روزنامه های تهران، با ترامپ چه باید کرد. تندی یا سازش؟

روزنامه های امروز صبح چهارشنبه ۲۰ بهمن در صفحات اول خود با چاپ عکسی از دیدار نظامیان با رهبر جمهوری اسلامی سخنان وی را در پاسخ دونالد ترامپ نقل کرده و در مقالات خود به التهاب در روابط ایران و آمریکا نوشته اند. رسانه های جناح راست با تکرار گفته های رهبر، در نهایت آمریکا را بازنده دیده اند و روزنامه های مستقل و میانه رو توصیه به مدارا و صبوری کرده اند.

حق نشر عکس شرق
Image caption تیتر و عکس صفحه اول شرق

مثل جنگ بدر است

حسن رشوند در سرمقاله روزنامه جوان ضمن اشاره به گفته های رهبر جمهوری اسلامی در پاسخ به تهدید های دونالد ترامپ نوشته: تهديد بيروني قابل تصور نمي‌تواند باشد، چرا كه تقويت درون در واقع سلب هرگونه تهديد از بيرون است و ضعف در وجود يك فرد يا سيستم، يعني پذيرش هرگونه تهديد قابل تصور كه مي‌تواند امنيت فردي يا اجتماعي فرد يا يك نظام سياسي را به مخاطره اندازد.

روزنامه سپاه پاسداران اضافه کرده: برداشت آیت الله خامنه ای از تهدید همان برداشتي كه مسلمانان صدر اسلام در كنار پيامبر با وعده الهي در جنگ بدر از دشمن در ذهن خود ترسيم كرده بودند. آنجا كه وقتي عده و عده و ساز و برگ دشمن، نتوانست آنها را به وحشت اندازد و در مقابل دشمن با نيروي اندك و تجهيزات ناچيز، بي‌محابا و بي‌درنگ در صف تا بن دندان مسلح دشمن زدند و تهديد آشكار لشكر ابوسفيان را دفع كردند. در چنين برداشتي نه اينكه تهديد نيست، بلكه در مقابل ظرفيت‌هاي بزرگي كه وجود دارد، تهديدي ديده نمي‌شود كه ترس در آن بر انسان مستولي گردد.

از دید روزنامه جوان: ملت ايران آن زمان كه رابرت گيتس مقام بلندپايه امنيتي كاخ سفيد با كينه و از روي عداوت تمام گفت: ايراني معتدل، ايراني است كه مردمان آن با گلوله كشته شده باشند، دانست كه ساختار قدرت در امريكا به گونه‌اي ترسيم شده است كه هيچ ملت مستقلي را در جهان برنمي‌تابد و به كمتر از نابودي آنها رضايت نمي‌دهد. وقتي مردم ايران مي‌بينند كه سناتور «مارك كرك» در حمايت از تحريم‌هاي جديد در اواخر دولت «اوباما» به صراحت مي‌گويد: «اشكالي ندارد اگر غذا را از دهان ايرانيان بيگناه بيرون بكشيم»، به اين باور رسيد كه نبايد به دستكش مخملي در دستان چدني هيچ مقامي در امريكا خوش‌بين بود.

ایران مدارا و صبوری کند

محمدمهدي مظاهری در مقاله ای در وقایع اتفاقیه با اشاره به التهاب هایی که در یک هفته ترامپ به دنیا وارد کرده نوشته: در وضعيت کنوني، سؤال مهم و اساسي اين است که دولت جديد آمريکا چه سياستي در قبال ايران اتخاذ خواهد کرد و جمهوري‌ اسلامي ايران با اتخاذ چه سياستي، بهتر مي‌تواند منافع ملي کشور را تأمين کند؟

نویسنده اضافه کرده: ترامپ نه يک سياستمدار پرفريب و کهنه‌کار بلکه تاجري بي‌تجربه در سياست است و همان‌گونه که در تبليغاتش هم بارها اشاره کرده، تمايلي به جنگ، لشکرکشي به مناطق مختلف و صرف پول و اعزام سربازان آمريکايي در ساير نقاط جهان ندارد. اولويت او، بازگرداندن ابهت اقتصادي آمريکا، افزايش توسعه، رفاه و البته امنيت در اين کشور است. با چنين رويکردي، چين، روسيه و ژاپن، کشورهاي همسايه آمريکا و البته در درجات بعدي، کشورهاي عضو اتحاديه اروپا هستند که مخاطبان اصلي ترامپ را تشکيل مي‌دهند، نه جمهوري‌ اسلامي ايران.

