روزنامه های تهران، بعد از دو هفته تعطیل، آرامش

  • 3 آوریل 2017 - 14 فروردین 1396

روزنامه های تهران بعد از دو هفته تعطیل در انتشار اولین شماره سال ۱۳۹۶ امیدوارانه از بهبود در آمار نوروزی تصادفات و بارش باران و حوادث دیگر خبر داده و در عین حال در مقالاتی خواستار حل مشکل اشتغال شده اند.

انتخابات شوراها و ریاست جمهوری موضوع کلی و مهم ترین موضوع خبرهای داخلی روزنامه هاست. از انتقادهای تند پایان سال از دولت و حملات شدید به آن در روزنامه های اولین روز سال کمتر خبری هست.

حق نشر عکس روزنامه ابتکار
Image caption تیتر و عکس صفحه اول ابتکار

خبرهای خوش اول سال

در حالی که همچنان روزنامه ها از این که هر هفت دقیقه یک تصادف در جاده های کشور در روزهای تعطیل رخ داده شکایت کرده و رانندگی غلط و ازدحام جاده ها را علت این ضایعه دیده اند شهروند در گزارش اصلی خود نوشته: امسال کشور عید نوروز امنی را پشت‌ سر گذاشت. در بیشتر جرایم و حوادث، با کاهش قابل توجهی روبه‌رو بودیم. قربانیان تصادفات کمتر شد، قتل‌ها و سرقت‌ها با کاهش چشمگیری مواجه بود و حتی جرایم خشن نیز نسبت به چند‌سال گذشته کاهش داشت تا جایی که سردار مومنی، جانشین فرمانده ناجا نوروز امسال را یکی از امن‌ترین نوروزها نسبت به چند‌سال گذشته اعلام کرد.

به نوشته این روزنامه کاهش آمار جان‌باختگان و مجروحان در سفرهای نوروزی خبر خوشی بود که فرمانده ناجا اعلام کرد. سردار حسین اشتری روز گذشته همزمان با آخرین ساعات تعطیلات نورزی ضمن اشاره به بازگشت ٨٩‌درصد مسافران نوروزی گفت: «تعداد جان‌باختگان و مجروحان سرصحنه حوادث ترافیکی در مقایسه با مدت مشابه‌ سال گذشته کاهش ٨‌درصدی را نشان می‌دهد که این موضوع در نتیجه همکاری و رعایت قوانین و مقررات ترافیکی از سوی شهروندان در ایام تعطیلات نوروز ٩٦ بوده است.»

همین روزنامه در گزارش دیگری نوشته:سال ١٣٩٦ از چند حیث خوب آغاز شد که بخشی مرهون بارندگی‌های بسیار بود که همه مردم ایران به‌ویژه کشاورزان را شادمان کرد. میانگین بارندگی از مهرماه‌ سال ١٣٩٥ تا ١٢ فروردین ‌سال ١٣٩٦، نسبت به میانگین دوره‌های مشابه درازمدت ٨‌درصد افزایش داشت. خبر خوش دوم کم تر شدن خطرات سفر در روزهای بارانی بود.

به نوشته این روزنامه: وضعیت جوی در نوروز ١٣٩٦، سفرهای امن‌تر و ترافیک و خدمات‌رسانی مناسب‌تری رخ داد. البته بر مبنای آمار رسمی، هر ٧١ دقیقه یک نفر درحوادث جاده‌ای کشته شدند، اما این رقم در ‌سال گذشته هر ٦٠ دقیقه، یک نفر بوده است. پیش از آن و در ‌سال ١٣٩٢، مجموع کسانی که درفاصله ٢٥ اسفند ١٣٩١ تا ١٥ فروردین ١٣٩٢ به دلیل حوادث جاده‌ای کشته شدند، ١٢٢٧نفر بود که در‌سال گذشته به ٩٦٤نفر کاهش یافت و انتظار می‌رود که امسال نیز به حدود ٨٠٠نفر برسد.

