روزنامه های تهران، بعد از داعش، بعد از انتخابات

  • 12 ژوئن 2017 - 22 خرداد 1396

روزنامه های امروز تهران، دوشنبه ۲۲ خرداد در غیاب خبرهای داغ و سخنان هیجان انگیز به بررسی پیآمدهای حادثه تروریستی آخر هفته پیش پرداخته و در عین حال تاثیر فضای پساانتخابات را بر خواست های مردم بررسی کرده اند.

در حالی که مقالاتی در انتقاد از حکومت سعودی و اتحاد آن کشور با آمریکا و امارات و مصر همچنان در روزنامه ها دیده می شود، این گفته رهبر جمهوری اسلامی هم در صفحات اول روزنامه ها آمده که به شاعران جوان توصیه کرده است که رقص شمشیر جاهلیت مدرن و جاهلیت سنتی را بسرایند.

حق نشر عکس شهروند
Image caption تیتر و عکس صفحه اول شهروند

این دفعه ترس نبود اما…

صادق زیبا کلام در مقاله ای در روزنامه ایران با اشاره به این که هدف داعش از حمله تروریستی پایان هفته ایجاد هول و هراس در ایرانیان بود نوشته: مردم تهران، هم در حین حادثه و هم پس از آن، زندگی عادی خود را به روال گذشته ادامه دادند؛ بدون اینکه اثری از وحشت و رعب در آنها دیده شود. در خیابان، در دانشگاه‌ها، بازار و ورزشگاه‌ها، همه چیز مانند گذشته است و مردم بدون ترس در همان مجامعی حاضر هستند که پیش از ۱۷ خرداد بودند.

به نوشته این استاد دانشگاه: شاید یکی از دلایل زندگی بی وحشت و ترس مردم این باشد که در سه دهه گذشته شاهد حملات تروریستی نبوده اند. گاهی درگیری‌هایی در مناطق مرزی بود، اما بعد از ترورها و بمبگذاری‌های سال ۶۱-۶۰ که از سوی منافقین انجام می‌شد، نزدیک به ۳۵ سال است تهران شاهد عملیات تروریستی نبود و مردم اتفاقات چهارشنبه گذشته را یک «استثنا» تلقی می‌کنند.

مقاله روزنامه ایران بدین جا رسیده که: در کابل و بغداد هفته‌ای یک بار یا هر دو هفته یک بار شاهد عملیات تروریستی با قربانی‌های پرشمار هستند. در پایتخت شهرهای اروپایی هم این اتفاقات پرتعداد شده است و این تکثر بر بیم و هراس شهروندان آنجا افزوده است. اما مردم اعتقاد دارند حمله تروریستی اخیر خیلی نادر و استثنایی بود اما اگر خدای نکرده در آینده دوباره اتفاق مشابهی بیفتد، آن موقع ممکن است آن جو هول و هراس و وحشت غالب شود.

اعتماد در سرمقاله خود نوشته: منطقه خاورميانه در حال يك زايمان جدي است. بايد اميدوار باشيم كه نوزاد آن حلال‌زاده و سالم به دنيا بيايد در غير اين صورت آينده تيره و تاري در انتظار منطقه است. به جز دخالت‌هاي خارجي دو عامل درونزاي اصلي در بروز اين وضعيت بحراني بيش از عوامل ديگر نقش داشته‌اند. عامل اول ناموزوني توسعه در جوامع عربي و تاخير فاز توسعه سياسي آنها نسبت به توسعه اقتصادي و اجتماعي است.

به نوشته این روزنامه: اين تاخير فاز و عقب‌ماندگي با آمدن ماهواره و اينترنت به صورت انفجاري خود را نشان داد و بهار عربي كه به سرعت به خزان گراييد، بازتاب اين عامل بود. اين عامل اثرات خود را در سطوح داخلي كشورهاي عربي نشان داد. عامل دوم ورود عربستان سعودي به عنوان اصلي‌ترين بازيگر جهان عرب به جاي مصر، عراق و سوريه است. در واقع هر چهار كشور فوق دچار بحران‌هاي ساختاري و سياسي شدند، ولي عربستان با كمك منابع مالي خود توانست از بحران سياسي بهار عربي به طور موقت هم كه شده جان سالم در ببرد، در حالي كه مصر و سوريه غرق در مشكل شدند، عراق نيز پيش از آن به اشغال در آمده بود.

