روزنامه های تهران؛ بحران عربی، فرصتی برای ایران

روزنامه های امروز صبح، سه شنبه ۱۶ خرداد که بعد از سه روز تعطیل منتشر شده اند در مهم ترین بخش های خود به تشدید اختلافات بین کشورهای عربی به سرکردگی سعودی با قطر پرداخته و از زوایای مختلف به تحلیل آن کوشیده اند.

سخنان امام جمعه ساوه و دفاع روزنامه های مخالف دولت از اعدام های دهه شصت از جمله دیگر مطالب این روزنامه هاست.

حق نشر عکس شرق
Image caption تیتر و عکس صفحه اول شرق

جنگ شیوخ بماند

محمد صدر در سرمقاله دنیای اقتصاد در توضیح بحران جدید در روابط کشورهای عربی نوشته: قطر حامی اخوان است؛ درحالی‌که مصر و امارات، اخوان‌المسلمین را شیطان بزرگ می‌دانند. عربستان نیز با اخوان‌المسلمین زاویه جدی دارد؛ مهم‌ترین ادعایش، حمایت قطر از اخوان‌المسلمین به‌عنوان یک گروه تروریستی است که البته حمایت از تروریسم، جرم مشترک همه این کشورهاست. نکته جالب‌تر اما رفتار دولت های غربی است، زیرا مسوولیت حملات تروریستی در شهرهای مختلف اروپا را داعش برعهده می‌گیرد، اما در مقابل نخست‌وزیر بریتانیا به عربستان سفر می‌کند و علیه ایران سخن می‌گوید.

به نوشته این روزنامه: یکی دیگر از دلایل نارضایتی عربستان از قطر نیز ریشه در عدم حمایت از سیاست‌های ضد‌ایرانی عربستان دارد؛ زیرا این کشور همچون امارات و بحرین آن‌گونه که باید برای مقابله با ایران از عربستان پیروی نمی‌کند.

قایم مقام پیشین وزارت خارجه در این مقاله ضمن این که از ایران خواسته به طور جدی وارد این معرکه نشود نوشته درخواست ایران برای حل‌وفصل اختلافات با گفت‌وگو و مذاکره کفایت می‌کند و ورود بیشتر ایران مشخص نیست که چه نتایجی در بر داشته باشد. وقتی سرمایه‌گذاری‌ها و بودجه کشورهای منطقه صرف رقابت‌های تسلیحاتی شود، توسعه اقتصادی و پیشرفت‌های تکنولوژیک با موانع جدی روبه‌رو خواهد بود. این سیاست‌ها سرنوشتی جز فروپاشی را برای این کشورها در بر نخواهد داشت.

بازخوانی نقش ایران در منطقه

صلاح‌الدین هرسنی در مقاله ای در جهان صنعت قطع روابط عربستان و سه کشور دیگر عربی با قطر را شروع بحرانی جدید و تنش در روابط دیپلماتیک محافل عربی دانسته و نوشته: اولین پیامد، شکاف و فروپاشی ائتلافی است که اخیرا با رقص شمشیر محافل عرب در ریاض جاری بوده است. این بحران در محافل عرب فرصتی را جهت نقش‌یابی دوباره در منطقه نصیب تهران می‌کند. در این شرایط، ریسک‌های ژئوپلیتیکی عربستان در تداوم بحران و تنش، موقعیت مصر، امارات و بحرین را نیز در حالت آسیب و شکنندگی قرار می‌دهد و تا میزان قابل توجهی ابتکار عمل را در ترسیم معادلات و مناسبات در منطقه از دست آنها خارج می‌کند.

به نوشته این مقاله: در این شرایط از اینکه قطر تحت اقدامات مخرب و ایذایی عربستان بخواهد به ایران نزدیک شود، دور از انتظار نیست. این نزدیکی با توجه به منافع مشترک ایران و قطر در پارس‌جنوبی توجیه اقتصادی نیز دارد. از طرف دیگر تنش در روابط دیپلماتیک کشور‌های عربی با قطر بر وضعیت سوریه نیز تاثیرگذار خواهد بود تا جایی که کمک می‌کند از یک طرف صلح به ضرر عربستان از سوریه دور شود و از طرف دیگر قطر گروه‌ها و سازمان‌هایی که در حال حاضر در خاک سوریه مورد پشتیبانی‌اش است، فرا بخواند.

نویسنه مقاله جهان صنعت پیش بینی کرده: چه‌بسا اردن هم با حمایت از قطر، موضعی منفعل در مساله سوریه اتخاذ کند. تحقق این شرایط موجب بازخوانی تعیین‌کنندگی نقش ایران در منطقه خواهد شد.

