روزنامه های تهران؛ ایران، آمریکا و برجام

روزنامه های امروز صبح تهران، چهارشنبه ۲۸ تیر در عنوان های اصلی خود سخنان وزیر خارجه جواد ظریف را منعکس کرده اند که گفته گزینه خروج از برجام روی میزست.

ادامه گمانه زنی ها درباره ترکیب آینده دولت روحانی، و کسانی که در مقام شهردار تهران خواهند نشست، و نقد حرکات عجیب اصولگرایان از جمله دیگر مطالب این روزنامه هاست.

حق نشر عکس ایران
Image caption تیتر و عکس صفحه اول ایران

از تغییر لحن به تغییر باور و رفتار

محمد اسماعیلی در ادامه مخالفت های روزنامه سپاه پاسداران با سیاست خارجی دولت روحانی در مقاله ای در این روزنامه نوشته: موضع جوادظريف طي۴۸ ساعت گذشته در قبال برجام تغييرمحسوسي داشته است؛ براي نخستين بار در گفت‌وگو با سي ان ان صراحتاً و نه در قالب جمله‌اي مشروط و مبهم از «نقض متن» برجام سخن به ميان آورده و براي اولين بار در مصاحبه با نشنال اينترست، «تهديد»به كناره‌گيري ايران از توافق هسته‌اي كرده است.

به نظر نویسنده مقاله جوان: اين تغيير را بايد به فال نيك گرفت، مشروط به آنكه «استمرار» داشته باشد و در صورت ادامه روند كنوني امريكايي‌ها ، «شيب ملايم» و متناسب با «نوع مواجهه آنها با كشورمان» چاشني اين تغيير شود تا فراتر از اين منافع ملي در دوران پسا برجام ذبح نشود. حال اگر چه تغيير مواضع محمدجوادظريف تا حدودي ديرهنگام است ودر شرايطي واقع مي‌شود كه «ساختار محاسبات امريكايي» به‌واسطه برخي از رفتار ـ مواضع نادرست دولتمردان ايراني سازمان گرفته اما اين تغيير موضع (كه بايد به‌زودي به تغيير باور ـ رفتار از سوي دستگاه سياست خارجه نيز تبديل شود) نمي‌تواند دفعتاً به تغيير رويكرد امريكايي‌ها منجر شود و اجراي تعهدات طرف غربي را تضمين كند؛ چرا كه استخدام كلمات و لغات در متن برجام به گونه‌اي است كه به فرض محالي كه دولت ترامپ نيز با وضع تحريم‌هاي مجدد اين توافق بين‌المللي را نقض نكند، تضمين حقوقي مناسب براي اجراي تعهدات امريكايي وجود ندارد.

مقاله جوان در نهایت به این جا رسیده که دليل اصلي تغيير فعلي لحن وزیر خارجه را باید قطع اميد از ملاطفت‌هاي امريكايي‌ها؛ و تغييرناپذيري سياست‌هاي ضدايراني امريكايي‌ها با مذاكره و بي مذاكره و بالاخره نتيجه بخش بودن رويكرد انقلابي گري در عرصه سياست خارجه به شمار آورد.

پرسش روزنامه سپاه پاسداران این است که: صرف تغيير لحن مي‌تواند تأمين‌كننده حداقل منافع اقتصادي ايران در دوران پسابرجام باشد؟ قبل از پاسخ به پرسش ضروري است سير مواجهه دستگاه ديپلماسي با امريكايي‌ها در برجام در قالب «گام به گام وزارت خارجه» مرور شود تا شاهد كاهش تكرار اين رويه‌ها درآينده باشيم.

ترامپ هم مجبور شد

علی خرم مقاله ای در اعتماد وضعيت حاضر در امريكا را چنین توصیف کرده که دونالد ترامپ بدون اينكه علاقه‌اي داشته باشد، در مقابل اينكه ايران به تعهدات خود پايبند بوده و آژانس نيز آن را تاييد كرده، مجبور است تا برجام را مورد تاييد قرار دهد و به آن پايبند باشد. به عبارت ديگر طبق قانون، وقتي وزير خارجه امريكا نيز اين موضوع را تاييد مي‌كند و دليلي براي نقض برجام وجود ندارد بايد ادامه لغو تحريم‌ها را تاييد كند.

