روزنامه های تهران؛ شکست پوپولیسم در فرانسه و سایه اش بر انتخابات ایران

  • 9 مهٔ 2017 - 19 اردیبهشت 1396

روزنامه های امروز صبح تهران، سه شنبه ۱۹ اردیبهشت همچنان اخبار انتخابات را در صدر عناوین خود آورده و با اشاره به شکست پوپولیست ها نگاهی هم به روند عملکرد پوپولیست های ایرانی در مقابله با دولت حسن روحانی پرداخته اند.

ادامه اشاره به ادعاهای نامزدهای اصولگرا در مناظرات انتخابات و رد آن ادعا توسط هواداران دولت مهم ترین موضوع گزارش ها و مقالات در روزی است که به نوشته همه روزنامه ها پاسخ های حسن روحانی رییس جمهور به مدعیان و رقیبان شدیدتر شده و در سفرهای استانی هیجان بیشتری آفریده است.

حق نشر عکس ایران
Image caption تیتر و عکس صفحه اول روزنامه ایران

پوپولیسم شکست خورد

فریدون مجلسی در مقاله ای در روزنامه ایران، در توضیح علت رسیدن روند آخر انتخابات به حضور دو نامزد راست و راست افراطی نوشته: حقیقت این است که چند اتفاق افراطی خشم آور در زمانی کوتاه پیش از انتخابات فرانسه اذهان عمومی فرانسویان متعلق به سطوح فرهنگی پایین‌تر را بر آشفت و با اثرگذاری کوتاه‌مدت به سود خانم لوپن تمام شد. با اینکه اصولاً پوپولیسم بر اذهان ناپخته‌تر اثر می‌گذارد، اما همانند ابر بهاری پس از سپری شدن اندک زمانی و بازگشت منطق و عقلانیت، فروکش می‌کند.

به نوشته این کارشناس مسایل بین الملل: پوپولیست‌ها در فرانسه در بحرانی‌ترین شرایط نیز نتوانستند نظر موافق بیش از یک سوم رأی‌دهندگان را جلب کنند، اروپا نیز نفس راحتی کشید و کابوس پیروزی دومینووار پوپولیست‌ها برفراز قاره سبز زدوده شد. اینک که ناکامی پوپولیست‌های حاکم بر شماری از کشورهای جهان آشکار شده، می‌توان انتظار داشت، هشیاری رأی دهندگان در قبال این پدیده بدخیم افزایش یافته و پوپولیست‌ها راه دشواری را برای اغفال مردم، فراروی خود دارند.

و سرانجام مقاله روزنامه ایران این که: فرانسه طعم پیروی از پوپولیسم را در جنگ با فاشیسم آلمان چشیده است و به خاطر دارد. به همین دلیل حزب جبهه ملی خانم لوپن معمولاً قادر نبوده است بیش از ده یا پانزده درصد آرای فرانسویان را به خود جلب کند. بنابراین شکست با کسب نزدیک به ۳۴ درصد آرا برای آن یک شکست آبرومند و حتی پیروزمندانه است.

فایده مکرون برای ایران

صلاح الدین هرسنی در سرمقاله جهان صنعت نوشته: ماکرون بر خلاف رقیب خود مارین لوپن در قبال بحران سوریه حمایت از اسد است. اولویت این راهبرد بیشتر مدارای ماکرون در مسایلی است که خاورمیانه و حتی جهان را تهدید می کند. بنابراین از نظر وی هر گونه تلاش برای براندازی و سرنگونی بشار اسد به معنای آن است که غرب با دست خود داعش را تقویت می‌کند. آن‌گونه که ماکرون اعلام کرده، هرگونه پیش‌شرط در فرآیند صلح موجب فرصت‌سوزی و تاخیر پروژه صلح می‌شود که نتیجه آن تصاعد تنش و نظمی از آشوب خواهد بود.

