حملات تهران؛ چطور یک ایرانی از داعش سر درآورد

  • 8 ژوئن 2017 - 18 خرداد 1396
نیروهای امنیتی در مجلس حق نشر عکس Tasnim News Agency/Reuters

ساعاتی پس از حمله روز چهارشنبه هفدهم خرداد در تهران، گروه موسوم به دولت اسلامی (داعش) در سایت خود "اعماق" تصاویری منتشر کرد که دو تن از مهاجمان حمله به مجلس ایران را نشان می داد.

آنان یکی از قربانیان حمله را که روی زمین افتاده بود، بار دیگر به گلوله بستند و با عربی "فصیح قرآنی" فریاد ‌زدند "فکر می کنید ما از اینجا خواهیم رفت. نه؛ با اجازه خدا اینجا می‌مانیم."

اغلب کارشناسان عرب معتقد بودند این لهجه، متعلق به یک عرب زبان نیست و نوع عربی استفاده شده، زبان محاوره‌ای معمول نیست. عربی است که یاد گرفته شده؛ اگرچه آنها عربی را خوب صحبت می کردند.

پس آنها اهل کجا بودند؟

چیزی که توجه مرا جلب کرد و شاید رمز هویت برخی از مهاجمان باشد دو سه ثانیه اول این ویدیو بود. در ابتدای ویدیو یکی از مهاجمان به همراه خود به کردی جملات کوتاهی می‌گوید با لهجه‌ای که در برخی از شهرهای مناطق کردنشین ایران از جمله سنندج، کامیاران و جوانرود به کار برده می ‍‌شود. آنها ظاهرا با لهجه کردی اردلانی می‌گویند: "بی سه بی، بی سه بی، پال به من" یعنی "وایسا- بیا، وایسا- بیا، به من تکیه کن".

اکنون مشخص شده است که مهاجمان ایرانی بوده و یکی از آنها "سریاس صادقی" است. او از اهالی اطراف پاوه در استان کرمانشاه است. بیش از دو سال پیش "حزب دمکرات کردستان" (حدک) در سایت خود نام سریاس صادقی و چند تن دیگر را منتشر و آنان را متهم کرد که آزادانه به تبلیغ داعش و جذب جوانان کرد برای داعش مشغول هستند. در آن گزارش "حزب دمکرات کردستان" (حدک) مقامات دولتی ایران را متهم کرد که کاری به فعالیت آنها ندارند.

داعش یکی از انشعابات سلفی‌ها است. پس از ظهور داعش در عراق و سوریه تخمین زده شده بیش از ۵۰۰ جوان کرد از کردستان ایران و عراق به صف نیروهای داعش پیوستند. داعش گردانی به نام گردان صلاح الدین ایوبی دارد. در دو سال گذشته داعش از عضوهای کرد خود برای عملیات شناسایی و گاهی انتحاری علیه نیروهای کرد در مناطق سوریه و عراق استفاده کرده است. برخی از نیروهای کرد داعش بارها در ویدیوهای تبلیغاتی این گروه ظاهر شده‌اند و مقابل دوربین پیشمرگه‌های اسیر شده کردستان عراق را سربرید‌ند.

در چند سال گذشته بسیاری از فعالان حقوق بشری و ادبی کرد ایران از رشد بی‌سابقه سلفی ها در برخی از شهرهای کردنشین ابراز نگرانی می‌کردند. حتی برخی از مخالفان، جمهوری اسلامی را متهم می کنند که برای مدت طولانی برای مقابله با احزاب چپ و ناسیونالیست کرد، تندروهای مذهبی وهابی و سلفی را در کردستان آزاد گذاشتند تا رشد کنند.

روحانیون کرد ایرانی عمدتا از اسلام سیاسی پرهیز کرده‌اند. در کردستان ایران ناسیونالیسم کردی و روحانیت سنتی کرد با هم آمیخته شده‌اند. به همین دلیل اکثر احزاب پر نفوذ کردستان ایران اکثرا ناسیونالیست، سوسیالیست یا چپگرا بوده‌اند.

حق نشر عکس A'magh
Image caption تصویری از کلیپ ویدیویی چند ماه پیش داعش

حدود یک ماه پیش داعش با انتشار ویدویی ۳۷ دقیقه‌ای تحت عنوان "سرزمین ایران، از دیروز تا امروز" تهدید کرد که به ایران حمله خواهد کرد. در این ویدیو چند تن از اعضای ایرانی داعش که به فارسی سخن می گفتند از سنی‌های ایران خواستند تا به آنها بپیوندند. برخی از افرادی که در این گزارش طولانی سخن می‌گفتند، لهجه کردی دارند.

در تصاویر منتشر شده ماه گذشته، داعش قول داد انتقام دخالت های ایران و شیعیان در سوریه و عراق را بگیرد. در این تصاویر اعضای ایرانی داعش برخی از برخوردهای جمهوری اسلامی علیه سنی‌های ایران را "جنایت" خوانده و از سنی های ایران می خواهند به مبارزه مسلحانه آنان بپیوندند.

بسیاری نگرانند حملات دیروز تهران بهانه‌ای برای امنیتی شدن بیشتر مناطق سنی‌نشین ایران به خصوص کردستان بشود.

این حمله و شرایط منطقه‌ای مقامات ایران را در وضعیت دشواری قرار می‌دهد. ایران میلیون‌ها سنی دارد. بسیاری از رهبران سنی ایران سیاست‌های جمهوری اسلامی نسبت به سنی های ایران را تبعیض آمیز و گاهی هم تحقیر‌آمیز می‌خوانند.

در حالی که اکثر قریب به اتفاق سنی‌های ایران مخالف خشونت هستند، بسیاری از فعالان کرد می‌گویند سیاستهای "تبعیض‌آمیز" هدیه‌ای به گروه‌های تندرو همچون داعش برای جذب جوانان سنی است که از سیاست‌های دولت خشمگین هستند.