مقاله وقایع اتفاقیه در مورد سیاست لازم ایران در برابر آمریکای ترامپ نوشته: به نظر مي‌رسد دستگاه ديپلماسي کشور بايد همان رويه و مشي کلي خويش در سياست خارجي را در قبال آمريکا نيز در پيش بگيرد. تنش‌‏زدايي، دوري از امنيتي‏‌شدن و اقدامات تحريک‌کننده و ديپلماسي فعال براي احقاق حقوق ملت ايران به‌ويژه در بحث برجام و مصادره اموال بلوکه‌شده در آمريکا، سياست‌هايي هستند که در کنار رايزني و ائتلاف با قدرت‌هاي شرقي و اروپايي، هرگونه بهانه و دستاويز را براي اقدام عليه ایران از آمريکا سلب مي‌کنند و حمايت جامعه جهاني و همراهي‌نکردن آنها با سياست‌هاي خصمانه احتمالي ترامپ را به‌دنبال دارند.

ظرفیت دیپلوماسی کشتی

صلاح‌الدین هرسنی در جهان صنعت نوشته: به قدرت رسیدن ترامپ ضمن زنده شدن حس حسرت‌گرایی از دوران طلایی باراک اوباما، معنای دیگری هم دارد و آن، اینکه به نظر می‌رسد منطق مذاکره برای ترمیم روابط ایران و آمریکا اساسا امری دیریاب و به روایتی حلقه مفقوده در سیاست خارجی آمریکای عصر ترامپ بدل شده است. گویی با به قدرت رسیدن ترامپ، همان اندک منطق مذاکره و اخلاق دیپلماتیک برای کاهش تنش در روابط ایران و آمریکا رخت بربسته و قرار است با کنش‌های خارج از منطق ترامپ گم شود.

به نوشته این مقاله: واقعیت حال حاضر جامعه آمریکا با آن تصمیمات خارج از منطق و شتابزده‌ای که ترامپ گرفته و می‌گیرد به آن معناست که کسی یا تفکری او را به در پیش گرفتن رفتاری شبیه دیپلماسی پینگ‌پنگ که نیکسون در قبال چین انقلابی در دهه ۱۹۷۰ در پیش گرفت، توصیه و تشویق نمی‌کند بلکه از قضا اگر تشویقی باشد چیزی جز بی‌رسمی، تشویش و ایجاد تنش و سلب آسایش و امنیت روانی نیست. این بی‌رسمی‌ها در سناریوی بیگانه‌هراسی و مشخصا ایران‌هراسی فزاینده ترامپ، جامعه ایران در آن سوی آتلانتیک را ملتهب و متشنج کرده است.

جهان صنعت در نهایت نوشته: دیپلماسی کشتی بالقوه این ظرفیت و توان را دارد که بتواند سه دهه انفعال سیاست یکجانبه‌گرایی کاخ سفید و دشمنی‌اش علیه ایران را روی ریل منطق و واقع‌گرایی جهانی بیندازد و در رهگذر خود آمریکای ترامپ و کابینه جنگ‌طلبش را به سوی تعامل با جمهوری اسلامی سوق دهد. شواهد و قرائن نشان می‌دهند که امید به تحقق این ضرورت با توجه به عقلانیت دستگاه دیپلماسی حال حاضر ایران، دور از دسترس نیست.

