور آنها نتوانستند این تروریست را زنده بازداشت کنند تا او رازهای پشت‌پرده این ترور را فاش کند. دیگر این‌که چطور تمایلات تروریستی ضارب که یک پلیس ویژه تُرک بود، پیش از این برملا نشده بود؟

این روزنامه نوشته: سوال دیگر این است که آنکارا چرا پس از سرکوب‌های گسترده پس از کودتا، هنوز نتوانسته امنیت را به این کشور برگرداند و چطور این کشور با وجود آگاهی به شکننده بودن روابط با مسکو، تدابیر امنیتی لازم برای حفظ جان سفیر روسیه را رعایت نکرد، با این‌که می‌دانست افراط‌گرایان، برنامه‌هایی برای ناامن کردن اماکن دیپلماتیک روسیه و ایران دارند؟

به نظر روزنامه صدا و سیما: پاسخ به این پرسش‌ها نقشی مهم در واکنش مسکو به ترور سفیر دارد. ولادیمیر پوتین که پیش از این با موضع‌گیری قاطع خود، آنکارا را متوجه اشتباهش درباره شلیک به جنگنده این کشور کرده بود، این‌بار نیز باید با برخورد قاطع نسبت به آمران این ترور، نشان دهد که اسیر صحنه‌سازی‌ رسانه‌های غربی درباره بهانه‌های حقوق بشری فتح حلب نمی‌شود.

حق نشر عکس Javan Daily
Image caption تیترها و عکس صفحه اول جوان

تروریسم و اجرا

جوان روزنامه سپاه پاسداران تفسیر دیگری دارد و نوشته ترور سفیر روسیه توسط یک افسر امنیتی ترکیه و از نیروهای وفادار به اردوغان انجام شد. رئیس‌جمهور روسیه گفته است که این حادثه برای تحریک و برهم زدن عادی‌سازی روابط دوجانبه و فرآیند صلح سوریه صورت گرفته است. توئیت‌های سعودی از ترور سفیر مسکو در آنکارا ابراز شادمانی کردند. با توجه به نگرانی عربستان از عادی سازی روابط مسکو‌-‌آنکارا گمانه‌زنی‌هایی نسبت به دست داشتن سعودی‌ها در ترورسفیر روسیه وجود دارد. شعارهای داعشی ضارب ملهم از تفکر وهابی است که در بین تروریست‌ها رواج یافته است.

به گزارش «جوان» در سال­‌های اخیر نام ترکیه با ترور و حملات تروریستی گره خورده و هر هفته خبرهایی از حملات تروریستی در این کشور به گوش می­‌رسد. تنها ساعاتی پس از تصویب قطعنامه‌ای در شورای امنیت سازمان ملل متحد که به ناظران سازمان ملل اجازه می‌داد بر خروج تروریست‌های تکفیری از شهر حلب سوریه نظارت داشته باشند این ترور صورت گرفت.

طرح گلوله در گالری

پوریا عالمی در ستون طنز شرق نوشته : صدای گلوله در خیابان، صدای ضجه در میدان، صدای موشک بالاسر شهر، رد خونی که جای جاده ابریشم را گرفته است. چکه‌چکه... رد دو پوتین نظامی روی برف آغشته به خون در سراسر تاریخ. هراس چکمه. هراس صدای رژه چکمه‌پوش‌ها. مردم پاپتی، مردم شاعر، مردم عاشق‌پیشه، مردم خاورمیانه با دوتار و عود و تنبور به جنگ شمشیر و تیر و درفش رفته‌اند.

صدای گلوله در گالری. پای گلوله از زیرگذر به نگارخانه رسیده است. کشیدن نقش خشم، نقش نفرتی که شلیک گلوله هم آرامش نمی‌کند، جای به‌دست‌گرفتن قلم، کلت کوچکی در دست، جای نقش‌بستن روی بوم سفید، روی پیراهن سفید سفیر. نقاش بعد از نقاشی کارش تمام می‌شود و قلم را غلاف می‌کند و بوم را به سینه‌کش دیوار می‌چسباند. این مرد اما بعد از شلیک باید فریاد بزند. چیزی در گلوی اوست که گلوله برای گفتنش کفاف نمی‌دهد.