تجربه تازه مطبوعات در نوروز

داوود محمدی در سرمقاله ایران نوشته:سنت ناروای تعطیلی طولانی مدت روزنامه‌ها در ایام نوروز، از جمله کاستی‌های مطبوعات کشور است که همواره منتقدان بسیاری داشته است و حتی روزنامه‌نگاران نیز پس از بازگشت از تعطیلات و انتشار روزنامه، اغلب نقد خود و نقادی کارشناسان را به این نقیصه بازتاب می‌دهند. بخشی از این معضل به خارج از تحریریه‌ها بازمی‌گردد، نکاتی همچون فعال نبودن سیستم «توزیع» روزنامه‌ها در نوروز و پیشفرض‌هایی مانند کمرنگ شدن رغبت مخاطبان به تخصیص ساعات تعطیلات و سفر برای خواندن روزنامه، ازجمله مهم‌ترین موانع اجرایی انتشار روزنامه در ایام عید محسوب می‌شود.

به نوشته این مقاله: در سالیان اخیر نیز ظهور و گسترش پدیده «فضای مجازی» شامل سایت‌ها و بویژه «شبکه‌های اجتماعی» که خبرها را به سرعت منتشر و در اختیار علاقه‌مندان قرار می‌دهند هم مزید بر علت شده و انگیزه گردانندگان روزنامه‌ها برای انتشار نوروزی را با افت جدی مواجه کرده است.

سردبیر روزنامه دولت اظهار نظر کرده که انتشار اینترنتی شش شماره روزنامه باعث شد که بر مهم‌ترین چالش، نبود سیستم فعال «توزیع» بود غلبه شود به این ترتیب پیشفرض روزنامه نخواندن مخاطبان در عید نیز با تردید جدی مواجه بود اما خوشبختانه بازتاب آماری و یافته‌های میدانی مشخص کرد گروه قابل توجهی از خوانندگان روزنامه، بخشی از فراغت خود را به مطالعه روزنامه اختصاص می‌دهند.

پژمان موسوی یکی از اعضای هیات تحریریه ایران هم نوشته: تلاش امسال روزنامه ایران و یکی دو روزنامه دیگر برای انتشار یک روزنامه اینترنتی در ایام نوروز، گام کوچک اما بلندی بود برای باز کردنِ این گره کور. البته که روزنامه اینترنتی نه مخاطب روزنامه کاغذی را دارد و نه تأثیرگذاری‌اش را، اما تا زمانی که زیرساخت‌های انتشار روزنامه‌ها در ایام نوروز که مهم‌ترین آن سیستم توزیع است برطرف نشود، نه می‌توان و نه باید که توقع انتشار روزنامه‌ها در روزهای تعطیلات نوروزی را داشت اما همه اینها دلیل نمی‌شود که کانال‌های رسمی اطلاع‌رسانی به یکباره چیزی حدود ۲۰ روز مسدود شده و هیچ مرجع رسمی ای در سپهر رسانه‌ای کشور فعال نباشد.

این روزنامه پرسیده: آیا بواقع نمی‌توان تدبیری اندیشید که با شمارگانی پایین‌تر از روزهای کاری سال، روزنامه‌ای خواندنی و حرفه‌ای را به مخاطبان واقعی و همیشگی و نه گذری مطبوعات عرضه کرد؟ آیا نمی‌توان سیستم توزیع را برای انجام دقیق وظایفش و نظارت بر توزیع روزنامه‌ها در سراسر کشور در نوروز مجاب کرد؟

حق نشر عکس روزنامه شرق
Image caption کارتون مهدی عزیزی، شرق

از دولت آینده چه می خواهند

انتخابات موضوع اصلی گزارش داخلی روزنامه های امروز است اعتماد گزارشی در این باره دارد و نظر چند تن را پرسیده است صادق زیباکلام گفته: مهم‌ترین مساله کشور در ابتدای سال ٩٦ انتخابات ریاست‌جمهوری است. اتفاقی که یک پیش‌بینی درباره آن دارم و یک توصیه مهم. پیش‌بینی از آن رو است که آقای روحانی در دور دوم ریاست‌جمهوری خود تغییرات مهمی در کابینه و برنامه‌هایش دارد؛ به احتمال زیاد ترکیب کابینه در دور دوم ریاست‌جمهوری حسن روحانی به اصلاح‌طلبان نزدیک‌تر است و حدس می‌زنم عدم نگرانی برای رد صلاحیت باعث می‌شود تا رییس‌جمهور راحت‌تر تصمیم بگیرد و احتمالا در زمینه رفع حصر هم شاهد رییس جمهور اقداماتی می کند.