فرصت برای ایران

کامران کرمی در مقاله ای در دنیای اقتصاد نوشته: دو هفته پس از رقص شمشیر ترامپ در ریاض و سرمستی سعودی‌ها از به راه انداختن شوی ضد ایرانی، اختلافات شدید میان دولت‌های عربی که بوی درگیری نظامی در آن نیز به مشام می‌رسد، زمینه‌ها برای فروپاشی در ائتلاف عربی به رهبری عربستان را بیش از پیش فراهم ساخته است.

به نظر نویسنده این مقاله مفصل این تحولات از یک سو فرصت برای ایران است تا از مجرای پررنگ‌تر شدن اختلافات عربستان با قطر و دولت‌های عربی، شکاف و گسست در ائتلاف عربی را شاهد باشد که در سفر رئیس‌جمهوری آمریکا به ریاض، برای فشار بر تهران در دستور کار قرار گرفت. به این ترتیب هیمنه سعودی شکست.

مقاله دنیای اقتصاد به این جا رسیده که: بازی برهم زننده دوحه این فرصت را برای ایران به وجود می‌آورد تا با متوازن کردن مواضع آنها با ایران به‌خصوص در حمایت از گفت‌وگو، مذاکره و پرهیز از ماجراجویی، بتواند نظر مساعد دیگر دولت‌های شرکت‌کننده در ائتلاف را نیز متوجه خود کند.

ايران، شاقول منطقه

حسن محمدي در مقاله ای در قانون وضعیت فعلي منطقه ناشي از تحولات پسابرجام دانسته و نوشته: عربستان يكه‌تاز جهان عرب و منطقه بزرگ خاورميانه بود كه به دليل بسته بودن مسير گفت وگوي ايران و ايالات متحده آمريكا قدرت چانه زني اش با دنياي غرب براي افزايش فشارهاي داخلي اش و سيطره بر دولت هاي كوچك عربِ منطقه افزايش يافته بود. در مهم‌ترين نشست هاي بين المللي، اگر قراربود از اين منطقه يك بزرگ‌تر حاضر شود قطعا، عربستان بود. اما درسال هاي اخير، وضعيت سياسي ايران در منطقه در شرايطي قرار گرفته بود كه حتي جنبش‌هاي آزاديبخشي همچون حماس كه بالندگي اش را مديون حمايت هاي بي منت جمهوري اسلامي بود ميان ايران و عربستان زيگزاگي حركت مي كرد. كشورهاي عربي چشم بسته گوش به فرمان رياض بودند.

به نوشته این مقاله: گشوده شدن مسير گفت وگوي ايران با ايالات متحده آمريكا به بهانه مذاكرات هسته اي، مهم‌ترين چالش دولت سعودي بود و او به همين خاطر از ابتدا با بودجه سنگين، تمام تلاش خود را صرف كرد تا قفل اين درب باز نشود.با تدبير جمهوري اسلامي ايران، امروز و در دوره پسابرجام، عربستان يكه تاز ميدان منطقه نيست و همين امر، رفتارهاي خارج از عرف او را تشديد كرده است. امروز جايگاه سعودي ها در ميان دول عرب منطقه به گونه اي تضعيف شده است كه چه در مواجهه با ايران، نيازمند حمايت علنيِ سياسيِ جيبوتي مي شود.

مقاله قانون به این جا رسیده که: حماس و تركيه و سايريني كه به دولت سعودي تكيه مي كردند اين روزها نگرانند كه خود تكيه گاه سعودي ها شوند، به همين دليل وضعيت آن‌قدر بغرنج شده كه ملك سلمان مجبور مي شود به ترامپ شاباش ١٠٠ ميليارد دلاري بدهد و براي قدرت نمايي سفرهاي پُرخرج راه بيندازد.

دشمن ساختگي عامل بقاي عربستان

فريدون مجلسي در مقاله ای در اعتماد با اشاره به تغییر سریع روابط سعودی و قطر نوشته: كشورهاي عربي حاشيه خليج فارس همگي اختلافاتي با يكديگر دارند كه عربستان همواره سعي كرده است با بزرگنمايي دشمني با ايران به عنوان دشمن جايگزين اسراييل اين كشورها را دور هم جمع كند. ولي نگراني اكثر كشورها اين است كه عربستان انتظار دارد ديگران از آن تبعيت كنند. در شرايط فعلي قطر از عربستان به طور نسبي ثروتمندتر است، از منظر توسعه فرهنگي نيز نسبت به سعودي‌ها پيشتاز است.

این مقاله نشان می دهد: كشوري مثل مصر در حالي با قطر قطع رابطه مي‌كند كه به‌شدت نيازمند كمك‌هاي مالي عربستان سعودي و ديگري حمايت قطر از اخوان‌المسلمين است كه اين كشور را مجبور به تبعيت از عربستان در اين مسير مي‌كند. بحرين نيز در حال حاضر عملا تحت اشغال نظامي عربستان است اما امارات علاقه‌مند نيست با توجه به اختلافات مرزي كه با عربستان سعودي دارد در اين موقعيت تنشي با اين كشور ايجاد كند.

