روزنامه های تهران، باران و برف، ترامپ و خسارت

روزنامه های امروز صبح، شنبه ۳۰ بهمن در گزارش های اصلی خود از پیروزی تیم ملی کشتی ایران در مسابقات جهانی و تحولات سیاسی در آمریکا نوشته و در عین حال صفحات اول خود را به گزارش هایی درباره سوانح طبیعی در کشور اختصاص داده اند.

حق نشر عکس ایران
Image caption تیتر و عکس عبدالرضا شیروانی، ایران

از شمال تا جنوب

ایران در گزارش اصلی خود خبر داده که: در پی بارش شدید برف و باران در چند روز گذشته که از شمال تا جنوب ایران را در برگرفته و کارشناسان علت آن را پیامدهای ناشی از بروز تغییرات آب و هوایی در جهان عنوان می‌کنند، بیش از ۲۱۱ شهر و ۱۱ استان در کشور در واپسین روزهای هفته دچار آبگرفتگی و سیلاب شدند که در این میان شدت سیلاب در برخی استان‌های جنوبی همچون فارس، بوشهر و کرمان بیش از بقیه گزارش شد و در شیراز نیز جان یک موتورسوار را در روز جمعه گرفت.

به گزارش روزنامه دولت سیل همچنین در شهرستان خواف در استان خراسان رضوی نیز جان یک دختر بچه ۸ ساله را گرفت. در شمال ایران نیز بارش برف به قدری سنگین بود که تمامی مدارس استان گیلان در روز شنبه تعطیل اعلام شد اما در جنوب کشور بارش باران به ویژه در استان فارس و شهرستان جهرم به حدی افزایش ناگهانی یافت که نزدیک به یک ونیم برابر میزان بارش سالانه این شهرستان تنها در ۴ روز بارید به طوری که در واپسین روز هفته گذشته میزان بارش این شهر به ۴۰۰ میلی متر رسید، این درحالی است که متوسط بارش سالانه این شهرستان حدود ۲۵۰ میلی متر است.

ایران نوشته: در همین حال شدت بارش در استان فارس به قدری بود که در نتیجه طغیان رودخانه‌های این استان بخش‌هایی از استان بوشهر نیز به‌دلیل بارش و نیز سیلابی بودن رودخانه فارس که به این استان منتهی می‌شود در محاصره سیل قرار گرفت و راه شیراز- بوشهر نیز برای ساعاتی مسدود شد.

نادر هوشمندیار در مقاله ای در وقایع اتفاقیه نوشته: در سرزمین ما متأسفانه، مدیریت بحران از چند ناحیه آسیب می‌بیند و به‌ مؤلفه ناگوار نمی‌تواند یا توانش، آن‌طور که باید شکل نگرفته است تا بتواند با قدرت بیشتری از عهده برطرف‌کردن حوادث بربیاید. نخستین مسئله‌ای که دست‌وپاگیر بوده و مقابله با وقایع را با تعلل همراه می‌کند، کاری است که باید با قدرت بیشتر در فرایند سیاست‌گذاری عمومی شکل می‌گرفت تا امروز کشور، صاحب ساختار محکم‌تری از فعالیت‌های اجرایی مدیریت بحران باشد اما متأسفانه در سال‌های گذشته نه‌تنها این اتفاق رخ نداده است بلکه تاحد زیادی ناکارآمدی سیاست‌گذاران عمومی باعث شده امروز گرفتاری‌ها دوچندان افزایش یابند.

نویسنده با اشاره به خبر فروش هلی کوپترهای آتش نشانی در دولت سابق نوشته:اگر چنین چیزی واقعیت داشته باشد، حتما نمونه‌ای برای معرفی یکی از بدترین ناکارآمدی‌های تاریخی محسوب می‌شود. فارغ از این ماجرا به نظر می‌رسد، نمی‌شود وجود‌نداشتن توانایی مطلوب در سیاست‌گذاری عمومی را برای برطرف‌کردن ضعف‌های مدیریت بحران نادیده گرفت. این مسئله هم چیزی نیست که به مدیران و مدیریت‌های کنونی مربوط باشد بلکه ما از ناحیه رفتاری تاریخی ضربه می‌خوریم.