حسن موسوی چلک معتقد است سال ٩٦ را باید با امید به بهبود شرایط اجتماعی و سلامت اجتماعی گذراند و غفلت‌هایی که در این حوزه و در سال‌های گذشته رخ داده را ترمیم کرد. توجه به موضوع خانواده و تلاش برای ترویج و تقویت مدارای اجتماعی در مردم، باید برنامه‌های دیگر مدیران و کارشناسان حوزه اجتماعی باشد. در کنار رفتارها و برنامه‌های مدیریتی و اجرایی، مردم هم باید بدانند که سلامت در حوزه اجتماعی، تنها وظیفه دولت و حکومت نیست. مردم باید بدانند که مسوولیت اجتماعی دارند و باید مهربانی اجتماعی را تقویت کنند.

به گفته رییس انجمن مددکاران ایران: رسانه‌ها در ترویج این فرهنگ، مطالبه‌گری اجتماعی و اطلاع‌رسانی شفاف باید کنار مردم بایستند و رییس‌جمهور هم امسال راهی برای ارتباط با نخبگان و متخصصان حوزه‌های اجتماعی برقرار کنند تا با همراهی آنها عملکرد دولت در این حوزه‌ها بهبود پیدا کند.

اسماعیل کهرم فعال محیط زیست به اعتماد گفته: چون بحران آب و کم‌آبی دغدغه اصلی برای محیط زیست در سال جدید است باید پراهمیت ترین موضوع در انتخابات باشد. اگر منابع آبی کشور خوب نگهداری شود، این همه خسارت به کشور وارد نخواهد شد و سلامت مردم این چنین جدی در خطر نخواهد بود. چنان که اگر چندین سال پیش مساله آب هدف اصلی در این حوزه قرار می‌گرفت خیلی از مشکلات امروز کشور مانند ریزگردها به وجود نمی‌آمد. آنچه که در خوزستان و اهواز اتفاق افتاده و مردم را با مشکل مواجه کرده است، در اثر خشک شدن منابع آبی کشور و سدسازی‌های بی‌حساب و کتاب است.

این فعال محیط زیست خطاب به نامزدهای انتخاباتی گفته: منابع آبی از بین رفته‌اند و آن نقاطی که زمانی بستر دریاچه و تالاب بوده تبدیل به بستر ریزگردها شده است. بنابراین در سال جدید باید آب را در دستور کار قرار گیرد، اگر جنگل‌ها در حال از بین رفتن است، اگر ریزگرد هست و مشکلات زیست‌محیطی دیگر محور اصلی مشکلات منابع آبی است.

یارانه و پوپولیزم و انتخابات

عبدالله گنجی در سرمقاله روزنامه جوان بدون نام بردن از تیم احمدی نژٰاد نوشته: وقتی پرداخت یارانه بی‌دردسر محور رقابت انتخاباتی می‌شود پیروزی نیاز به زحمت ندارد، فقط کافی است به رقیب بگویید: «۹۷ درصد مردم چیزی را می‌خواهند شما چه‌کاره‌ای؟» و دیگری که وارد گود کاندیداتوری شده است، بگوید: «علت اینکه مردم سوئیس در رفراندوم به یارانه «نه» گفتند این بود که به حکومت خود اعتماد داشتند که مال آنان را نمی‌خورد» نتیجه اینکه در ایران دولتی موجه و سالم است که یارانه بدهد وگرنه فاسد است. لذا شعار یارانه‌ای می‌تواند دوگانه «دزدی- یارانه» را نیز به همراه آورد و این فرض را حاکم کند که هر دولتی که با یارانه مخالف است دنبال دزدی است و در نتیجه نباید به آن اعتماد کرد.