به نوشته این تحلیلگر سیاسی: در منازعه و تنش روابط ایران و عربستان هم رویکرد ماکرون تاکید بر حفظ توازن میان این دو کشور است به این معنی که فرانسه عصر او باید در طرفداری از ایران یا عربستان جانب اعتدال را رعایت کند. البته آن‌گونه که ماکرون اعلام کرده است، اتخاذ راهبرد اعتدال و موازنه‌سازی در منازعه ایران و عربستان به معنای آن نیست که حیات سرزمینی و امنیت عربستان سعودی و اسراییل بخواهد با رفتار‌هایی بی‌ثبات‌کننده ایران به خطر افتد.

به نظر سرمقاله جهان صنعت: اما مهم‌ترین فایده راهبردی حضور ماکرون در الیزه، تعریف نظم جدیدی برای همگرایی با ایران است. اما این روابط هنگامی بهتر می‌شود که حسن روحانی در انتخابات پیش‌روی ریاست‌جمهوری پیروز و در پاستور ماندگار شود. در شرایط فعلی حسن روحانی و ماکرون هر دو بر میانه‌روی تاکید دارند و نشان داده‌اند با گفتمان اعتدال به ویژه در سیاست خارجی، می‌توانند روابطی بهتر برای دو کشور رقم بزنند.

قراردادهای تهران و پاریس

سیاست روز روزنامه اصولگرا نظریات چند نماینده مجلس را منعکس کرده که از انتخاب مکرون ابراز رضایت کرده اند.

حسین نقوی حسینی سخنگوی کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی گفته: رویکرد مستقل مکرون در تبلیغات انتخابات ریاست جمهوری فرانسه اتفاقی امیدوار کننده است که بر توسعه روابط پاریس با تهران تاثیرگذار خواهد بود و با توجه به شکاف اروپا با آمریکا فرصتی است که تهران از آن نهایت بهره را در شراکت با بروکسل در به چالش کشیدن یکجانبه گرایی واشنگتن کسب خواهد کرد.

سیاست روز نظرات یک عضو دیگر کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس را نیر درباره انتخاب مکرون، چنین گزارش داده: رئیس جمهوری جدید فرانسه دارای رویکردی معتدل و واقع‌گرایانه به مسائل داخلی فرانسه و موضوعات بین‌المللی دارد تا جایی که شورای اتحادیه اروپایی و تمام احزاب سیاسی این کشور از این سیاستمدار جوان حمایت کرده بودند. رئیس جمهوری فرانسه همان گونه که در رقابت‌های انتخاباتی موضع‌گیری کرده بود در عمل نیز با هماهنگی شرکای اتحادیه اروپایی موضع‌گیری خواهد کرد و رفتار پاریس با تهران برهمین اساس تنظیم خواهد شد.

حشمت الله فلاحت پیشه نماینده مردم اسلام آباد غرب و دالاهو به نوشته این روزنامه مخالف دولت افزوده: پیروزی امانوئل مکرون در انتخابات ریاست جمهوری فرانسه اگرچه به به لحاظ سیاسی روی روابط پاریس با تهران تاثیر خواهد گذاشت اما نکته حائز اهمیت اینجاست که تغییر راهبردی صورت نخواهد گرفت.

پیروزی نئولیبرالیسم

اردشیر زارعی‌قنواتی در مقاله ای در شرق نوشته: حاکمیت افسارگسیخته سیستم نئولیبرالی بر همه ارکان اتحادیه اروپایی و از جمله ساختار سیاسی فرانسه هرچند در دور دوم انتخابات ریاست‌جمهوری تابع موج انتخاب بین «بد» و بدتر» توانست زیر چتر خطر فاشیسم به یک پیروزی قاطع دست یابد، اما نباید فراموش کرد که بستر رشد همین افراط‌گرایی راست به دلیل عملکرد بسیار مخرب حاکمیت نئولیبرالیسم بوده است.

