داروهای شرکت‌های فوریتی در ایران 'معتبر نیستند'

دارو حق نشر عکس Getty Images

مدیرکل نظارت و ارزیابی دارو و مواد مخدر سازمان غذا و داروی وزارت بهداشت ایران می‌گوید شرکت‌های فوریتی داروی خود را از منابع معتبر تهیه نمی‌کنند و اغلب داروهای تقلبی در ایران را این شرکت‌ها توزیع می‌کنند.

اکبر عبداللهی امروز دوشنبه ۲۶ تیر (۱۷ ژوئیه) به خبرگزاری‌های ایران گفت: "شرکت‌های فوریتی دارو را از عمده‌فروشی‌های ترکیه یا آلمان تهیه می‌کنند که اکثر این عمده‌‌فروشی‌ها مجوز فروش به ایران را ندارند و بیش از ۳۰ درصد آنها توسط ایرانیان اداره می‌شود. آنها در آن کشورها این‌ عمده‌فروشی‌ها را زده‌اند و از کشورهایی مانند هند داروی تقلبی تهیه می‌کنند و آن را وارد کشور دیگری مانند ترکیه می‌کنند و بدون اینکه مجوز فروش آن دارو را در ترکیه داشته باشند، دارو به ایران وارد می‌کنند."

بر اساس ضوابط واردات دارو در ایران، داروی فوریتی (تک-نسخه‌ای) دارویی است که در فهرست داروهای ایران وجود دارد ولی شرکت‌های دارویی مجاز در شرایط بحرانی بدون طی مراحل واردات داروهای ثبتی، می‌توانند این داروها را وارد کشور کنند.

شرایط بحرانی به زمانی اطلاق می‌شود که بنا به تشخیص سازمان غذا و دارو کمبود یک داروی خاص ممکن است باعث به خطر افتادن سلامت بیماران شود.

به گفته آقای عبداللهی "وجود شرکت‌های فوریتی در کشور ناشی از بحران‌ها و بی‌برنامگی‌هاست. در کشوری که دچار بحران شده و برنامه‌ریزی مناسبی ندارد، یک سری شرکت‌های کوچک برای واردات دارو تشکیل می‌شود."

مدیرکل نظارت و ارزیابی دارو گفت وزارت بهداشت هنوز هم تاوان داروهای ناسالمی را می‌دهد که موجب هپاتیت سی، ایدز و کوری بیماران شدند؛ "این داروها از طریق شرکت‌های فوریتی به صورت قاچاق وارد شده بودند و ثبت هم نشده بودند."

به گفته آقای عبدالهی برخی شرکت‌ها در مناطق آزاد ایران اجازه دارند داروهایی را که مجوز فروش در ایران ندارند به صورت عمده فروشی صادر کنند اما "یکی از عیوب این سیستم در صورتی که نظارتی بر آن صورت نگیرد، فروش داروهای تقلبی است."

به این ترتیب این داروها هم ممکن است از همان مسیر داروهای فوریتی وارد بازار ایران شوند.

به گفته آقای عبداللهی هم‌اکنون ۳۰۰ تا ۴۰۰ قلم داروی "بدون صاحب" در ایران وجود دارد که "این داروها را شرکتهای فوریتی وارد می‌کنند و جایی ثبت نشده و نمایندگی رسمی ندارند."

حق نشر عکس Getty Images
Image caption قاچاق کالا از عمان به ایران با قایق انجام می‌شود

قاچاق دارو یکی از معضلات قدیمی نظام بهداشت و درمان ایران است که از سال‌های ۹۱-۹۰ به علت تحریم‌ها گسترش بیشتری پیدا کرد.

سازمان غذا و داروی ایران دقیقا میزان داروی قاچاق در ایران را نمی‌داند اما آن را کمتر از پنجاه درصد کل داروهای بازار ارزیابی کرده است. به گفته علی سبحانیان رییس انجمن واردکنندگان دارو بیست درصد داروهای بازار ایران قاچاق هستند.

بنا بر گزارش‌ها قاچاق دارو در ایران در سال ۹۱، ۷۵ میلیارد یورو سود داشته که معادل سود قاچاق کوکایین در دنیا ارزیابی شده است.

بجز تحریم‌ها مافیای قوی قاچاق، ممنوعیت قانونی برخی داروها مثل داروهای سقط جنین یا هورمونی از دیگر دلایل قاچاق دارو در بازار ایران هستند.

موضوعات مرتبط