مقاله اعتماد با اشاره به این که محاصره دریایی قطر فقط یک راه برای آن کشور باقی می گذارد آن هم نزدیکی بیشتر با ایران است نوشته مسخره است چرا که به دليل متزلزل بودن نظام سلطنتي خانوادگي در جامعه متفرق عربستان خواهان آن هستند كه با خصومت ورزي عليه ايران با ايجاد يك دشمن وحدتي به نفع بقاي حكومت خود داشته باشند. اما قطر در حال حاضر نياز به چنين چيزي ندارد.

حق نشر عکس اعتماد
Image caption کارتون جواد تکجو، اعتماد

آمنه شيرافکن در گزارشی در شرق نوشته: سخنان امام جمعه ساوه دردسرآفرين شده است. او در نماز جمعه هفته پيش ساوه به نکاتي اشاره کرد که به سرعت در فضاي مجازي پيچيد و موجي از اعتراض را برانگيخت. فايل صوتي آن صدها هزار بار در اينترنت شنيده شد و متن آن در کانال‌هاي تلگرامي و سايت‌هاي خبري پيچيد. آن جا که ابراهيم حسيني، امام جمعه ساوه می گوید «شال سفيد مانند نماد سبز و بنفش جريان فتنه و مانند پرچم روسپي‌گري بر در خانه‌هاي روسپي‌هاي دوران جاهليت است».

به نوشته این گزارش: ساعاتي بعد عبدالله رمضان‌زاده، فعال سياسي اصلاح‌طلب در توييت‌اش پرسشي را خطاب به حقوقدانان مطرح کرد؛ آيا امکان شکايت حقوقي زنان از گفته‌هاي اخير امام جمعه ساوه وجود دارد يا نه؟ پرسشي که از جانب بهمن کشاورز، وکيل دادگستري پاسخ داده شده و او به جد تأکيد دارد که امکان شکايت مهيا بوده و بندهاي حقوقي مختلف اين حق را براي زنان در نظر مي‌گيرد.

حجت‌الاسلام احمد مازني، عضو کميسيون فرهنگي مجلس نيز در کانال تلگرامي‌اش خطاب به امام جمعه نوشت «کساني که از دست‌بند سبز و بنفش استفاده کرده‌اند حدود ٢٤ ميليون ايراني هستند که به آقاي روحاني رأي داده‌اند. آيا حق دارد از تريبون نماز جمعه تبليغات جناحي کند؟ مطالبي که با تصوير و صداي امام جمعه ساوه در فضاي مجازي پخش شد اگر صحت داشته باشد گوينده چنين سخناني از نظر فقهي و قانون مجازات اسلامي مستحق حد قذف است».

به كمك دهه ٦٠بشتابيم

صبح نو روزنامه هوادار باقر قالیباف شهردار تهران در سرمقاله خود در ادامه سخنان تازه آیت الله خامنه ای نوشته: باید به روزهای روشنگری برگردیم، همه کسانی که دل در گرو نظام اسلامی دارند و دلشان برای نهضت خمینی می‌تپد، باید بیدارگری نسل جدید را نسبت به حوادثی که کشور در دهه‌های گذشته از سرگذرانده، در برنامه خود قرار دهند. چرا که منافقانی امروز به صحنه آمده‌اند که با استفاده از تریبون‌های گسترده نعل وارونه می‌زنند و جای شهید و جلاد را عوض می‌کنند.

حق نشر عکس قانون
Image caption کارتون حهادالدین جوادزاده، قانون

این روزنامه صبح بدون نام بردن از حسن روحانی رییس جمهور منتخب نوشته: شهید بهشتی و ٧٢ یار انقلاب می‌شوند متهم و جانیان خودفروخته‌ای که مرتکب سیاه‌ترین جنایت‌ها در حق ملت ایران شدند، می‌شوند مطالبه گر! آن‌ها که پیرمرد بقال را با زبان روزه به گلوله بستند و فاطمه سه ساله را در غیاب پدر ومادر معلمش، در کانکس آتش زدند، امروز ماسک مظلومیت زده‌اند؛ ولی ١٧هزار خانواده ترور باید پاسخ دهند که چرا تعداد اندکی از جنایت پیشگان به سزای اعمالشان رسیده‌اند!