مشکل دوم، وجود‌نداشتن فرهنگ مناسب در جامعه و به‌ویژه در میان گروه‌های مرجع و از همه مهم‌تر، کنشگران سیاسی برای ایجاد حس همیاری در جامعه است. همان‌طور که گفته شد، وقوع وقایع ناگهانی در هر کشوری با بسیج امکانات همراه است؛ هم امکانات مصرفی و هم امکاناتی که به‌نوعی فکرها و ایده‌ها را برای رهایی از آسیب‌های ناشی از خطرهای محیطی و زیست‌محیطی، تجهیز و آماده می‌کنند اما درست در همین ناحیه، کارکردهای غیر‌فرهنگی باعث می‌شوند برخی از گروه‌ها و افراد مرجع به‌جای یاری‌رساندن به آسیب‌دیدگان، از وقایع تلخ و ناگوار با عنوان ابزاری برای حذف رقیب سیاسی بهره‌برداری کنند.

شکست سد جهرم در ٦ مرحله

شرق در مقاله ای با عنوان شکست سد جهرم در شش مرحله نوشته: مثل فیلم‌های سینمایی می‌تواند باشد؛ تراژیک با زمینه اکشن. ظهر جمعه در بیشتر کانال‌های خبری و خبرگزاری‌ها قابل رؤیت بود: «به‌ دلیل باران شدید سد جهرم (استان فارس) شکست». منبع: خبرگزاری صداوسیمای فارس. جزئیات هم در آن مطرح بود اما متخصصان سد گفته بودند که این پل در همان سال اول مقاومت خود را از دست داده است. خبر با جزئیات امیدبخشی نیز همراه بود: «تا ساعتی دیگر کمک‌های غذایی برای مردم روستاهای اطراف مند فرستاده خواهد شد. هرگونه تماس تلفنی رایگان است تا امکان کمک‌رسانی باشد».

مرحله دوم مقاله آن جاست که فاجعه‌ای دیگر در راه بود؛ همانند پلاسکو. در ابعاد گسترده‌تر و حداقل صد برابر احتمال ویرانی چندین روستا و بی‌خانمان‌شدن بسیاری دیگر و کشته و مجروحان زیادی در راه. اما این فکرها ١٥ دقیقه طول کشید؛ خبر از روی سایت کانال خبرگزاری صداوسیمای استان فارس برداشته شد. اما کمتر کسی می‌توانست این تکذیب را باور کند؛ چراکه این‌همه جزئیات در همان خبر کوتاه وجود داشت، استقرار نیرو، آماده‌سازی فضا، ارسال غذا و...

نویسنده شرق به عنوان مرحله بعدی گزارش داده: ایسنا توانست مدیرکل مدیریت بحران استان فارس را بیابد و این خبر را تکذیب کند؛ اما مدیرکل مدیریت بحران استان فارس گفته بود موضوع تخلیه روستاها مربوط به آن بخش از اراضی ملی بود که به تصرف سودجویان درآمده بود و این‌طور نیست که به خاطر شکسته‌شدن سد، محل تخلیه شده باشد. تکذیبی که اصلا به ماجرای سد و نگرانی‌ها درباره آن ارتباطی نداشت. تا بعدازظهر روز جمعه هم خبر شکسته‌شدن این سد بارها بازنشر و تکذیب شد؛ بدون اینکه کسی این سؤال را از خود بپرسد که اگر چنین فاجعه‌ای رخ دهد، چنان ابعاد گسترده‌ای دارد که نباید فقط به بازنشر آن اکتفا کرد.

بحران زیست محیطی خوزستان

مینو خالقی در مقاله ای در اعتماد با اشاره به گردو غبار و توفان در جنوب کشور به یاد آورده که ١٠ سال قبل برنامه محیط زیست سازمان ملل برای بین‌النهرین در حدفاصل بین دو کشور ایران و عراق، به کشورهای منطقه هشدار داد که عواقب تخریب‌تالاب های بین النهرین در کمتر از یک دهه آینده به یک بحران تبدیل خواهد شد. سازمان ملل در این گزارش خاطرنشان کرد: فاجعه‌ای که در منطقه بین‌النهرین به وقوع پیوسته فاجعه‌ای در مقیاس فجایع دریاچه آرال و جنگل‌های آمازون که بزرگ‌ترین فجایع زیست محیطی تاریخ هستند به شمار می‌رود.

این حقوقدان در مقاله اعتماد تاکید کرده: سدسازی و احداث شبکه‌های زهکشی و آبیاری، ٩٠ درصد از بزرگ‌ترین و زیباترین تالاب خاورمیانه را به بیابان و نمکزار تبدیل کرد. در ٤٠ سال گذشته ترکیه و عراق بیش از ٣٢ سد بزرگ روی دو رودخانه دجله و فرات احداث کردند. کشور ترکیه با دو سد کیبان و آتاتورک، سوریه با تشرین و طبقه و عراق با سدهای دوکان، دربندیخان، حمرین، موصل و حدیثه بر روی رودخانه فرات جمعا ١٢٣ میلیارد مترمکعب از حجم سالانه آب ورودی به اروندرود از طریق رود فرات را کاهش می‌دهند در حالی که با بهره‌برداری از این سدهای جدید، بحران ریزگرد‌ها در استان خوزستان و استان‌های غربی کشور تشدید خواهد شد.