به نوشته این مقاله: اکثریت رأی‌دهندگان فرانسوی در روز یکشنبه از ترس «معلول» دوباره دست‌به‌دامن «علت» شدند در حالی که تجربه پیشینی در سال ٢٠٠٢ میلادی نشان داده بود این معادله و سیکل معیوب دقیقا همان بیماری است که بستر رشد راست افراطی را مهیا کرده است. در انتخابات دور دوم ریاست‌جمهوری ٢٠٠٢ وقتی «ژاک شیراک» و «ژان ماری لوپن»، پدر مارین، به دور دوم رسیدند همه نیروهای چپ تا راست به‌صورت یکپارچه پشت‌سر شیراک به صف شدند تا او را با ٨٢ درصد از آرا روانه کاخ الیزه کنند.

شرق در نهایت نوشته: همین پیروزی قاطع شیراک ساختار سیاسی فرانسه را تمام‌قد به ورطه نئولیبرالیسم پرتاب کرد و آرای ٨٢ درصدی هم دقیقا همان چک سفیدامضایی بود که به او داده شد تا سیاست‌های موسوم به «اقتصاد بازار» را جایگزین «کینزگرایی» فرانسوی کند.

حق نشر عکس شهروند
Image caption کارتون نعیم تدین، شهروند

مشارکت پایین برگ برنده کیست؟

کیاوش حافظی در مقاله ای در همدلی نوشته: این روزها ممکن است در اطراف خود با کسانی برخورد کنیم که به قول خودشان تصمیم به شرکت در انتخابات نگرفته‌اند. این افراد صاحبان آرای خاموش یا خاکستری هستند که ممکن است در روزهای آخر تبلیغات انتخابات تصمیم بگیرند پای صندوق‌های رای حاضر شوند. تبلیغات انتخاباتی هر کدام از نامزدهای انتخابات ریاست جمهوری هم بیشتر با این هدف است که رای این گروه از مردم را به خود جلب کند. چرا که هر کدام از نامزدها که خود را در معرض رای مردم قرار می‌دهد به صورت تقریبی تعداد هواداران خود را حساب می‌کند.

نویسنده معتقدست: هرچقدر اصلاح‌طلبان از میزان مشارکت بالا در انتخابات سود می‌کنند رقیب‌شان خواهان مشارکت حداقلی است. در حالی که تعیین کننده نهایی، آرای خاموشی است که به درون صندوق‌ها ریخته می‌شود. بارها شنیده‌ایم مشارکت در روزهای منتهی به انتخابات افزایش پیدا می‌کند، اما اینکه چه میزان از آرای خاکستری در روز انتخابات به صندوق انداخته می‌شود محل جدل جریان‌های سیاسی است.

مقاله همدلی در نهایت به این جا رسیده که: اصلاح‌طلب ها از انتخابات سال۸۴ تجربه تلخی دارند و معتقدند اگر مشارکت عمومی در انتخابات بالا بود محمود احمدی‌نژاد نمی‌توانست هشت سال بر صندلی ریاست دولت بنشیند. در این انتخابات بیش از ۴۶ میلیون نفر واجد رای دادن بودند اما در مرحله دوم ۵۹.۸درصد یعنی نزدیک به ۲۸میلیون پای صندوق‌ها حاضر شدند. محمود احمدی‌نژاد با ۱۷میلیون رای از صندوق‌ها خارج شد.

زنان و نبرد انتخاباتی

مینو مرتاضی ‌لنگرودی در مقاله ای در شرق انتخابات را مؤثر‌ترین ابزار تحقق مردم‌سالاری توصیف کرده که همیشه امکان‌هایی برای گفت‌وگوی شفاف بین مردم و نخبگان سیاسی و فرصت‌هایی برای باز‌سازی و ترمیم ساختارهای سیاسی و قانونی کشور فراهم می‌کند. همچنین به مردم امکان می‌دهد تا گرد هم بیایند و به ارائه نقد و نظر و طرح مطالبات خود بپردازند. انتخابات همچون نعمتی برای ساختار سیاسی، فضای لازم برای آشنایی و انطباق نخبگان با واقعیت تحولات اجتماعی در سپهر عمومی و مطالبات به‌روز برآمده از تحولات نوین را ایجاد می‌کند.