حق نشر عکس شهروند
Image caption کارتون سلمان طاهری، شهروند

تهران دو گزینه دارد

علی باقری در مقاله ای در شرق نوشته: مهم‌ترین تکیه‌گاه تصمیم‌گیران ایران و همه طرف‌ها در عبور از توفان ترامپ، ضدیت افکار عمومی با وی است. این منطق تغییرناپذیر سیاست است که هر تصمیم و اقدامی در صورتی که مبتنی بر رضایت و خواست مردم نباشد محکوم به شکست است. اکنون نیز دیپلمات‌های ایران در مواجهه با موج‌های تهدید ترامپ نه‌تنها حمایت افکار عمومی ایران را پشت‌سر دارند، بلکه بخش بزرگی از افکار عمومی جهان غرب با آنها همراهی می‌کند و این هم‌صدایی را به شکل رسا می‌توان در دنیای رسانه‌های مجازی و شبکه‌های اجتماعی شنید.

تهران دو گزینه بیشتر پیش‌رو ندارد؛ اول اينكه با روش انتقام‌جویی، همان رفتار ترامپ را تکرار کند و هر شهروند آمریکایی را به چشم یک دشمن ببیند و با دستبند راهی زندان کند. راه دوم این است که مقابل سیاست تندخویی و خشونت ترامپ، رفتاری توأم با آرامش و عقلانیت به نمایش بگذارد. بزرگ‌ترین هدیه و کمک به ترامپ این است که جبهه مقابلش رفتارهای غیرعقلانی و احساسی او را تکرار کند. خواست اصلی تیم ترامپ نیز همین است که آرامش و اعتدال را در تصمیم‌گیرندگان ما برهم بزند.

کافی است به اظهارات دستياران و مشاوران او نگاه شود، تک‌تک سناتورها و ژنرال‌های همراه ترامپ در این مدت از بهبود چهره بین‌المللی ایران ناراحت هستند و بزرگ‌ترین جرم اوباما در نگاه آنها این است که ایران را از محور شرارت بوش و لیست سیاه کنگره خارج کرد. در این وضعیت حفظ چهره صلح‌طلب و اعتدالی ایران یک ضرورت تاریخی است.

ایران یکی از هفت قدرت جهان

رسالت در سرمقاله خود نوشته: طراحان پيام‌هاي رئيس جمهور آمريکا در کاخ سفيد آنچنان دچار بلاهت هستند که گويي عمد دارند اين اشتباه را هر سال در سالروز پيروزي انقلاب اسلامي مرتکب شوند. امسال سياست‌هاي ترامپ حتي مردم آمريکا و ملت‌هاي اروپا را تحريک کرده به خيابان ها بريزند و او را فاشيست بنامند و با فريادهاي "فاشيست برگرد به خانه" اوج نفرت خود را نشان دهند.

حسین کربلایی در این مقاله با تکرار استدلال رهبر جمهوری اسلامی نوشته: ترامپ چهره بدون روتوش هيئت حاکمه کنوني آمريکاست. روساي جمهور قبلي خود را با لوازم آرايش رسانه‌هاي جمعي جهان بزک مي‌کردند. امروز سي ان ان در صف اول رونمايي از چهره فاشيست و مستند ترامپ است. ترامپ يک تکه از چهره واقعي آمريکا در برابر تکه ديگر است.

افشاگري‌هايي که ترامپ قبل و بعد از انتخاب خود از وضعيت کنوني مردم آمريکا کرد ديگران را بي‌نياز از اين مي‌کند که وخامت اوضاع آمريکا در اين کشور را با عدد و رقم ترسيم کنند.

نشریه جناح راست نتیجه گیری کرده که: قدرت آمريکا طي دهه‌هاي پس از پيروزي انقلاب اسلامي رو به افول و فروپاشي است. اين يک ادعا نيست همه استراتژيست‌هاي جهان حتي استراتژيست‌هاي آمريکايي هم به آن معتقدند که؛ افول هژموني آمريکا امري در حال وقوع و اجتناب‌ناپذير است. کشور و ملت بزرگ ايران به پشتوانه انقلاب اسلامي و به ياري خداوند به اعتراف انديشکده‌هاي آمريکايي امروز جزء هفت قدرت برتر جهان قرار دارد.قدرت ملت ايران ناشي از چيست؟