مقاله بحران زیست محیطی خوزستان ادامه داده: در سه دهه اخیر و در پی احداث سد‌ها بر روی رودخانه‌های دجله و فرات و کاهش شدید آب ورودی به اروند رود، تعادل زیست محیطی برهم خورده است و پدیده پیشروی آب شور دریا به سمت خشکی رخ داده است که یکی از زیان بارترین نتایج آن خشک شدن نخلستان‌ها و گسترش شوری به مناطقی از اراضی کشاورزی خرمشهر و پدیده ریزگردها خواهد بود.

مقاله اعتماد با تاسف یادآوری کرده: با وجود سپری شدن پنج برنامه توسعه‌ای در کشور، متاسفانه بودجه لازم و کافی برای مهار بیابان‌زایی و جلوگیری از ایجاد مراکز تولید گرد و غبار و تامین حقابه محیط زیستی تالاب‌ها اختصاص داده نمی‌شود. حال آنکه حق بر سلامتی و بهره‌مندی از محیط زیست سالم به عنوان حقوق بنیادین بشری قلمداد می‌شوند که دولت‌ها متعهد به انجام و حراست از آنها نسبت به شهروندان خود هستند.

سیل مصاعف

میترا زمانی در ستون طنز جهان صنعت نوشته: در مملکت چه خبر است؟ یک‌جا گردباد! یک‌جا سیل مضاعف! یک‌جا سیل پیش‌بینی شده! یک‌جا سیل پیش‌بینی نشده! یک‌جا سیل غافلگیرکننده! یک‌جا سیل نامرد! یک‌جا سیل خوش خیم! یک‌جا گرد و غبار! یک استان‌مان را گرد‌وغبار اشغال کرده، یک استان‌مان را هم سیل! چه کنیم؟

به نوشته این طنزنویس: ستاد مدیریت بحران را در این گیر و دار کجای دل‌مان بگذاریم که معلوم نیست دارد بحران را مدیریت می‌کند یا کلا یکسری بحران هستند که دارند با ستاد بازی می‌کنند و جناب رییس هم یک گوشه ایستاده دارد مصاحبه می‌کند!

حق نشر عکس اعتماد
Image caption تیتر و عکس نعیم احمدی، اعتماد

دوستی با مردم آمریکا

صادق زیباکلام در مقاله ای در آرمان با اشاره به مسابقات جام جهانی کشتی به میزبانی ایران در کرمانشاه آنچه بیش از رقابت کشتی مورد اهمیت است، رفتار مردم ایران و به‌ویژه کرمانشاه و تشویق ورزشکاران آمریکایی از سوی تماشاگران ایرانی بود؛ تشویقی که به روشنی از سوی مردم در ورزشگاه صورت گرفت و کشتی‌گیران آمریکایی چه زمانی که وارد سالن شدند و چه زمانی که در بازی فینال مقابل تیم ایران قرار گرفتند، از سوی ایرانیان مورد تشویق قرار گرفتند.

به نوشته این استاد دانشگاه: این موضوع حکایت از آن دارد که مردم ایران هیچ مشکلی با مردم ایالات متحده ندارند. اقدام مردم کشورمان و پیام رفتار تماشاگران به سرعت در فضای مجازی و در توئیتر فدراسیون کشتی آمریکا نیز بازتاب یافت و آنها از تماشاگران ایرانی تشکر کردند. جالب است که فدراسیون کشتی آمریکا کشتی‌دوستان ایرانی را بهترین تماشاگران جهان نامیده است. در حقیقت مردم کشورمان با این رفتار احترام‌آمیز خود، علاوه بر اینکه بار دیگر مهمان‌نوازی سنتی وفرهنگی ایرانی را نشان دادند، یک پیام سیاسی نیز صادر کردند که ما مردم ایران هیچ‌گونه احساس بدی نسبت به مردم آمریکا نداریم.

مقاله آرمان در نهایت نوشته: همین مردم ایالات متحده امروز ترامپ را انتخاب کردند و زمانی اوباما و دوره‌ای دیگر جرج بوش را برگزیدند. بنابراین با مردم آمریکا مشکلی نداریم، اما دولت آنها با ما خصومت دارد. لذا با ارتباط میان ملت‌ها می‌توان از تنش‌ها کاست، زیرا دولت‌ها برآمده از ملت‌ها هستند. در دنیای‌کنونی هم بدون ارتباط با جهان کار دولت‌ها دشوار است، بنابراین به نظر می‌رسد زمان آن فرارسیده که از دیپلماسی کشتی درس بگیرند.