به نوشته مقاله شرق: مردم هم با استفاده از این فرصت‌ها با موانع و محدودیت‌های مدیریت اجرائی در ساختار سیاسی آشنا‌تر می‌شوند از جمله می بینند که کاندیداها با حفظ سمت‌های اجرائی و مدیریتی در مناصب کلیدی؛ ژست اپوزیسیون به خود می‌گیرند و با امنیت خاطر سخت‌ترین حملات و اتهامات را به یکدیگر و در اصل به موقعیت‌های تصمیم‌گیری و مدیریت سیاسی کشور وارد می‌کنند. البته آنچه در این میان تخریب و نابود می‌شود، اعتماد مردم به ساختار سیاسی و مسوولان است. در مناظرات تلویزیونی و رادیویی و در فضاهای مجازی، حملات و جنگ‌های آتشین کلامی، به‌شدت جریان دارد و کسی را یارای اعلام آتش‌بس نیست.

این فعال حقوق زنان تاکید کرده: در بحبوحه چنین نبرد مردانه‌ای حقیقت تلخ این است که مانند همه جنگ‌ها، زنان قربانیان اصلی حامی‌گری نمادین مردان صاحب قدرت هستند. مردانی که خود را شایسته‌تر از رقیب برای به‌دست‌گرفتن منصب ریاست‌جمهوری و مردم می‌دانند، در میدان نبرد قدرت حمایت نمادین خود از زنان را همچون بمب و موشک به سوی یکدیگر شلیک می‌کنند. انگارنه‌انگار که مردم و زنان با نگرش و عملکردشان در زمینه حامی‌گری تبعیض‌آمیز و نابرابرشان در جایگاه حمایت فرادست از فرودست کاملا آشنایند.

کشف راز چگونگی ایجاد ٦‌میلیون شغل!

شهرام شهید‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ی در صفحه طنز شهرونگ با اشاره به وعده های انتخاباتی از تعریف نوین امنیت نوشته: بالاخره اثبات شد لغو کنسرت‌ها در کشور عمل پیشگیرانه و عاقبت‌اندیشانه‌ای بوده و تصمیمی است که هدفش تأمین امنیت شهروندان بوده. چرا؟ چون پس از فروریختن سن در کنسرت سالار عقیلی در آمل معلوم شد، لغو‌کنندگان کنسرت فکر امنیت برگزارکنندگان و تماشاچیان بوده‌اند.

تعریف جدیدی از فضای باز: کسب مدال برنز مسابقات فوتبال ساحلی نشان می‌دهد فضای کشور در حال تغییر است، چون قبلا تیم‌های ایرانی فقط در فوتبال سالنی و والیبال موفق بودند که گویای این موضوع بود که ایرانیان در فضاهای بسته می‌توانند به موفقیت برسند، اما فوتبال‌سازان ساحلی نشان دادند آن فضا عوض شده و این روزها فضای باز روی بورس است!

نمونه زیبایی از تبلیغات جدید انتخاباتی: یکی از سایت‌های ائتلاف اصلاح‌طلب‌ها و اعتدال‌گرایان هم لابه‌لای اخبار انتخاباتی ستادهایش خبرهای پزشکی گذاشته است. در یکی از این خبرها نوشته: «نوشیدن آب خنک باعث حساسیت دندانی می‌شود» و «خوردن آب خنک دمای طبیعی بدن را برهم می‌زند» و «نوشیدن آب خنک باعث می‌شود اسید معده رقیق شده و تأثیر هضم‌کنندگی آن کاهش پیدا کند و ...» می‌بینید این سایت چقدر ظریف و زیرپوستی مدام به شهروندان یادآوری می‌کند نوشیدن آب خنک چقدر ضرر دارد و اگر کاندیدای رقیب رأی بیاورد اولین نتیجه‌اش این است که می‌روید زندان آب خنک می‌خورید. پس به ما رأی بدهید.