صبح نو تاکید کرده: عجیب‌تر اینکه منافقان جدید که در نقش وکیل مدافع منافقان دیروز ظاهر شده‌اند، از عقلانیت می گویند و ملت انقلابی را به افراطی گری متهم می‌کنند که مقاومت در برابر دشمن غدار هزینه دارد و باید بر سر میز مذاکره همه چیز را داد و به رفاه رسید! در برابر این خیال خامی و توطئه منافقان جدید، اصلی‌ترین وظیفه، روشنگری نسل جوان و به راه انداختن نهضت بیدارگری است. هنرمندان و نویسندگان و خطبای انقلابی باید با همه وجود به صحنه بیایند، باید عرصه انقلاب را از لوث وجود خودباختگانی پاک کرد که فقط به قدرت می‌اندیشند.

فلك را سقف نشكافيد صبر كنيد

علي ميرفتاح در ستون کرگدن اعتماد نوشته: یکی از گرفتاري‌هاي جدي تهران، تو بگو ايران، اين است كه سرعت تغييرات در آن بالاست. مسوولان دنبال تغييرند، مردم چشم انتظار تغييرند و مصلحان اجتماعي دم از تغيير مي‌زنند. ٩٠ درصد اينها كه نامزد شوراي شهر بودند شعارشان تغيير بود و براي تغييرات محسوس سوداي زير و زبر كردن شهر را در سر مي‌پروراندند و دنبال طرح‌هاي نويي بودند كه درافكنند و ظاهر و باطن شهر - تو بگو مملكت را - عوض كنند.

نویسنده با تاکید بر این که: طي اين ده، دوازده سال اخير سرعت تغييرات در شهرها چنان زياد بوده و است كه مجال هر نوع تامل و درنگي را از بزرگ و كوچك سلب كرده است. متاسفانه يك سوءتفاهمي هم اين وسط پيش آمده و چنين تلقي شده كه مديريت جهاني مترادف است با سرعت و عجله. يعني چنين استنباط مي‌شود كه شهرداري كه سريع دست به كار مي‌شود و بي‌معطلي شروع به كوبيدن و ساختن مي‌كند، جهادي‌تر و انقلابي‌تر است تا شهرداري كه براي هر تغييري در شهر، دست و دلش مي‌لرزد، هزاران ملاحظه را در نظر مي‌گيرد، حواسش به گذشته و آينده هست.

به نوشته اعتماد: همه اميد من به شوراي شهر جديد است كه قدري دست به عصاتر راه برود و جلوي اين همه كوبيدن و ساختن و تغيير را بگيرد و شهرداري انتخاب كند كه سوداي اتوبان كشيدن و تونل زدن و منوريل علم كردن و فيل هوا كردن در سر نپروراند. بياييد سردمدار تامل و درنگ شويد و شهر را همين طور كه هست حفظ كنيد و همه هم و غم‌تان را و همه توان‌تان را صرف اين ايده درخشان كنيد كه بي‌ساماني شهر را سامان دهيد. باور كنيد تهران بيش از اين خيابان نمي‌خواهد.

ظاهر ما و باطن آنها

پوریا عالمی در ستون طنز شهروند نوشته: همه می‌گویند آدم‌ها را نباید از روی ظاهرشان قضاوت کرد، اما سفر به غرب به من ثابت کرد که این‌طوری نیست. چطور؟ ایران باطنش مثلا شعر حافظ و سعدی و خیام و شاملو و فروغ و احمدرضا احمدی و فیلم‌های عباس کیارستمی و ... است، اما جهان فکر می‌کنید ایران را به باطنش می‌شناسد؟ والله‌ هزارسال فرهنگ ایران را هیشکی یادش نیست، اما کافی است یک‌جا شما بگویید:‌ آی ‌ام فرام ایران. طرف سریع می‌گوید: اوه ایران؟ یس یس... آحمدی‌نژات... آحمدی‌نژات... یو هَو مِنی بمبز... دو یو وانت تو دیس اَپیر می ‌فرام مَپ آف ورد، نو؟ (آیا شما می‌خواهید من را از روی زمین پاک کنی؟)

حالا تو هی بگو: نه بابا ما شاعرپیشه‌ایم، پاک‌کن که نیستیم...

طرف می‌گوید: آر یو کیدینگ می؟ یو وانت تو دیس اَپیر می ‌فرام د ورد، لِی تر؟ (شوخی می‌کنی؟ حتما بعدا می‌خواهی پاکم کنی).

شما: نه بابا... احمدی‌نژاد رفته... ما مردمی فرهنگی هستیم...

طرف می‌گوید: اوه شت... ‌آی نو ... لایک یور دیپلمات این پول این برزیلیا (شبیه همان دیپلمات فرهنگی شما در استخر برزیل که با همه اختلاف فرهنگی داشت؟) .

حق نشر عکس شهروند
Image caption کارتون نعیم تدین، شهروند

موضوعات مرتبط