نقشه های ترامپ

محمد سلطانی‌فر در طول این چند هفته اخیر دونالد ترامپ سعی کرده است، همانند همه روسای سه دهه قبل به جای استفاده از پتانسیل همه رسانه‌ها با مظلوم نمایی در مقابل افکار عمومی، رسانه‌ها را دشمن خود نشان دهد. همین استراتژی باعث می‌شود که چنانچه رسانه‌ها بخواهند اعمال و رفتار دونالد ترامپ را نقد کنند، در تاکتیک دو قطبی‌سازی قرار گیرند و به نوعی ترامپ با استفاده از این تاکتیک می‌تواند مقابل افشاگری‌ها و روند انتقادهای رسانه‌ای بایستد و با آنها مقابله کند. همچنان این تاکتیک نیز تاکتیک و ادبیاتی تکراری است.

به نوشته این استاد دانشگاه: دونالد ترامپ به خوبی می‌داند که تمام رسانه‌های جریان اصلی چه در امریکا و حتی در غرب، پیش از انتخابش با او مخالف بوده‌اند و روند این مخالفت نیز تاکنون به جایی نرسیده که او بتواند با اعمال خود این رسانه‌ها را توجیه کند. او به خوبی می‌داند که منطق رسانه‌ها به خصوص در غرب نگاهی انتقادی است و با رفتارهایی که در مقابل این رسانه‌ها اعمال کرده نه تنها نخواهد توانست آنها را راضی کند، بلکه بر بیشتر شدن انتقادات رسانه‌ها از او نیز می‌افزاید. به همین دلیل ترامپ این‌بار با استراتژی خاص خود سعی در ایجاد رسانه‌های خودی و غیرخودی کرده است.

مقاله اعتماد بدین جا رسیده که: این روند متفاوت‌ را در سال‌های اخیر در کشورهایی نظیر فرانسه، بولیوی، مکزیک و تایلند شاهد بوده‌ایم. آنجا که سیاستمداران سعی می کنند متفاوت از دیگران و متفاوت از روند دیپلماسی عادی باشد. اینان با ادبیات جدید قصد دارند خود را نسبت به گذشته و دیگران شاخص‌تر جلوه دهند، غافل از اینکه تاریخ نشان داده است، بعد از حکومت‌شان چیزی به غیر از استهزا، طنز و نگرانی از تکرار تجربه آنان باقی نخواهد ماند.

تکریم می‌فروشند و تحقیر می‌خرند!

کمتر از سه بعد از سفر نخست وزیر سوئد که در آن از آن کشور به عنوان یک کشور مستقل از سوئد تجلیل شد، کیهان در یادداشت روز خود به دلیل اعتراض آن کشور اسکاندیناوی به وضعیت حقوق بشر در کشور به دولت روحانی حمله برده که چرا از نخست‌وزیر سوئد و هیئت بلندپایه همراه وی که با استقبال نزدیک به ذوق‌زدگی مسئولان کشور همراه بود، استقبال کرده اند.

حسین شریعتمداری بدون اشاره به دیدار رییس دولت سوئد با آیت الله خامنه ای نوشته سفر هیئت بلندپایه سوئدی با ریاست نخست‌وزیر این کشور به ایران در حالی صورت گرفت که مسئولان اجرایی کشور با آب و تاب فراوان از این سفر یاد می‌کردند و اصرار داشتند حضور این هیئت اروپایی را یکی از دستاوردهای برجام و در جهت مقابله با تحریم‌ها معرفی کنند. تا آنجا که رئیس‌جمهور در صفحه توئیت خود به دو زبان فارسی و انگلیسی نوشت «ایران و سوئد مصمم به بازگرداندن سطح همکاری به قبل از تحریم‌ها و بهره‌گیری از ظرفیت‌های اقتصادی نزدیکتر به ویژه صندوق تضمین صادرات و روابط بانکی هستند.»

مدیر کیهان در عین حال خبر داده که: توئیت آقای دکتر روحانی در حالی بود که روز ۲۵ بهمن وقتی هیئت سوئدی از کارخانه مونتاژ قطعات کامیون‌ها و اتوبوس‌های اسکانیا بازدید می‌کرد، «هنریکسون» مدیر اجرایی اسکانیا به خبرگزاری سوئد گفته بود «تجارت با ایران همچنان در ریسک و خطر جدی است چرا که تحریم‌های آمریکا علیه ایران همچنان باقی مانده است، اکثر بانک‌ها ترجیح می‌دهند با ایران مبادلات بانکی نداشته باشند».