به نظر این دیپلومات پیشین: اگر بين ايران و امريكا روابط سياسي و ديپلماتيك برقرار بود در اين صورت ترامپ به جاي سه ماه آن را يك‌ساله و حتي دوساله تمديد مي‌كرد. اين همان فرصت‌هايي بود كه ما در دوره اوباما از آن استفاده نكرديم و باعث شد كه با وجود توافق هسته‌اي، اين توافق در حداقل‌ترين شكل ممكن اجرا شود و اين در حالي است كه مي‌توانست در حداكثر‌ ممكن اين موضوع به اجرا برسد. يعني به جاي اينكه سه ماهه اين موضوع تمديد مي‌شد، باراك اوباما همان زمان مي‌توانست آن را براي چند سال تمديد كند كه ما اسير فرد بي‌عقلي به مانند دونالد ترامپ نشويم.

مقاله اعتماد به این جا رسیده که: در آن دوره به جاي استفاده از فرصت، عليه باراك اوباما موضع‌گيري‌هايي صورت گرفت و نمايندگان كنگره با اطلاع از اينكه ايران موضع به‌شدت منفي نسبت به امريكا دارد، به محض به وجود آمدن فرصت با روي كارآمدن دونالد ترامپ تمام عقده‌هاي سياسي خود را جمع كردند تا از طريق دونالد ترامپ سر ايران خالي كنند كه شاهد تحريم‌هاي موجود هستيم كه هيچ ربطي به موضوع هسته‌اي ندارد ولي هر تحريمي ايران را اذيت مي‌كند و ريشه اين كار به گذشته باز مي‌گردد كه آن را مورد درمان قرار نداديم كه امروز شرايط اينچنين شده است.

ترامپ؛ ناکام مقابل برجام

حشمت‌الله فلاحت‌پیشه در مقاله ای در روزنامه ایران نوشته: اقدام دولت امریکا برای تأیید دوباره پایبندی ایران به برجام دقیقاً برخلاف ادعاهایی است که دونالد ترامپ و اطرافیانش در دوره انتخابات ریاست جمهوری امریکا و پس از آن مطرح کردند و حتی بر موضع ضرورت خروج ایالات متحده از برجام تأکید داشتند. آنها برای دستیابی به این هدف ابتدا به دنبال آن بودند اثبات کنند که ایران پایبند به توافق برجام نبوده است. اما واقعیت این بود که ایران به برجام پایبند بود؛ آن هم نه برای خشنودی امریکا، بلکه به دلیل راهبرد مشارکت‌جویانه‌ای که با دنیا آغاز کرد و پیش برد.

به نوشته این نماینده مجلس: به همین دلیل ایران بخوبی توانست قلمرو نقش‌آفرینی منفی و عهدشکنی امریکا را از دیگر کشورها جدا کند. دولتمردان امریکا نیز می‌دانند که اگر پایبندی ایران به برجام را مورد تأیید قرار ندهند، باید در برابر سازمان بین‌المللی چون آژانس بین‌المللی انرژی هسته‌ای قرار بگیرند که از آغاز اجرای برجام تاکنون در ۷ بیانیه بر این موضع تأکید کرده که ایران به اجرای مفاد برجام پایبند بوده است. دبیرکل سازمان ملل متحد هم بر اساس گزارش‌هایی که در اختیار داشته، بارها اعلام کرده که ایران پایبند برجام است.

مقاله روزنامه دولت پیش بینی کرده: وزارت خزانه‌داری امریکا هم ناچار به تمدید تعلیق مجدد تحریم‌های هسته‌ای ایران باشد. ترامپ هم همان طور که در اوج مواضع ضد ایرانی خود حکم تعلیق تحریم‌های هسته‌ای ایران را امضا کرد، مجبور به ادامه این روند خواهد بود. اگر تأیید پایبندی ایران به برجام برای جلوگیری از مواجهه امریکا با سازمان‌های بین‌المللی بود؛ باید گفت که تصمیم به تمدید تعلیق تحریم‌های هسته‌ای ایران برای پرهیز امریکا از رودررویی با جامعه جهانی است.

برجام سند دوستی با آمریکا نیست

فريدون مجلسي در مقاله ای در شرق نوشته: ترامپ در جوي که پيش از انتخابات آمريکا با مداخله لابي‌هاي اسرائيل و عربستان ايجاد شده بود، برهم‌زدن برجام را به‌عنوان يکي از کارت‌هاي برنده خود براي جلب آراي مردم آن کشور به کار برد. اکنون آن جو تغييري نکرده است. ممکن است کنگره و مطبوعات آمريکا برخي کارهاي نامتعارف اين رئيس‌جمهور ويژه را نپسندند يا حتي موضوع استيضاح يا عدم کفايت او را مطرح کنند، اما درباره سياست ايران‌ستيزي با او همراه‌اند.