چیزی درون این نقش‌ونگار روی دیوارهای قدیمی فرهنگ خاورمیانه است که در گرافیتی‌های روی دیوارهای پایین‌شهری خاورمیانه نیست. خشم، خون، خس، و خس‌خس گلوی مردم اشک‌آورخورده. رنگ‌های طبله‌کرده آبله درد هستند.

به قول حافظ موسوی، اینجا خاورمیانه است و این لکنته که از میان خون ما می‌گذرد پژواک صدای پای گلوله را در ستون طنز روزانه روزنامه‌ای شرقی، تا ابد می‌پیچاند. این هراس مردم از جنگ و این هوس مردم‌ستیزانه جنگ از سر این خاورمیانه، خاور دورمانده از خبرهای خوش، دور باد.

حق نشر عکس Farhikhtegan
Image caption کارتون فیروزه مظفری، فرهیختگان

دولت به تنهایی نمی تواند

غلامحسین کرباسچی در مقاله ای در روزنامه ایران با تایید کار دولت در رونمایی از منشور حقوق شهروندی اما نوشته: اجرای همه بخش‌های این منشور، در حوزه اختیارات دولت نیست. این نقص در برگزاری همایش نیز مشهود بود زیرا در این مراسم، اعضای دولت و حقوقدانان و وکلا حضور داشتند، اما از قوه قضائیه که نقشی اساسی در اجرای این منشور دارد، نماینده‌ای حضور نداشت.

دبیرکل حزب کارگزاران سازندگی ابراز امیدواری کرده که: رئیس جمهوری ترتیبی اتخاذ کند تا این منشور با همکاری همه قوا، ارکان و بخش‌های کشور اجرایی شود. نمی‌توان منکر حسن نیت رئیس جمهوری در تدوین و ابلاغ منشور حقوق شهروندی شد. از این رو این کار دولت، قابل تحسین است. اما باید توجه داشت تنها سخن گفتن، کافی نیست و رئیس جمهوری به عنوان یک مدیر اجرایی برتر کشور، باید در پی یافتن راه‌های اجرایی شدن و تحقق این منشور باشد. بویژه اینکه در دولت اصلاحات یا در زمان ریاست آیت‌الله شاهرودی بر قوه قضائیه نیز برای تأمین حقوق شهروندی، گام‌هایی برداشته شد، اما این گام‌ها به مقصد نهایی منتهی نشد.

در ادامه سرمقاله روزنامه دولت آمده: علاوه بر سخن گفتن از منشور، باید شاهد گام‌های عملی در اجرای آن نیز باشیم، بویژه اینکه می‌دانیم دولت تنها می‌تواند بخش‌هایی از حقوق شهروندان را تأمین کند و نه همه آنها . برای همین رئیس جمهوری، باید گفت‌وگوی همه‌جانبه‌ای را با همه ارگان‌ها و نهادهای حاکمیتی آغاز کند تا شرایطی فراهم شود که همه درصدد اجرای حقوق شهروندی برآیند. به عبارت دیگر، اگر دولت همراهی همه بخش‌های کشور در اجرای این منشور را جلب نکند و تنها به حوزه اجرایی بسنده کند، این احتمال وجود دارد که سایر مجموعه‌های قدرت نیز رویکردهایی را اتخاذ کنند که چه بسا نتیجه عکس دهد و حقوق شهروندی روی کاغذ بماند.

اعتراض به پارتی زنانه

در حالی که روزنامه های اصولگرا و تندرو نشریات دولتی را متهم می کنند که به جای پرداختن به مسایل معیشتی سخت مردم مدام به اموری مانند حقوق شهروندی و اعتراض به لغو سخنرانی فلان نماینده مجلس می پردازند روزنامه جوان در گزارشی اعتراض آمیز نوشته: حکایت اتفاقات عجیب و غریبی که در حوزه فرهنگ رخ می‌دهد؛ اتفاقاتی که گاهی اوقات یک شبه به وجود می‌آید و مانند قارچ رشد می‌کنند و گاهی نیز به مرور ظهور خود را به اثبات می‌رسانند. نمونه یکی از همین ناهنجاری‌های فرهنگی و اجتماعی که خیلی زود و یک شبه به جامعه راه پیدا کرده است، برگزاری جشن‌ها و میهمانی‌های زنانه است که هرچند با این عنوان ظاهراً پاستوریزه مطرح می‌شود ولی در حقیقت همان دیسکوهای زنانه است.