شكنندگي و آسيب‌پذيري ابرقدرت

علي ميرفتاح در ستون کرگدن روزنامه اعتماد نوشته: خيلي‌ها فكر مي‌‌كنند در آمريكا «سيستمي» هست كه اگر احساس خطر كند مي‌تواند جلوي ترامپ را بگيرد. مي‌گويند به غير از اين مسوولين، علاوه بر رييس‌جمهور و كابينه و مجلسين چيزي به اسم سيستم هست كه هوشيارانه از خودش مراقبت مي‌كند و جلوي خطر را مي‌گيرد. خبر عكس‌العمل دادگاه‌هاي ايالتي كه منتشر شد، دل خيلي‌ها آرام گرفت كه ترامپ چنان‌كه مي‌پندارد همه‌كاره نيست و بر سر راهش مانع بسيار دارد.

به نوشته این مقاله: قضيه به قضات مستقل محدود نمي‌شود. بلكه اميد مي‌رود كه كنگره و سنا هم وارد عمل شوند و جلوي خود مختاري رييس‌جمهور را بگيرند. حتي بالاتر از اينها، تبليغ و تحليل مي‌كنند كه حضور يك ميليون و پانصد هزار نهاد مدني در ايالات متحده آمريكا مانع از استبداد فردي مي‌شوند. عكس‌العمل‌هاي جامعه جهاني هم به مردمي كه ترسيده‌اند و با نگراني به كاخ سفيد چشم دوخته‌اند قوت قلب مي‌دهد كه عنقريب ترامپ به ديوار سفت مي‌خورد و برمي‌گردد...

کرگدن به این جا رسیده که: اما حقيقت اين است كه برخلاف دلگرمي عمومي و اميدواري به «سيستم»، دنياي ما شكننده‌تر از چيزي است كه گمان مي‌رود. نمي‌خواهم توي دل كسي را خالي كنم اما به نظرم اتفاقات آمريكا حجت‌هاي موجهي هستند كه بي‌اعتباري و خطرناكي دنيا را هشدار مي‌دهند. سال‌هاست جامعه جهاني در تبليغ و ترويج دموكراسي و ارزش‌هاي غربي و حقوق بشر كوشيده است بلكه جلوي تكرار جنگ جهاني و ظهور مجدد هيتلر را بگيرد. سازمان ملل متحد و شوراي امنيت هم و غم‌شان را گذاشتند تا با استبدادهاي جهان سومي مقابله كنند و پايه‌هاي دموكراسي را در شرق و غرب عالم قوت ببخشند.

اصلا به عراق حمله كردند تا جلوي ظهور يك هيتلر مجهز به سلاح‌هاي كشتار جمعي را بگيرند. در بد بودن و خطرناك بودن صدام ترديدي نيست، اما حالا كه از فاصله نزديك دو دهه به ماجرا نگاه مي‌كنيم مي‌بينيم آنقدري كه امريكا و اروپا خطرناكند، عراق و افغانستان خطرناك نبودند و آنقدري كه رييس جمهور ايالات متحده مي‌تواند ماجراجويي كند، نه صدام كه هيچ حاكم جهان سومي نمي‌تواند.

تریاک روسی رسید؛ بیچاره معتادها

پوریا عالمی در ستون طنز شرق نوشته: آدم واقعا می‌ماند چه بگوید. این روس‌ها دست‌بر‌دار نیستند. دیگر می‌خواهند چی‌کار کنند؟ توی سیاست خارجی که منافع مشترک دارند همیشه به‌نفع خودشان عمل می‌کنند. توی دریای خزر که منافع مشترک با ما و دیگران دارند آب خزر را گل‌آلود می‌کنند تا هم ازش کره بگیرند، هم کل سطح منابع انرژی زیر آب را برای خودشان بردارند (باز صد رحمت به ترکمانچای)، بعد، از کل سطح آب هم ١٣ درصد بیشتر برای ما قائل نیستند.