این دیپلومات پیشین اظهار نظر کرده که: برجام سند دوستي ايران و آمريکا نيست. ظاهرا تنها موضوعي که هر دو کشور درباره آن توافق دارند، تداوم شرايط گذشته است. وزير نفت ايران چندين‌مرتبه اعلام کرده درهاي صنعت نفت ايران براي همکاري با شرکت‌هاي آمريکايي در چارچوب قراردادهاي منصفانه باز است، با توجه به اينكه شرايط از جهاتي مهيا نيست. بايد ديد ريشه اصلي اختلاف در کجاست.

مقاله شرق در نهایت به این جا رسیده که: ترامپ جايي براي ترديد باقي نگذاشته است که تمايلی به درگيري نظا‌مي‌ و رويارويي پياده‌نظامش با ايران ندارد، بلکه ترجيح‌‌ مي‌دهد کشورهاي رقيب را در منطقه به جان يکديگر بيندازد و آنها را تضعيف کند. آمريکا و اسرائيل از اينکه عربستان به‌شدت مسلح شود نيز در درازمدت خشنود نيستند زيرا نگران آن هستند که تغييري ناگهاني در نظام سلطنتي، عربستان را نيز وارد جرگه مقاومت عليه اسرائيل کند.

حق نشر عکس شرق
Image caption کارتون آروین، شرق

همه پرسی موزاییکی را نمی پذیریم

کیهان یادداشت روز خود را به بحث پیرامون همه پرسی اقلیم کردستان عراق اختصاص داده که علیرغم مخالفت کشورهای مختلف با آن، از جانب اربیل اعلام شده است. در این مقاله آمده: رهبران اقلیم کردی و بیش از همه خود مسعود بارزانی تلاش وسیعی به کار بسته‌اند تا موافقت مقامات آمریکا را با برگزاری همه‌پرسی جلب نموده و از پوشش حمایتی این کشور برخوردار باشد اما ظاهرا آمریکایی‌ها تنها با برگزاری همه‌پرسی ابراز موافقت کرده‌اند اما هرگونه همکاری را به پس از ۲۰۲۵ موکول کرده‌اند. این در حالی است که رهبران کرد عراقی نمی‌توانند خشم نزدیک چهار کشور اطراف خود را با جلب لبخند دور یک کشور معاوضه نمایند.

به نوشته سعدالله زراعی: در این بین ترکیه به دلیل آنکه نمی‌خواهد با تکرار مسائل در استان‌های شرقی خود مواجه شود، با تمام قوا درصدد تخریب حکومت کردی برخواهد آمد. با این وصف رهبران کردی برای آنکه به هدف استقلال کردستان عراق دست یابند باید محاسبه خیلی از رویدادهای سهمگین را کرده باشند. ترکیه در منطقه بیش از هر کشور دیگر طعم انفصال بخش‌های پیرامونی از پیکره مرکزی خویش را احساس می‌کند و از آنجا که با دو اقلیت پرقدرت قومی و مذهبی- کردها و علویان- مواجه است به هیچ وجه نمی‌خواهد فرایندی سازنده از شکل‌گیری دولتی کردی در اذهان جای گیرد.

کیهان اضافه کرده: از آنجا که حرکت اقلیم به سمت جدایی موقعیت دولت مرکزی را به شدت تضعیف کرده و تحت تاثیر قرار می‌دهد، دولت جمهوری اسلامی ایران نمی‌تواند ناظر منفعل صحنه باشد. ایران روی استقرار یک دولت قوی که بتواند همه معضل‌های امنیتی، سیاسی، اقتصادی را حل کرده و مانع نفوذ آمریکا و گروه‌های تروریستی به این کشور شوند حساب جدی باز کرده است.

و خلاصه این که: در ایران در ماه‌های اخیر این جمع‌بندی پدید آمد که کماکان نقطه تهدید امنیتی ایران در مناطق شمال غربی است. ایران نمی‌تواند برای یک دوره دست‌کم چهل ساله چشم خویش را بر روی ناامنی روزافزون منطقه شمال غربی خود و آنچه در آن سوی مرزهای غربی خود به شکل سیاست‌های لرزان و پرنوسان می‌گذرد، ببندد. چنین وضعیتی بدون شک پای دشمنان اسلام و مسلمانان را بار دیگر به این منطقه می‌کشاند و این موضوع زمینه هرگونه رودربایستی را از ما می‌گیرد.