مدیر روزنامه سپاه پاسداران یادآوری کرده که: اول بار مهدی کروبی در سال ۸۴ با طرح یارانه نقدی هر نفر ۵۰ هزارتومان وارد میدان شد و بیش از چهار میلیون رأی کسب کرد. همین فرد در سال ۸۸ که آن شعار را طرح نکرد، کمتر رای آورد

به همین دلیل کم‌کم روشن شد که یارانه نقدی ۸۰ میلیونی می‌تواند سنگر قدرت را مستحکم‌تر کند و به ثبات نخبگان در قدرت عینیت بخشد.

سرمقاله جوان به این جا رسیده که: با شروع آمادگی کاندیداها در انتخابات ۹۶ به نظر می‌رسد رقابت و گفتمان‌های رقیب حول و حوش یارانه متمرکز باشند. «رقابت یارانه‌‌ای» ممکن است محور اصلی رقابت‌ها شود و این مسئله بسیار خطرناک است. اول اینکه یارانه نقدی به جهت منفعت‌طلبی نوع انسان وسوسه‌برانگیز است و همه به نوعی خود را مستحق آن می‌دانند. عده‌ای نیازمند هستند، عده‌ای آن را آورده مفت می‌دانند که مهم نیست چه کسی می‌دهد، مهم این است که بدهند. عده‌ای آن را از بودجه عمومی کشور می‌دانند و خود را واجد دریافت آن می‌دانند.

علی میرزاخانی در سرمقاله دنیای اقتصاد نوشته: انتخابات ریاست جمهوری نزدیک است و شعارهای پوپولیستی برای تهییج احساسات عامه مردم روزبه‌روز داغ‌تر می‌شود. یکی از شعارهایی که می‌تواند به بازی خطرناکی تبدیل شود و جسته و گریخته ازسوی تعدادی از کاندیداهای بالقوه ریاست‌جمهوری مطرح شده، شعار چند برابر کردن یارانه نقدی است. در حالی که در اصل دو پرسش مطرح است

به نظر نویسنده اقتصاددان اولین پرسش این است که آیا چند برابر کردن یارانه نقدی (یا حتی تداوم رقم فعلی) امکان‌پذیر و مقدور است؟ پاسخ این که باید پرسید منابع این یارانه از کجا باید تامین شود؟ افزایش پایه پولی (بخوانید چاپ پول) برای پرداخت یارانه مصداق عینی برداشت از یک جیب مردم و گذاشتن در جیب دیگر آنان، البته به مقدار کمتر است. در مورد منابع دیگر از جمله دلارهای نفتی هم باید گفت چند سالی است که پاسخگوی بودجه عمومی دولت هم نیست و بدهی چند صد هزار میلیارد تومانی دولت گواه این مدعا است و ظاهرا هیچ کاندیدایی برای پرداخت این بدهی‌ها که اقتصاد را زمین‌گیر کرده طرحی ارائه نکرده است؛ لابد چون در کمیت آرا چندان تاثیری ندارد.

پرسش دوم به گمان نویسنده این است که پرسش مهم‌تر اینکه آیا این راه‌حل برای محرومیت‌زدایی روش مطلوبی است که پاسخ را منفی دیده و در پایان با انتقاد از روش دولت روحانی نوشته منطقی ترین این است که دولت خطی را فرض کند که دارندگان درآمد بالاتر از آن مالیات می پردازد و پایین تر از آن یارانه می گیرد اما روش فعلی کسانی را دارد که هم مالیات می پردازند هم یارانه می گیرند.

دهخدا درخواست تعویض دارد!

فریور خراباتی در ستون طنز آرمان نوشته:نزدیکی‌های انتخابات کلا دوران خوشی است. شما در نظر بگیرید یک نفر می‌خواهد مدام خادم آدم بشود، یک نفر می‌خواهد قبض برق را از زندگی آدم حذف کند، یک نفر دیگر با اصرار چند گونی آرد توی حیاط خانه مردم پرت می‌کند؛ همه می‌خواهند تمام مشکلات شخصی و جمعی مردم را برطرف و حل کنند.اما این دوران خوش برای یک عده ممکن است ناخوش شود.