به نوشته این طنزنویس: نیروگاه بوشهر هم که عملا تنور روسیه است و همیشه گرم نگهش می‌دارند (درواقع اگر برای ما نیرو ندارد، برای آنان که پول دارد). (پرانتز دوم: همین هفته آلمان دوتا نیروگاه در همدان به بهره‌برداری رساند که کلا ساختش شش ماه طول کشیده بود!)، حتی در همین مسئله سوریه هم در آخرین لحظه با ترکیه رفتند ماه‌عسل تا مسائل سوریه را حل کنند. حالا هم تسنیم گزارش داده که «دانشمندان روسی موفق به ساخت دارویی شدند که از احساس شادی در معتادان به مواد مخدر جلوگیری می‌کند.

ستون طنز شرق در نهایت نوشته: این یافته می‌تواند اولین داروی روسی برای مبارزه با اعتیاد به مواد مخدر به‌شمار آید». بفرما. این روس‌ها کلا ضدحال هستند. حتی ماده مخدری ساخته‌اند که مخدر است، اما آن حال خوش را به معتاد نمی‌دهد. یعنی چی؟ یعنی آزار دیگر. مثل اینکه آفتابه‌ای بسازند که آب توش جمع می‌شود، اما دسته و لوله ندارد. کی روسیه به ما حال داده؟ که پای بساط بدهد؟ ما نمی‌دانیم. والا. ما اگر معتاد بودیم به جنس چینی روی می‌آوردیم.

حق نشر عکس اعتماد
Image caption کارتون محسن ظریفیان، اعتماد

۲۰ روز پس از پلاسکو

فاطمه بیک‌پور در جهان صنعت نوشته:- حالا۲۰ روز از وقوع فاجعه پلاسکو گذشته است. ۲۰ روز از آن حجم غم و آوار و سنگینی اتفاق و شوک ناشی از آن بر جامعه. وقوع فاجعه وارد سومین هفته شده اما هنوز وقتی به خیابان جمهوری به‌خصوص از طریق مترو وارد می‌شوم، همه روزهایی که پله‌های متروی سعدی را با استرس و اضطراب از اخبار جدید پلاسکو به بالا می‌رفتم و وارد پروسه اجازه ورود خبرنگاران برای محوطه پلاسکو می‌شدم را به خاطر می‌آورم.

وقتی روز جمعه چند روز پس از مراسم تشییع پیکر آتش‌نشانان فداکار از پله‌های متروی سعدی بالا می‌آمدم، برعکس روزهای پرغم و ابری پیش از اتمام آواربرداری، هوا آفتابی بود. همه روزهای دو هفته گذشته را مرور می‌کنم. به سمت بالا که می‌آیم مردم را در حال خرید می‌بینم. هیاهو تا حدودی برگشته. اما هرچه به سمت پلاسکو نزدیک می‌شوم، بغضم بیشتر می‌شکند. مرور می‌کنم چه‌ها در این خیابان دیدم و تا همین چند روز پیش جلوی تمام این مغازه‌ها دیوارکشی با فنس و گونی آبی‌رنگ بود. گویی جمهوری، برای بسیاری از آدم‌ها، دیگر جمهوری سابق نمی‌شود.

مقاله جهان صنعت به این جا رسیده: نزدیک پلاسکو می‌رسم. دیواری عظیم دور تا دور آن کشیده‌اند و بنرهایی از فداکاری آتش‌نشانان کشته شده در راه خدمت به وطن روی آن پیچیده است. هنوز دیواره دست راستی پلاسکو که کفش و کتانی روی آن چیده شده بود، همان‌طور نیمه مخروبه مانده و به عابران نگاه می‌کند. سه هفته است است ناظر تمام بلایای پلاسکو بوده‌اند و از دیواره تخریب شده خود تکان نخورده‌اند. مخروبه پلاسکو هنوز گرد غم دارد. چطور می‌توان فراموش کرد این ساختمان قدیمی این طور فرو ریخت و عوامل مختلف باعث شد 16 آتش‌نشان که سرمایه این مملکت هستند به همراه تعدادی نامشخص از شهروندان کشته شوند؟