چرا دروغ رواج دارد؟

عباس عبدی در مقاله ای در اعتماد نوشته: شاید این اظهارنظر قدری اغراق باشد که در هیچ جامعه‌ای به اندازه ایران گزاره‌های اخلاقی بیان و توصیه نمی‌شود. هر کس خود را در مقام معلم اخلاق قرار می‌دهد و به دیگران توصیه‌های اخلاقی می‌کند و شاید اغراق نباشد که بیش از بسیاری از جوامع دیگر نیز در جامعه ما دروغ رواج دارد.

نویسنده به عنوان مستند این مدعا به پیمایش سنجش سرمایه اجتماعی کشور در سال ١٣٩٤ اشاره کرده که به سنجش ١٦ ویژگی رفتاری و اخلاقی پرداخته که نشان می دهد از نظر ۲۷ در صد مردم دروغگویی در جامعه خیلی زیاد است و از دید چهل در صد از مردم زیاد. درباره ویژگی مسوولان هم شش در صد مردم آن را خیلی کم دانسته اند اما ۱۳ درصد خیلی زیاد و ۲۶ درصد زیاد.

نویسنده جامعه شناس تاکید کرده: همین دو نتیجه نشان می‌دهد که دروغگویی یک رفتار عادی و مرسوم در جامعه ما است و تا وقتی این رفتار زشت از جامعه ایران رخت برنبندد، روی آرامش و رفاه را نخواهیم دید و اصلاحات اساسی را در جامعه شاهد نخواهیم بود؛ رفتاری که تا این حد رواج دارد که به نظر ٦٧ درصد مردم به میزان زیاد و خیلی زیاد دروغ گفته می‌شود.

چگونه می‌توان دروغ را از میان برد؟ آیا با توصیه‌های اخلاقی می‌توان این کار را انجام داد؟

مقاله اعتماد در نهایت به این جا رسیده که بنابراین بهتر است آقایان نامزدها در این مورد ایده‌پردازی کنند و ببینند آیا حاضر هستند لایحه‌ای را برای مجازات دروغگویان به مجلس دهند؟ اگر چنین شود، بسیاری از رسانه‌ها یا تعطیل می‌شوند یا تغییر خط‌مشی خواهند داد. یا آنکه همه سرمایه خود را به سرعت برای پرداخت ارقام مجازات می‌فروشند! تا زمانی که دروغگویی هزینه‌هایش بیش از منافع آن باشد، حتما کسانی پیدا می‌شوند که دروغگویی را پیشه خود کنند. تا وقتی که در مناظره‌ها به دروغگو جایزه سیاسی داده شود، دیگران را هم به دروغگویی تشویق کرده‌ایم و آنان نیز همین راه را بر خواهند گزید.

حق نشر عکس اعتماد
Image caption کارتون جواد تکجو، اعتماد

نامه یک کارگردان به روحانی

جوان در عنوان اصلی صفحه خود خبر داده: پرویز شیخ‌طادی، کارگردان نام‌آشنای سینمای ایران که در کارنامه‌اش آثار استراتژیک چند ساله اخیر سینما نیز به چشم می‌خورد، در نامه‌ای با عنوان «نامه سرگشاده به دیوار...» که نسخه‌ای از آن نیز در اختیار «جوان» قرار گرفت، به شدت از مواضع رئیس‌جمهور انتقاد کرد.