اعتماد سپس به نقد سیاست های تازه سعودی پرداخته و نوشته: جامعه عرب بيش از هر زمان ديگري متشتت و پراكنده و حتي در ستيز با يكديگر است. از ليبي و تونس و مصر گرفته تا سوريه و عراق و شبه‌جزيره يمن و عربستان و... اين وضع به طور قطع ناپايدار است. عربستان سعودي نيز قادر نيست لنگرگاه اين كشتي در امواج متلاطم سياسي باشد، ولي چاره‌اي هم ندارد كه اين قمار سياسي را تا پايان راه برود و همه سرمايه خود را ببازد.

هزینه سازش زیاد است

یدالله جوانی در سرمقاله روزنامه جوان نوشته: در سال‌هاي اخير برخي از افراد و گروه‌هاي سياسي در تلاش براي عبور از ارزش‌هاي انقلاب اسلامي تحت عنوان «عقلانيت» هستند. ايستادگي در برابر زورگويي‌ها و قلدري‌هاي قدرت‌هاي شيطاني و سلطه‌گر، يكي از ارزش‌هاي انقلابي و از خصوصيات بارز جمهوري اسلامي ايران است. ايستادگي ۳۸ ساله ملت ايران از زمان پيروزي انقلاب اسلامي تاكنون در برابر امريكا براساس همين ارزش است.

نویسنده روزنامه سپاه پاسداران با تاکید بر این که حوزه‌هاي مورد انتظار غرب و امريكا براي تغيير رفتار ایران، همان حوزه‌هايي است كه به بهانه آنها، تحريم‌هايي را عليه جمهوري اسلامي وضع كرده‌اند نتیجه گیری کرده:بنابراين سازش بين ايران و غرب و خصوصاً امريكا، موقعي حاصل مي‌شود كه جمهوري اسلامي در اين حوزه‌ها طبق نظر امريكايي‌ها تغيير رفتار دهد. اين تغييررفتارها، در واقع همان هزينه‌هاي سازش مي‌باشد. دقت در اين هزينه‌ها مشخص مي‌كند كه هزينه‌هاي چالش نسبت به هزينه‌هاي سازش بسيار ناچيز است.

تحریم های هسته ای، تحریم های نظامی و موشکی، تحریم های تروریستی، تحریم های حقوق بشری و تحریم های بی ثبات کننده موضوع هایی است که مقاله جوان بدان اشاره کرده و در نهایت نوشته: این ها بخشي از هزينه‌هاي سازش با امريكا است. پر واضح است كه حركت در مسير سازش، هزينه‌هاي سنگين ديگر غير قابل تصور و غير قابل پيش‌بيني را به دنبال خواهد داشت. هزينه‌هايي كه سر جمع آن در نهايت، بازگرداندن سلطه امريكا بر ايران خواهد بود.

چراغ خانه و قطر

طنزنویس سیاست روز از قول روزنامه ها نوشته: درپی قطع رابطه اجرای تحریم و بستن مرزهای هوایی، دریایی و زمینی کشورهای عربستان سعودی، بحرین، مصر، امارات عربی و برخی دیگر از کشورها علیه قطر، جمهوری اسلامی ایران برای تامین نیازهای این کشور اعلام آمادگی کرده است.

به دنبال این خبر طنزنویس پرسیده: پاسخ به خبر کدام یک از گزینه‌های زیر است؟

الف) نخوردیم نون گندم فقط دیدیم دست مردم

ب) نونم نداره اشکنه / نعره‌ام درخت رو می‌شکنه

ج) چراغی که به ایران رواست به قطر حرام است

د) نون خور کم داشتیم این هم اضافه شد

حق نشر عکس شرق
Image caption کارتون مهدی عزیزی، شرق

نوبت پرداختن به مطالبات جدی

حامد توکلی در سرمقاله ابتکار نوشته: آتشی که داعشیان افروختند، بر گرمیِ اتحاد ایرانیان افزود و نشان داد حسِ کوفته شده «ایرانیت» چطور می تواند در بزنگاه ها به ناگاه از خاک برخیزد و خود را بتکاند و خودی نشان دهد. میان آشوب و التهابِ ظهر و عصرِ چهارشنبه در یک آن احساس شد واقعا «"ملت» شده ایم. البته در این میان، چندین کج سلیقه ی وقت ناشناس هم بودند که در این وانفسا در پی کاسبی با ترورها بودند.