به نوشته این طنزنویس: مثلا پس از حضور رئیس دولت سابق و آقای بقایی در ابن‌بابویه و عکس گرفتن‌های ایشان با برخی از مردم (که دقیقا مشخص نیست روز یازدهم فروردین ماه چه اتفاقی افتاده که تصمیم گرفته‌اند به ابن بابویه بروند)، اولین کسی که از انتخابات آسیب دید، کسی نبود جز جهان پهلوان تختی! نامبرده پس از حضور دکتر احمدی‌نژاد و مهندس بقایی (حالا مهم نیست آقای بقایی مهندس هستند یا نیستند، اینجا یا همه دکترند یا مهندس، مگر آنکه خلافش ثابت شود!) بر سر مزار جهان پهلوان تختی، نامبرده از زیر زمین خطاب به اساتید گفت: «سلام بچه‌ها، مرسی که اومدید، اسفندیار کجاست؟»

به نوشته طنز آرمان: که یکی از حضار جواب داد: «درخت رو نمیشه از ریشه بکنیم برداریم بیاریم اینجا تختی جون!». در همین رابطه دهخدا در یکی از سایت‌های خرید و فروش، آگهی زده و نوشته: «یک باب قبر در ابن بابویه، ۲ طبقه، با دید خوب و نور کافی، متعلق به یک نویسنده که کلا یک بار فوت کرده، معاوضه با یک باب قبر در هرکجای کشور که مسئولان سابق تا انتخابات به آنجا سفر نخواهند کرد!».

حق نشر عکس روزنامه اعتماد
Image caption کارتون محسن ظریفیان، اعتماد

تیم ملی فوتبال و جوان ها

فرشاد پیوس قهرمان سال های دور فوتبال ملی در مقاله ای در فرهیختگان پیش بینی کرده که کارلوس کی روش مربی تیم ملی با ادامه جوانگرایی در تیم، باز هم بازیگران صاحب نام را مرخص خواهد کرد اما بر خلاف گذشته با احترام قدیمی ها را کنار می نهد.

به نوشته این مقاله:بعد از جام‌جهانی ۱۴ کی‌روش پروسه جوانگرایی تیم‌ملی را آغاز کرد و آرام‌آرام ایران پوست انداخت. در آن مقطع جواد نکونام از تیم‌ملی خداحافظی کرد و بازیکنانی چون امیرحسین صادقی و هاشم بیک‌زاده هم کنار گذاشته شدند. به نظر می‌رسد با اینکه هنوز بازیکنان باتجربه و قدیمی در تیم‌ملی هستند این پروسه همچنان ادامه دارد.

مقاله فرهیختگان با تاکید بر این که ایران در مسیر رسیدن به جام‌جهانی روسیه به بازیکنان باتجربه و سن و سال‌دارش نیاز دارد نوشته تا همین جای کار هم دو بازیکن باتجربه به نام‌های آندرانیک تیموریان و خسرو حیدری دیگر در معادلات کی‌روش جایی ندارند. اما کارلوس کی‌روش معتقد است خداحافظی و کناره‌گیری بازیکنان ایران باید بسیار محترمانه باشد. این طرز تفکر او دقیقا در تقابل با تفکر ایرانی است چراکه در سال‌های گذشته همیشه بازیکنان با توجه به فضای عمومی با دلخوری تیم‌ملی را ترک کرده‌اند.

آن سیزده‌به‌در نحس!

سعید برآبادی در ستون خود در شرق با مناسبت سالمرگ کاوه گلستان که پانزده سال پیش در سیزده به در اتفاق افتاد با نیوشا توکلیان عکاس خبری گفتگو کرده و از قول وی روزی را شرح داده که گروهی خبرنگار ایرانی در منطقه جنگی شمال عراق جمع بودند که کاوه گلستان یادآوری کرد فردا سیزده به در است و با خرید وسایلی آماده شدند و روز سیزده کوتاه مدتی هم رسم را به جا آوردند.