حق نشر عکس قانون
Image caption کارتون مسعود ماهینی، قانون

تتلو... از زیرزمین تا عرش

شهرام شهيد‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ي در صفحه طنز شهروند ضمن اشاره به حضور تتلو خواننده زیر زمینی در جشن خبرگزاری فارس وابسته به تندروها پیش بینی کرده با مودتی که بین این خواننده و اصولگرایان به دست آمده در آینده چه رخ خواهد داد.

طنزنویس تصویر دو‌سال بعد را چنین گمانه زنی کرده: حسن عباسی در سومین سمپوزیوم «تبیین دکترین مشت تتو شده تتلو بر دهان بی خالکوبی‌ها «شرکت و درحالی‌که دست در دست تتلو داشت اعلام کرد استراتژی تتلو در برخورد با اجنبی‌ها بسیار کارشناسانه بوده. وی در توضیح گفت ما باید از این تاکتیک تتلو وقتی می‌خواند: واسه تو یه بنز قرمز خریدم / آخ واست چه نقشه‌هایی کشیدم، استفاده کنیم و با وعده‌های خام و بی مایه دشمن را فریب دهیم.

چهار سال بعد: جمنا اعلام کرد در آخرین نشست خود به این جمع‌بندی رسیده است از بین ١٧‌هزار و ٣٠٧ نفر نامزد خود برای ریاست‌جمهوری سرانجام امیرحسین مقصودلو ملقب به تتلو با سه و نیم رأی به‌عنوان نامزد نهایی جمنا انتخاب و با نامزد اعتدال و اصلاحات مبارزه خواهد کرد. همچنن جمنا از قالیباف خواست به خاطر ٩٦درصدی‌ها هم که شده به نفع تتلو بکشد کنار.

و به نظر طنزنویس شهروند: شش ‌سال بعد چنین خواهد بود: رئیس هیأت‌امنای دانشگاه آزاد طی حکمی دکتر امیرحسین مقصودلو را با حفظ سمت مشاور در کشف کشورهای زیرپونزی به‌عنوان رئیس دانشگاه آزاد انتخاب کرد. تتلو دکترای جامعه بافی داشته و چند‌ سال در دانشگاه آزاد تدریس کرده است.

چرا تتلو

حمیدرضا شکوهی در سرمقاله آفتاب یزد نوشته: عکسهای امیر تتلو در دیدار با حجت الاسلام رئیسی در آستانه انتخابات ریاست جمهوری ۲۹ اردیبهشت امسال، بسیار مورد توجه قرار گرفت، یک عده او را متهم کردند و یک عده هم چهره های اصولگرایی را متهم کردند که زمانی او را و هنوز هم نوع پوشش را به رسمیت نمی شناسند اما زمانی برای جذب رای مردم، ترتیب دیدارش با کاندیدای اصولگرا را می دهند و زمانی دیگر هم او را دعوت به جشن فارس یعنی رسانه ثروتمند اصولگرایشان می کنند.

این روزنامه اصلاح طلب احتمال داده که: با دعوت از تتلو به آن جشن، اصولگرایان همان کاری را در نظر داشتند که در انتخابات انجام دادند و البته این بار تیرشان به سنگ خورد. آن ها برنامه‌ریزی کردند تا در جشن فارس پلاس، علاوه بر امیرتتلو و چهره های اصولگرا، از چند چهره اصلاح‌طلب هم دعوت کنند تا آنها را هم کنار تتلو قرار دهند و با انتشار گسترده عکسهایشان، اینگونه به مخاطب القا کنند که اصلاح‌طلبان هم مانند اصولگرایان در کنار تتلو قرار می گیرند.

آفتاب یزد افشا کرده که: با وجود وعده تقدیر از خدمات رسانه ای چند اصلاح طلب در این جشن، اما نقشه اصولگرایان ناکام ماند و اصلاح طلبان حتی به وعده تقدیر هم حاضر نشدند به این جشن بروند و نظام الدین موسوی، رسایی، ضرغامی و دوستانشان ماندند با تتلویی که با همان پوشش همیشگی خود در برنامه حاضر شده بود.

کودتای اصولگرایان

نادر کریمی جونی در مقاله ای در جهان صنعت نوشته: اصولگرایان در کابینه نخست حسن روحانی نیز علاقه‌ به حضور در کابینه داشتند و بی‌توجهی به این علاقه ایشان، باعث شد چند وزیر کابینه برای دفعات مکرر از گرفتن رای اعتماد ناتوان بمانند. ولی برای کابینه دوم، مزاحمت اصولگرایان در مجلس وجود ندارد و همین امر رفتار اصولگرایان ارشد و حکومتی را رادیکال‌تر کرده است. در این جهت حتی کودتای اصولگرایان علیه اصلاح‌طلبان هم محتمل است.