به نوشته این مقاله: گرچه طبیعی است که برای وحدت، حتما باید، از بخشی از مطالبات حداکثری گذر کرد تا در کفی از مطلوبات، توافق شود. البته ربط دادنِ این اتفاق، به شعارهای اکثریت ملت و قول های روحانی در راستای این شعارها، حتما بی انصافی است. چرا که اولا بسیار بی ربط است و ثانیا به جرات می توان گفت بخشی از این انسجام ملی و مسوولیت پذیری اجتماعی، محصول اعتنایی بود که نظام به تکثر جامعه در انتخابات اخیر کرده بود.

در پایان مقاله ابتکار آمده: امروز، نوبتِ پرداختن به پیام های جدی انتخابات بود و اگر پای مصالح و امنیت ملی در این موقعیت حساس در میان نبود باید اکنون موافقان دولت با صدایی بلندتر، پی جوی مطالباتِ حداکثری خود می بودند. تروریسم، باعث شده که پیام های انتخابات برای طرف پیروز از اولویت بیفتد.

نجابت بازندگان انتخابات

محمد کریمی در سرمقاله سیاست روز نوشته دوران پساانتخابات ۹۶ درس بزرگی را فراروی سیاستمداران و صاحب‌منصبان قرار داده است. این درس به ویژه پس از حادثه تروریستی تهران خواندنی‌تر و پندآموزتر شده است. درسی که صاحبان بیش از ۱۶ میلیون رای، به رغم تخلفات مشهود و آشکار - که پرونده‌هایی از آن روی میز قوه قضاییه برای بررسی و اعلام رای قضایی است - فراروی جریان‌ها و افراد مدعی قانون‌گرایی و قانون‌مداری قرار داده‌اند. وقتی نجیبانه نتیجه انتخابات را تمکین کرده و مظلومانه نیش و کنایه اطرافیان دولت مستقر و رئیس دولت آینده را به جان می‌خرند.

به نظر این روزنامه مخالف دولت افرادی که این‌روزها دایه‌تر از مادر برای فتنه‌گران به تب‌ و تاب افتاده‌اند، اگر هنوز در وادی انصاف قدم می‌زنند،‌ خود رفتار قانون‌مندانه و و نجیبانه نامزد‌های ناکام و هواداران آنان را در پساانتخابات ۹۶ در مقایسه با آنچه پساانتخابات ۸۸ گذشت، قضاوت کنند و این سئوال را پاسخ گویند که اگر نامزدها و هواداران آنان در هفته‌ها و روزهای اخیر رفتاری مشابه سال ۸۸ - که شیرینی‌های یک پیروزی بزرگ را در کام مردم ایران تلخ کرد - نشان می‌دادند، امروز داعش و داعشی‌‌ها کجا بودند.

اصلاح طلبان اهتمام کنند

محمد هدایتی در سرمقاله جهان صنعت نوشته: ایام انتخابات در ایران به طور معمول با پویاترین فضای سیاسی و اجتماعی همراه شد؛ ضرورت مشارکت هرچه بیشتر مردم، گروه‌های سیاسی و نهادهای قدرت را وا می‌دارد تا فضای بیشتری برای بحث، اظهارنظر و مطالبه‌گری فراهم کنند. اما غالبا به محض پایان انتخابات، همه چیز به حالت عادی برمی‌گردد. گویی بحث‌ها به پایان می‌رسد و بر سر راه برخی فعالیت‌ها و بحث‌ها هم مانع ایجاد می‌شود.

نویسنده تاکید کرده نظرهایی که گروه‌های اصلاح‌طلب دو دهه پیش درباره جامعه مدنی و اساسا تقویت جامعه مطرح کردند تا حدی ناظر بود بر امتداد و تکثیر فضای بحث، گفت‌وگو و مناظره. در واقع شهروندان از طریق حضور در انجمن‌های مختلف باید به گفت‌وگو درباره بهترین سازوکارهای حل‌وفصل امور می‌پرداختند و از طریق رسانه‌های ارتباطی، فعالیت‌های سیاستمداران را رصد می‌کردند تا هم پویایی و نشاط سیاسی- اجتماعی محقق می‌شد و هم اینکه مداخله شهروندان در سیاست تنها به ایام انتخابات محدود نمی‌ماند. این وضعیت تقریبا هیچ گاه محقق نشد.

