زمان بررسی طرح تحریم ایران در مجلس نمایندگان کنگره آمریکا مشخص نیست

حق نشر عکس AFP
Image caption سرنوشت طرح تحریم ایران و روسیه در کنگره هنوز مشخص نیست

مشخص نیست مصوبه سنای آمریکا در مورد تحریم‌های جدید علیه ایران و روسیه چه زمانی در مجلس نمایندگان کنگره آمریکا مورد بررسی و رای‌گیری قرار خواهد گرفت.

حدود دو هفته پیش، نمایندگان مجلس سنای آمریکا طرحی شامل وضع تحریم‌های جدید علیه ایران و روسیه را تصویب کردند. این طرح با عنوان "قانون مقابله با فعالیت‌های بی‌ثبات ساز ایران" با آراء مثبت ۹۸ تن از یکصد عضو سنای آمریکا به تصویب رسید.

این طرح در ابتدا صرفا شامل تحریم‌هایی علیه برخی نهادها و اشخاص وابسته به حکومت جمهوری اسلامی در ارتباط با اتهام حمایت دولتی از "تروریسم"، نقض آزادی و حقوق بشر شهروندان ایران و مداخله برای ایجاد بی‌ثباتی در کشورهای منطقه بود اما در جریان مذاکرات، برخی از سناتورها اصلاحیه‌ای شامل تحریم‌های جدید علیه روسیه را نیز به آن افزودند. دلیل آنان لزوم مجازات دولت روسیه به اتهام دخالت در انتخابات ریاست جمهوری آمریکا بود.

+ سنای آمریکا به تحریم ایران و روسیه رای داد

+ تصویب طرح تحریم ایران در مجلس نمایندگان آمریکا ممکن است به تعویق افتد

تبدیل طرح تحریم ایران و روسیه به قانون مستلزم تصویب آن در مجلس نمایندگان و امضاء دونالد ترامپ، رئیس جمهوری آمریکاست.

در حال حاضر، حزب جمهوریخواه - حزب آقای ترامپ - دارای اکثریت در هر دو مجلس کنگره است و انتظار می‌رفت که طرح تحریم ایران به سرعت در هر دو مجلس تصویب شود و به امضای رئیس جمهوری برسد.

با اینهمه، پس از ارسال مصوبه سنا به مجلس نمایندگان در هفته گذشته، به نقل از برخی اعضای این مجلس گزارش شد که محتوای طرح با اصل مربوط به "انشاء قوانین" در قانون اساسی ایالات متحده تعارض دارد. طبق این اصل، روند رسیدگی به قوانینی که دارای بار مالی است باید در مجلس نمایندگان آغاز شود در حالیکه "لحن و نحوه تدوین" مصوبه سنا با شیوه پیش‌بینی شده در قانون اساسی انطباق نداشته است. این گروه از اعضای مجلس نمایندگان گفتند که این نقص قانونی ممکن است باعث تاخیر در رسیدگی به طرح شود یا اینکه مجلس نمایندگان در آن اصلاحاتی را به عمل آورد.

حق نشر عکس Reuters
Image caption در مقایسه با اوباما، موضع ترامپ در مورد ایران سختگیرانه‌تر و در قبال روسیه ملایم‌تر است

چند تن از نمایندگان سنای آمریکا از حزب اقلیت دموکرات گفتند که حزب جمهوریخواه به منظور جلوگیری از ایجاد مشکلاتی برای رئیس جمهوری، عمدا در روند تصویب نهایی این طرح در مجلس نمایندگان کارشکنی می‌کند. آنان گفته‌اند که اختلافات آئین‌نامه‌ای بین دو مجلس معمولا به سرعت حل و فصل می‌شود و تعویق طولانی مدت رای‌گیری در مورد مصوبه فعلی سنا موردی ندارد.

همزمان، برخی رسانه‌ها به نقل از منابع کاخ سفید از نارضایی دولت از بخش‌هایی از این مصوبه خبر داده‌اند.

درمقایسه با رئیس جمهوری قبلی آمریکا، دونالد ترامپ موضع به مراتب سختگیرانه‌تری را نسبت به ایران اتخاذ کرده و نه تنها توافق هسته‌ای با جمهوری اسلامی را "توافق بد" دانسته، بلکه حکومت ایران را به مداخله به منظور بی‌ثبات سازی کشورهای منطقه متهم کرده است. بنابراین بعید به نظر می‌رسد که مخالفت دولت با "بخش‌هایی" از مصوبه سنا به موضوع تشدید تحریم ایران ارتباط داشته باشد.

در مقابل، موضع آقای ترامپ نسبت به روسیه در مقایسه با دولت قبلی آمریکا به مراتب ملایم‌تر بوده و او در جریان مبارزات انتخاباتی، از لزوم همکاری با روسیه در مقابله با داعش حمایت کرد و ولادیمیر پوتین، رئیس جمهوری آن کشور را ستود. علاوه بر این، مصوبه سنا به تحریم روسیه به اتهام مداخله در انتخاباتی ارتباط دارد که نتیجه آن پیروزی دونالد ترامپ بوده است.

به گفته منابع خبری، مقامات دولتی گفته‌اند که بعضی از اقدامات پیش‌بینی شده در این مصوبه ممکن است مانع از اقدام موثر وزارت خزانه‌داری در استفاده از تحریم‌های اقتصادی فعلی علیه روسیه شود و بخش‌های دیگری نیز ممکن است به روابط ایالات متحده با کشورهای اروپایی آسیب بزند. پس از جدایی شبه‌جزیره کریمه از اوکراین و انضمام آن به خاک روسیه، کشورهای اروپایی و آمریکا موافقت کردند سیاست مشترکی را برای وارد کردن فشار بر روسیه در پیش بگیرند و برای این منظور، در وضع و اجرای تحریم‌های اقتصادی و سیاسی به شکلی هماهنگ عمل کنند.

پس از تصویب طرح جدید در سنای آمریکا، که از جمله شامل محدودیت سرمایه‌گذاری در صنایع نفت و گاز روسیه است، مقامات آلمانی این مصوبه را برای اجرای توافقنامه احداث خط لوله واردات گاز از روسیه زیانبار خواندند و آن را مورد انتقاد شدید قرار داند.

تصویب این طرح در مجلس سنای آمریکا با واکنش تند مقامات جمهوری اسلامی هم مواجه شده که ایالات متحده را به نادیده گرفتن تعهدات خود در چارچوب توافق هسته‌ای - برجام - متهم کرده‌اند. در مقابل، ارائه دهندگان این طرح تاکید داشته‌اند که محتوای آن به دقت و به شکلی تدوین شده که به تعهدات آمریکا در زمینه لغو تحریم‌های هسته‌ای ایران آسیبی نرساند. اگرچه ایالات متحده تحریم‌های وضع شده در واکنش به برنامه‌های اتمی ایران را لغو کرده اما تاکید داشته که تحریم‌هایی که به دلایل دیگر به اجرا درآمده همچنان برجاست و لغو آنها به تغییر در رویکرد و برخی سیاست‌های جمهوری اسلامی مشروط است.