شروع نامه شیخ‌طادی به این شرح است: آقای روحانی ما یک‌بار با خون استقلال و آزادی و جمهوری اسلامی را خریدیم... پس دوباره آن را به ما نفروشید... ما را تهدید نکنید... ما از جنگ نمی‌ترسیم... ما از شیعه لیبرال می‌ترسیم... ما را از داعش، عربستان و امریکا و روسیه نترسانید. ما از سرمایه‌داری افسارگسیخته ۳۰ ساله می‌ترسیم... ما از آن خودی... از آن رئیس... از آن خودی که روی آنتن زنده بین‌المللی رمز مداخله و تفرقه را اعلام می‌کند می‌ترسیم…

ما از آن خودی که روی آنتن زنده و در سطح جهانی اعلام می‌کند ‌ای ملت از امریکا بترسید و به من رأی دهید می‌ترسیم، از کسی که علنی و با شجاعت آدرس نقاط ضعف وطنش را می‌دهد می‌ترسیم... ما از نامحرم می‌ترسیم آقا... ما از دولتی که به راحتی سرش کلاه می‌رود، می‌ترسیم... ما از کسانی که برای غارت بیت‌المال گردنه احد را به دشمن واگذار می‌کنند، می‌ترسیم...

یک چیز بنفش

حق نشر عکس قانون
Image caption کارتون فرشید رجبعلی، قانون

آیدین سیارسریع در صفحه طنز بی قانون نوشته: در حالی که حسن روحانی شهر به شهر می‌گردد و به خاطر کارهای کرده و نکرده، شعارهای استادیومی دریافت می‌کند و در شرایطی که محمدباقر قالیباف سایت کارانه (مدل مجازی و پیشرفته سیب‌زمینی انتخاباتی) راه‌اندازی می‌کند که جوانان بیکار در آن ثبت‌نام کنند و پول بگیرند، ولی متاسفانه دولت ظالم فیلترش می‌کند و در روزهای حساسی که ابراهیم رئیسی در گوگل سرچ می‌کند «فن مذاکره+تخصص+سیاست خارجی+برجام چیست؟» و در شب‌های سختی که استاد میرسلیم به خاطر تحدید آزادی رسانه‌ها و ممیزی‌های بی‌شمار کتاب در دولت یازدهم خوابش نمی‌برد و بی‌وقفه سر تکان می‌دهد و هاشمی‌طبا هنوز دارد لعنت می‌فرستد بر آن کسی که جو داد تا در انتخابات ثبت‌نام کند.

به نوشته این طنزنویس در همین حال انسانی به اسم مکرون در انتخابات فرانسه، مارین لوپن تندرو را کنار زده و با تابلوی کاندیدای میانه‌رو برنده انتخابات شده و در وضعیتی که یک فعال دانشجویی مخالف دولت، یک چیز بنفشی را با کلیدواژه #دانش_سیاسی و #مسئولیت_اجتماعی علم کرده و نشان داده که ما با ذکر آن هم اعمال قانون می‌شویم و هتاک و لمپن و بی‌شخصیت و هرزه‌نگار نامیده می‌شویم چه برسد به نشان دادن آن و در فضایی که پنه لوپه کروز با توصیف نابغه از اصغر فرهادی تولد او را تبریک می‌گوید و متاسفانه این عمل زشت و غیراخلاقی از نگاه تیزبین کیهان دور می‌ماند.

طنز بی قانون در نهایت سخن علی لاریجانی را نقل کرده که گفته: «کنکور بلای کشور شده و کسی با تست زدن کسی علامه نمی‌شود و اگر دولت قضیه کنکور را پیگیری نکند، مجلس راسا وارد می‌شود». جای امیدواری دارد. فقط خدا را شاکریم که این خبر زیاد سروصدا نکرده و وایرال نشده، وگرنه کاندیداهای محترم زوم می‌کردند روی حوزه آموزش و احتمالا یکی می‌گفت به هر داوطلب کنکور پنجاه هزار تومان تقدیم می‌کنم و دیگری می‌گفت نوتلا و کیت‌کت را به جای ویفر آمل‌پخش و ساندیس میمون‌نشان سر جلسه کنکور می‌آورم.