محمد باقرزاده در گزارشی در شهروند نوشته: اوایل آذر و آخرین روز دی‌ ماه امسال چشم بسیاری از مردم ایران به رسانه‌ها دوخته شده بود تا لحظه‌به‌لحظه از آخرین جزییات حوادثی مرگبار باخبر شوند؛ صبح روز جمعه، ۵ آذرماه، دو قطار مسافربری در حوالی «ایستگاه هفت‌خوان» در محور سمنان‌- دامغان با هم برخورد کردند که ۴۷ نفر جان خود را از دست دادند. بلافاصله پس از وقوع این حادثه بود که مدیرعامل راه‌آهن پیش از عذرخواهی رسمی از حادثه‌دیدگان و خانواده آنها استعفا کرد و از مدیریت کنار کشید. اما این پایان حوادث تلخ‌ سال نبود و در فاصله‌ای کمتر از دو ماه، ساختمان پلاسکو در تهران فروریخت.

گزارشگر توجه داده: ریزش این ساختمان ۱۷ طبقه و زیرآوار ماندن ۱۶ آتش‌نشان و تعدادی از شهروندان، پلاسکو را تا مدت‌ها در صدر اخبار داخلی و حتی منطقه‌ای نشاند و همچنان هم واکنش‌ها نسبت به شیوه مدیریت این بحران و دلایل وقوع آن ادامه دارد. اگر چه در تصادف دو قطار مدیر راه‌آهن هم عذرخواهی کرد و هم از مسئولیت خود استعفا كرد، اما در ماجرای پلاسکو خواست مردم برای استعفا و یا عذرخواهی مسئولان بی‌نتیجه ماند.

شهروند نوشته: در این دو حادثه که مردم بیش از هر زمان دیگری به رسانه‌های رسمی و شبکه‌های اجتماعی روی آورده بودند. حالا سوالاتی که مطرح می‌شود، این است که عملکرد رسانه‌ها در پرداختن به این دو حادثه چگونه بود و به‌ طور کلی خبرنگاری بحران و پس از بحران در ایران چه نقاط قوت یا ضعفی دارد؟

مبارزه با سیگار دانشجویی

حق نشر عکس فرهیختگان
Image caption کارتون فیروزه مظفری، فرهیختگان

آیدین سیار سریع در صفحه طنز شهروند نوشته: سال های سال سیگار درشمار ملزومات روشنفکری قرار می‌گرفت. درقاب‌های عکس سیاه و سفید روشنفکران موجود درکافه‌های مملکت هیچ‌وقت آلبرکامو و ژان پل سارتر را درحین خوردن کرفس نمی‌بینید. درهیچ‌ کدام از فیلم‌ها، قهرمان‌های کاریزماتیک و خسته برای التیام قلب خسته‌شان کلم بروکلی خرد نمی‌کنند و نماد هیچ‌ کدام از شخصیت‌های محبوب تاریخ دمنوش اسطوخدوس نبوده. برای همین بسیاری از دوستان جوان برای نزدیک‌شدن به شخصیت‌های محبوب‌شان مجبورند که سیگار را هم در برهه‌ای امتحان کنند!

طنزنویس با نقل سخن وزیر علوم که گفته به دنبال عاری‌کردن دانشگاه‌ها از دخانیات هستیم پیش بینی کرده که طرح این طور اجرایی می شود. اول از همه اعلام می شود دانشجویانی که درفضای دانشگاه سیگار می‌کشند، باید دوبرابر شهریه بدهند. دانشجویانی که بیرون از فضای دانشگاه سیگار می‌کشند، باید یک‌ونیم برابر شهریه بدهند. - دانشجویانی که اصرار به سیگارکشیدن درفضای دانشگاه دارند، از دانشگاه اخراج شده، می‌توانند با پرداخت هزینه‌ای که متعاقبا اعلام می‌شود، درفضای دانشگاه قهوه‌خانه باز کنند.

طنزنویس شرق افزوده:از آنجایی که ورزش دشمن اعتیاد است، با بودجه‌ای که دراختیار ما جهت مبارزه با سیگار قرار گرفته، به تعداد دانشجویان طناب و هولاهوپ تهیه کرده و بقیه بودجه را هم برای خانه تردمیل می‌خریم.!

موضوعات مرتبط