به گزارش روزنامه سپاه پاسداران: مراسمی که مهم‌ترین کانال تبلیغات و اطلاع‌رسانی آن شبکه‌های مجازی و فضایی به نام تلگرام است. در این تبلیغات شاهد ارسال دعوتنامه‌هایی به خانم‌ها برای حضور در مراسمی شاد و به یاد ماندنی با هنرنمایی دی‌جی خانم هستیم. بر اساس آنچه در این تبلیغات آمده است از خانم‌ها دعوت می‌شود تا بر اساس یک تاریخ مشخص در یک شب، در یک تالار یا باغسرا یا حتی یک آپارتمان مسکونی دور هم جمع شده و به اصطلاح یک شب شاد و به یاد‌ماندنی را بگذرانند.

جوان با تاثر نوشته:پارتی‌های زنانه حالا رفته رفته جای خود را در شبکه‌های اجتماعی باز کرده‌اند و اگر تا همین چند ماه پیش شاهد وجود یکی، دو دعوتنامه برای حضور در پارتی‌های زنانه در تلگرام به چشم می‌خورد اما حالا در شبکه‌های اجتماعی روزانه شاهد ارسال چند دعوتنامه برای حضور در این مراسم هستیم؛ مراسمی که فراتر از یک دورهمی زنانه و در واقع چیزی شبیه پارتی‌های شبانه است.

با یلدا و امید

علی میرفتاح در ستون کرگدن اعتماد به شب یلدا پرداخته و نوشته بههزار و یک دلیل هیچ قومی در دنیا به اندازه ما بلد نیست که از زندگی لذت ببرد و با آنچه دارد و با آنچه مقدور است کیف کند و شبش را به صبحش بدوزد. در لذت‌جویی از زندگی و کامیابی از دنیا، خدا به ما قوت و درکی داده که به بقیه نداده. برای همین شب یلدا در هر خانه‌ای را - در هر کجای شهر- باز کنید می‌بینید که در حد وسع خود سور و ساتی مهیا کرده‌اند و مشغول عیش و عشرتی بی‌مثل و مانندند.

نویسنده با تاکید بر این که عده ای هم گرفتاری و یلدای‌شان با یاس و تلخی و تنهایی گره خورده است نوشته فقر تلخی می آورد اما برخی بلدند که چگونه نامید نشوند و همین می شود سرمایه شان. امید. این گروه لدا را انار و هندوانه رنگین نمی‌کنند و آجیل و ماهی‌پلو عزیز و ارزشمندش نمی‌کنند بلکه آن گوهر یکدانه‌ای که باعث می‌شود بلندترین ظلمت سال به آخر برسد و از پسش روشن‌ترین روز بدمد چیزی نیست جز «امید».

نویسنده ستون کرگدن در نهایت نوشته: با آمدن برق در واقع چون درک درستی از ظلمت و تاریکی نداریم انتظاری هم برای دمیدن خورشید نداریم. برق رسم و رسوم باستانی ما را تغییر داده نمی‌گذارد درک درستی از سختی‌های تاریکی و سرما داشته باشیم. عید نوروز را کسی سزاوار است انتظار بکشد که مشقت سرما را به عمق جان درک کرده باشد. ما سرتاسر زمستان با یک‌تا پیراهن می‌نشینیم کنار شومینه و به تماشای تلویزیون مشغول می‌شویم و با رفقای‌مان صفا می‌کنیم بعد هم تقویم را ورق می‌زنیم تا عید برسد. حال و روز چنین آدمی چه دخلی دارد به مردمانی که مجبور بودند با سرما بجنگند، گشنگی بکشند

سخن ســـردبیر

مسـعود مرعـشی در ستون سخن سردبیر صفحه بی قانون نوشته: حافظ شیرازی به مناسبت شب یلدا به هموطنان پیغام داد: من از مسائل خصوصی شما خبر ندارم. چیزی گفتم به دل نگیرید.

حق نشر عکس Iran Newspaper
Image caption کارتون اردشیر رستمی، ایران

موضوعات مرتبط