به نوشته این مقاله: در این رابطه برخی چهره‌های ارشد محافظه‌کار مانند برادران لاریجانی و حتی مقامات بالاتر توصیه‌هایی کرده‌اند که بی‌توجهی به آنها ممکن است تبعات ناخوشایندی داشته باشد. قرائن روشنی وجود دارد که در کابینه بعدی بیژن نامدارزنگنه به دلیل عدم همراهی با نهادهایی که دست‌اندرکار فعالیت‌ها و پروژه‌های نفت و گاز بوده‌اند نباید حضور داشته باشد. آخوندی هم که دست مقاطعه‌کاران قدرتمند حکومتی را از پروژه‌های پرسود عمرانی قطع کرد هم مورد غضب قرار گرفته و دیگر نمی‌تواند حسن روحانی را همراهی کند.

جهان صنعت خبر داده: دیروز و پس از برگزاری جلسه غیرعلنی مجلس شورای اسلامی برخی نمایندگان در میان خبرنگاران حاضر شدند و مذاکراتی که هم‌اکنون در جریان است تا فهرست کابینه تکمیل شود را افشا کردند. از جمله این گفتارها مشورت‌هایی است که حسن روحانی با مقام معظم رهبری انجام داده است. در این مذاکراتی که روحانی با مقام‌های گوناگون انجام داده، گاهی توصیه‌های موکدی نیز صورت گرفته و کاملا قابل درک است که حسن روحانی برای پرهیز از تشدید تنش‌ها و مخاطرات ناشی از آن به این توصیه‌ها تن دردهد.

متأسفانه توتال سیگار هم می‌کشد!

حق نشر عکس شهروند
Image caption کارتون محمدرضا ثقفی، شهروند

فریور خراباتی در ستون طنز روزنامه ایران نوشته: در این چند روز دلواپسان یک طوری در مورد شرکت «توتال» صحبت کرده‌اند که بنده فکر می‌کنم این شرکت ارتباطی با مسائل «نفتی» و پتروشیمی ندارد و در واقع یک کازینو یا دیسکو در فرانسه است که حالا آمده و برای نخستین بار یک قرارداد نفتی با ما امضا کرده است.یعنی این تصویر پس از خواندن خبرها و گزارش‌های برخی جراید و سایت‌ها در ذهن ما ایجاد می‌شود که مدیر توتال خطاب به زیردستان خود می‌گوید: «می‌خوایم بریم قرارداد ببندیم!» بعد زیردستان به مدیر می‌گویند: «قرارداد رقص یا نفت؟» و شاید مدیران این شرکت قبل از حضور در کشورمان باید توضیح دهند که واحد شمارش نفت «بشکه»‌است و «پیک» نیست.

طنزنویس اضافه کرده: چون یکی از روزنامه‌های دوست‌داشتنی کشورمان اعلام کرده: «عضو مرکزیت حزب منحله برای توتال فاسد آستین بالا زد». این یکی را مطمئن هستم که عزیزان فکر می‌کنند منظور از «توتال» یک جوان فرانسوی است که متأسفانه مانند تمام جوانان از دست‌رفته غربی گرفتار یکسری مسائل بی‌ادبانه شده و عضو مرکزیت حزب منحله می‌خواهد برای او آستین بالا بزند و این جوان را که بیکار است سر خانه و زندگی‌اش بفرستد. در حالی که نمی‌داند کشورهای خارجی امروز نه، نهایتاً تا فردا ساعت دو بعد از ظهر که خبر به دست آقای حیاتی برسد به انحطاط خواهند رسید و این تلاش‌ها بی‌فایده است.

ستون طنز روزنامه ایران به این جا رسیده که: همچنین یکی دیگر از روزنامه‌های خوب و عزیز کشورمان هم نوشته که «مدیران توتال به پرداخت رشوه اعتراف کرده‌اند اما مدیران وزارت نفت دریافت رشوه را تکذیب می‌کنند». ظاهراً مدیران شرکت‌های خیلی بزرگ با مدیر مسئول یا سردبیران برخی از جراید ما تماس می‌گیرند و می‌گویند: «داداشیا می‌خوام براتون یه اعتراف بکنم، من رشوه دادم، من رو ببخشید، بوس بوس، خداحافظ!».باور کنید اگر«زرافه» و «بز» قدرت تکلم داشتند و به کسی رشوه داده بودند،

موضوعات مرتبط