به نظر سرمقاله جهان صنعت: در واقع از یک زمانی اصلاح طلبان هم همان منطق رقبایشان را ترجیح دادند. بسیج مردم در ایام انتخابات و سپس خاموشی آنها. از این رو نه نهادسازی کردند و نه کوشیدند مطالبه‌گری شهروندان را به فعالیتی دائمی و نه صرفا انتخاباتی بدل کنند. اصلاح‌طلبان برای نگه داشتن اعتماد مردم باید از این منطق فاصله بگیرند. ما پیش از هر چیز به سرزندگی جامعه در برابر قدرت و نهادهای مرتبط به آن نیازمندیم.

نظر سه کارشناس

اعتماد میزگردی دارد درباره بعد از انتخابات که در مقدمه آن نوشته: از همان فرداي ٢٤ خرداد ٩٢ كه نام حسن روحاني به عنوان رييس‌جمهور ايران اعلام شد پيش‌بيني‌ها براي تك‌دوره‌اي بودن يا دو دوره‌اي بودن دولت او نيز در بين تحليلگران و فعالان سياسي و همچنين برخي روشنفكراني كه با دقت بيشتري مسائل سياسي را دنبال مي‌كنند، رونق گرفت.

به نوشته عظیم محمود آبادی: برخي‌ها از همان ابتداي كار روحاني را حتي دشوارتر از كار رييس‌جمهور اصلاحات در دولتش پيش‌بيني مي‌كردند و احتمال تك‌دوره‌اي بودن دولت اعتدال نزد آنها قوت بيشتري داشت. يعني زماني كه هنوز دولت روحاني كار خود را آغاز نكرده بود تا بر مبناي كارنامه‌اش تك‌دوره‌اي يا دو دوره‌اي بودنش را پيش‌بيني كنند. اما صاحبان اين تحليل موانع بر سر راه روحاني را آنقدر بزرگ و متعدد مي‌ديدند كه حتي كارنامه احتمالا موفق او هم نمي‌تواند سرنوشت - از نظر آنها محتوم- تك‌دوره‌اي بودنش را تغيير دهد.

در میزگرد اعتماد سعیدلیلاز گفته است: مردم به سياست راي دادند نه اقتصاد طبقه متوسط در حال اعلان مرگ راديكاليزم است اقتصاد ايران، فاسدترين دوره حيات خود را مي‌گذراند. خانم فاطمه صادقي نظر داده: طبقه متوسط به قرارداد اقتدارگرا تن داده است ترس از رييسي، مهم‌ترين عامل پيروزي روحاني بود جامعه حس مي‌كند بدجور رودست خورده است و عباس سليمي‌نمين تاکید کرده: ديدار با تتلو از راي رييسي كاست بحران تشكيلاتي اصولگرايان را قبول دارم.

حق نشر عکس اعتماد
Image caption کارتون احمدرضا سهرابی، اعتماد

کینه با وزارت خارجه

در روزی که تیتر اصلی چند روزنامه مخالف دولت خرید اتومبیل های لوکس قاچاق توسط وزارت خارجه است قانون در گزارشی نوشته: شدت بغض و كينه به محمد‌جواد ظريف و وزارت‌خانه متبوعش چنان در ميان جريان‌هاي محافظه‌كار رخنه‌كرده‌است كه اگر آن را هفت‌بار خاكمال نيز كنيد، باز پاك نخواهد شد. از اتهام‌هاي وطن‌فروشي و مبادله قهرمان‌هاي ملي بادشمنان كه بگذريم، نوبت به اتهامات مالي به اين وزارتخانه رسيده است. برخي رسانه‌هاي خاص با هدف ناصالح، اقدام به انتشار اخباري جعلي عليه اين وزارتخانه ‌كردند.

به نوشته این روزنامه: اما اندكي بعد از ادعاي اين جريان، روابط‌عمومي وزارت‌خارجه اظهارات آن‌ها را تكذيب و رد کرد و اعلام داشت: در ماه‌های گذشته در خصوص خرید خودروهای لوکس قاچاق به وزارت امور خارجه پیشنهادهايی داده شد اما وزارت امور خارجه همان زمان این پیشنهادات را رد و اعلام کرد نیاز و تمایلی برای استفاده از این خودروها برای استفاده اداری و تشریفاتی ندارد.

قانون بدون نام بردن از نشریاتی مانند کیهان و جوان که این موضوع را در صفحات اول خود نقل کرده اند نوشته:مشخص نيست اين جريان با چه هدفي به دنبال ضربه‌وارد كردن به وزارت‌امور خارجه است ولي بي شك، بستن راه بسياري از اقدامات فراقانوني آن‌ها در دولت يازدهم، يكي از عوامل كينه‌توزي آن‌هاست. به نظرمي‌رسد وزارت‌امور خارجه نيز نبايد بيش از اين با جريان‌هاي خودسر و فراقانوني مماشات كند.