حق نشر عکس اعتماد
Image caption کارتون حمیدرضا مسیبی، اعتماد

بنویسید خب

علی میرفتاح در مقاله ای در اعتماد از قول یکی از علما نوشته «رساله علمیه ازدواج باید توسط حوزه‌های علمیه نوشته شود« و بر آن افزوده: این سخن در کانتکس مقابله با علوم انسانی گفته شده و این عالم جلیل‌القدر در فراز دیگری از فرمایش‌شان گفته‌اند: «علوم انسانی جای خدا نشسته است؛ در این زمینه کسانی که از علوم انسانی تبعیت می‌کنند از شریک خدا تبعیت می‌کنند. باید به سمتی برویم که علوم اسلامی را بنویسیم.»

به نوشته نویسنده: خیلی هم عالی بنویسید؛ بنویسیم. من وارد بحث نظری در این باره نمی‌شوم. از این عالم بزرگوار نمی‌پرسم که «علوم انسانی جای خدا نشسته» یعنی چه؟ فکر کنم سوء‌تفاهمی هست که ما وقتی از علوم انسانی حرف می‌زنیم، دقیقا نمی‌دانیم که از چه چیزی حرف می‌زنیم. آن علوم انسانی که در دانشگاه‌ها تدریس می‌شود، هیچ ربطی به تبعیت ندارد، ما هیچ کجا حاضر به یراق ننشسته‌ایم که فیلسوفان و جامعه‌شناسان امر کنند و ما اطاعت. آنها از منظر خود، خوب یا بد، عالم را توجیه کرده‌اند خوب یا بد توجیه‌شان در روزگار ما گفتمان غالب است و در بسیاری از موارد جواب می‌دهد. فی‌المثل حرف‌های مارکس درباره سرمایه چیزی است که مطابق با امر واقع است و هر متفکری را به خضوع و پرسش وامی‌دارد.

حق نشر عکس شهروند
Image caption کارتون نازنین جمشیدی، شهروند

ستون کرگدن در نهایت به این جا رسیده:کسی با زور و زر سراغ تئوری‌های علوم انسانی نمی‌رود و متعبدانه آنها را نمی‌خواند. اینها اگر امروز غالبند و فراگیر شده‌اند دلیلش این است که هنوز کسی بالادست‌شان بلند نشده؛ علم انسانی هم مثل علوم تجربی است. کسی حرف حساب بزند، حرفش مورد اعتنا قرار می‌گیرد.آیا چیزی و کسی جلوی دست و بالمان را گرفته؟ آیا نیروی قاهره‌ای وجود دارد که نمی‌گذارد علما تبیین و توجیه خودشان را از عالم طرح کنند. با تکرار مکرر «علوم انسانی بد است» که علوم انسانی اسلامی ساخته نمی‌شود با کوبیدن علوم انسانی که آلترناتیو اسلامی‌اش سربلند نمی‌کند.

خارجی‌های ضد حال و ایرانی‌های اهل حال

پوریا عالمی در ستون طنز شرق فهرستی از جریمه ها در کشورهای مختلف دنیا برای رانندگی در حال مستی برشمرده و به دنبال آن نوشته: این قوانین رانندگی در کشورهای عرق‌خور جهان است. می‌بینید که واقعا خارجی‌ها به شهروندانشان چقدر سخت می‌گیرند و نمی‌گذارند آنها عشق‌وحال کنند، اما همین خارجی‌ها که به‌ظاهر حقوق شهروندی را رعایت می‌کنند، تا شهروند تاخرخره‌نوشیده، پاش را از نوشگاه بگذارد بیرون و بخواهد بنشیند پشت ماشین، ضدحال می‌زنند. درحالی‌که توی ایران از این خبرها نیست. چطور؟

طنزنویس فاش کرده که: جریمه در حالت مستی در ایران ۴۰۰‌هزار تومان است که با میانگین قیمت دلار سه هزارو ۸۰۰ تومان می‌شود صد دلار! البته ما توی ایران از این چیزها نداریم. آمار تصادفات هم همه‌اش به‌دلیل استانداردنبودن خودروهای مونتاژ داخل و جاده‌های ماست. گفتم ماست، یادم افتاد؛ به نظر ما دولت برای حفظ جان عابران پیاده و مسافران و رانندگان، خوردن ماست‌وخیار را هم قبل از نشستن پشت فرمان ممنوع کند. حالا خود دانید. ما گفتیم.

موضوعات مرتبط