به گفته خانم توکلیان: بعد از چند ماه درگیری با جنگ و کشتار و دیدن صحنه‌های تلخ و ناراحت‌کننده، آن روزِ سیزده‌به‌در روز خاص و متفاوتی بود. خیلی به همه ما خوش گذشت. درست است که چندساعتی بیشتر دور هم نبودیم اما واقعا خوش گذشت. بعد حرکت کردیم به سمت پشت‌بامی که برای تهیه عکس و خبر در نظر گرفته شده بود. از دوردست‌ها دودی به آسمان بلند شده بود و ما شروع کردیم با لنزهای تله به عکاسی‌کردن. جاده‌ای که در آن رفتیم، جاده‌ای عجیب بود. اطراف جاده را ماسک‌ها، پوتین‌ها و کفش‌های تکه و پاره و... پوشانده بود و صحنه سوررئالی پیش‌روی‌مان بود.

به نوشته شرق: معلوم شد راه خطرناک است سوار ماشین شدیم و برگشتیم. در راه کاوه را دیدیم. با جیم میور و یکی دیگر از همکارانش بود. گفتیم نروید آن طرف، اگر اشتباه نکنم مرز «کفری» بود. کاوه با همان لحن همیشگی‌اش گفت: «ای بابا ول‌ کن» و قول داد که شام را دور هم می‌خوریم. و نخوردیم چون کاوه رفت و ساعتی بعد خبر رسید که رفته روی مین.

حق نشر عکس روزنامه فرهیختگان
Image caption کارتون فیروزه مظفری، فرهیختگان

هر روز اول آوریل است

آیدین سیارسریع در ستون طنز روزنامه ایران نوشته: مدتی است در تولید محتوا دچار مشکل هستیم و این کمبود خودش را در مسائل مختلف نشان می‌دهد. یکی از جلوه‌های بروز این بحران خلاقیت، دروغ سیزده یا اول آوریل است که متأسفانه امسال در حد توانایی‌مان و شایسته نام ایران ظاهر نشدیم. برای همین تصمیم گرفتیم سیصد و شصت و چهار روزِ سال را به دروغ‌های بزرگ اختصاص دهیم که در روز اول آوریل وقتی به هم راستش را می‌گوییم خوشحال شویم و قدر صداقت را بدانیم.

به نوشته این طنزنویس: یک ویژگی منحصر به فردی هم که داریم این است که از دروغ‌های کوچک اصلاً خوش مان نمی‌آید. غرورمان را جریحه دار می‌کند. معتقدیم دروغ باید بزرگ، باشکوه و در حد عظمت ما باشد، مثلاً وقتی فهمیدیم درج لوگوی پپسی روی ماه خالی‌بندی بوده و شش ساعت الکی به ماه زل زده بودیم خیلی عصبانی شدیم و با هجوم به اینستاگرام برند مذکور با بستگان نسبی و سببی ایشان پیوندی وثیق برقرار کردیم ولی در مورد دروغ‌های بزرگ خیلی ریلکسیم، مثلاً الان برای کاندیداهای انتخابات تا موعد رأی گیری‌ها اول آوریل است؛هر چی به انتخابات نزدیک‌تر می‌شویم اول آوریل‌تر می‌شود. ما هم بسیار از این موضوع استقبال می‌کنیم.

ادامه ستون طنز روزنامه ایران چنین است: مثلاً طرف می‌گوید اگر رئیس جمهوری شوم دویست و پنجاه هزار تومان یارانه می‌دهم. هر جای دیگر باشد یا می‌گذارند به پای دروغ اول آوریل و می‌خندند یا با ترحم می‌گویند «آخی، طفلی» و رد می‌شوند یا انتقاد می‌کنند که این حرف‌ها چیه؟ مگر مملکت کمیته امداد است؟ لااقل می‌خواهی دروغ بگویی وعده شغل بده جای این حرف ها. اما می‌خواهم بگویم تا می‌توانید دروغ‌های بزرگ بگویید، هم ما خوش مان می‌آید هم مرحوم گوبلز!