زنان در وزارت، مطالبه جدي است

اشرف بروجردی در مقاله ای در اعتماد نوشته: يكي از مطالبات عمده زنان در دوره فعاليت انتخاباتي آقاي روحاني، اين بود كه سطح حضور زنان در عرصه تصميم‌گيري‌هاي كلان كشور ارتقا پيدا كند. يكي از شاخص‌ترين محورها در اين زمينه موضوع انتخاب زنان در پست وزارت بود و هنوز هم زنان پيگيرند. هر چند مطالبه آنها فراتر از اين جايگاه است.

رییس سازمان اسناد و کتابخانه ملی در ادامه مقاله خود نوشته: زنان خواستار اين هستند كه در شوراي عالي انقلاب فرهنگي، حضورشان افزايش پيدا كند. در مجمع تشخيص مصلحت نظام حضور که تا حالا هيچ نماينده‌اي از زنان در آن نداشته اند همین طور در نقش سفير حتی رايزن فرهنگي از جمله مشاغلی است که زنان مي‌تواند بيشترين ميزان موثر باشند.

نویسنده مقاله اعتماد با اشاره به گفتگوهایی که این روزها درباره ترمیم کابینه حسن روحانی و به کار گرفتن چهره های جدید مطرح است، موضوع پست وزارت براي زنان بحث‌هاي زيادي برانگیخته و به عنوان يك مطالبه جدي پيگيري مي‌ شود. در حال حاضر سه خانم به عنوان معاون رييس‌جمهور در دولت حاضر هستند، اما زنان خواهان افزايش اين حضور و همچنين ارتقاي اين سطح حضور تا منزلت وزارت هستند.

ایرباس‌های نو و افکار کهنه

حق نشر عکس ابتکار
Image caption کارتون محمد طحانی، ابتکار

سوشیانس شجاعی‌فرد‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ در صفحه طنز شهروند با اشاره به رسیدن ایرباس های جدید به ایران نوشته: یک عمر این مردم را عادت داده بودند به هواپیماهایی که صدای موتور و صدای کنده‌شدن بال چپ و قژقژکردن کف و چکه‌کردن سقف جزیی از نوستالژی این مردم بود! مردم با آن هواپیماها ایمان بیشتری داشتند و تا برسند به مقصد ٦بار دعای سفر را می‌خواندند!

با این مقدمه طنزنویس جلسه ای را تشریح کرده که برای بازبینی فیلم هایی تشکیل شده که روی صفحه مونیتورها برای مسافران وجود دارد. در آن جاست که یکی توضیح می دهد: کار سختی داریم! کلا این ایرباس‌ها برای کلمبیا آماده شده بود! کلمبیا هم که معرف حضور آقایان هست! حتما آنالیا و مونس مونس یادتونه! خلاصه مشکل اول ما

وجود این سریال‌های کلمبیاییه که توی بخش سریال‌ها بارگذاری شده!

معاونت سختگیری معتقدست: آقا همه‌رو از دم شیفت دیلیت کنید! به بنده هم یک ماموریت بدهید در معیت آقا رسایی‌مون بروم آن‌جا خود آنالیا رو ارشاد فرهنگی کنم. دیگری پیشنهاد می کند به جای این سریال‌های مذموم و غیراخلاقی، کیمیا و معمای شاه و کارآگاه علوی رو پخش کنیم. یکی می گوید ماه پیکر هم خوبه، یا حتی حریم سلطان... چیه؟ چرا اینطوری نگاه می‌کنید؟ بده مردم با تاریخ کشورشون آشنا بشن؟! چرا زل زدید به من؟ خب یکم هم سانسورش می‌کنیم؟

پیشنهاد کننده به نوشته طنزنویس شهروند می گوید: آخه مومن، ندیدی هواپیما دو تا چرخ جلوش که از زمین بلند میشه همه خودشونو خلع لباس می‌کنند؟ گیریم همه چیز رو شیفت دیلیت کردی، با رویش ناگزیر مردمی که دو روز بعد توی ارمنستان و ترکیه و دوبی کنسرت میرند، چه کار می‌کنید؟! به نظر من جایگزین کنید، چند تا حامد زمانی و دو تا از این غمگین شادها که آدم نمی‌دونه سینه بزنه یا بشکن، بگذارید سر و تهش هم میاد!

موضوعات مرتبط