داستان اسارت و مرگ بسیجی ایرانی در دوربین داعش

تصویری از محسن حججی (وسط، بالا) در جمع همکارانش در بسیج حق نشر عکس FARS
Image caption تصویری از محسن حججی (وسط، بالا) در جمع دوستانش در بسیج

محسن حججی، بسیجی ۲۶ ساله ایرانی، کم‌تر از یک ماه قبل به سوریه اعزام شده بود. همسرش، سه‌شنبه این هفته تصویر لحظه اسارت او را به طور اتفاقی در یک گروه تلگرامی دید. دو روز بعد، فیلم جسد بدون سر او منتشر شد.

او در فیلمی از آخرین دیدارش، پای مادر و پدر را می‌بوسد، اعضای خانواده را در آغوش می‌گیرد، و از زیر قرآن مادر رد می‌شود تا دومین سفر خود را از اصفهان به سوریه و عراق آغاز ‌کند.

اما دعای مادرش هیچ‌وقت برآورده نمی‌شود. بامداد روز چهارشنبه هجدهم تیرماه تصویر پیکر بدون سر او به دست همسرش زهرا عباسی می‌رسد.

محسن حججی مانند هزاران هم‌رزم دیگر برای آنچه ایران "دفاع از حرم" می‌خواند، به منطقه جنگی اعزام شده بود.

او وصیت کرده عکسش به رهبر ایران یا آن طور که او گفته "امام خامنه‌ای" و فرمانده‌اش قاسم سلیمانی "پیشکش" شود.

در همین زمینه:

نماد 'شجاعت'

Image caption لحظه دستگیری و اسارت برگرفته از فیلمی که خبرگزاری اعماق منتشر کرده است

او تنها نظامی ایرانی نیست که اسلام‌گرایان افراطی عراق و سوریه تصویر لحظه اسارت و سپس جسد او را منتشر کرده‌اند.

هم‌زمان با حمله گروه موسوم به دولت اسلامی و کشتن محسن حججی، دو نظامی ایرانی دیگر هم در سوریه کشته شدند. اما سیل تسلیت و هم‌دردی مقام‌ها، سیاستمداران و گروه‌های مختلف ایرانی بیشتر متوجه او است.

هشتگ #محسن_حججی و هشتگ‌های دیگر مرتبط با او در طول چند روز گذشته بیش از ۱۶ هزار بار استفاده شده است.

در فیلمی که خبرگزاری داعش منتشر کرده، محسن حججی پشت سنگری پناه گرفته است. شماری دیگر از هم‌رزمانش کنار او افتاده‌اند و در آخرین لحظات در مقابل حمله غافلگیرانه داعش از خود دفاع می‌کنند. تک و توک صدای تیراندازی شنیده می‌شود. لحظه‌ای بعد یکی از نیروهای داعش محسن حججی را به اسارت می‌برد در حالی که صورتش آرام است.

عکس او در این لحظه بارها در شبکه‌های اجتماعی بازنشر شده است.

زهرا عباسی، همسرش در مصاحبه‌ای به جام‌جم‌آنلاین گفته: "به چشم‌های شوهر من نگاه کنید، اصلا ترس در این چشم‌ها نیست، همه‌اش شجاعت است، دلیری است، ‌محسن توی این عکس مثل کوه با صلابت است."

بسیاری از کاربران شبکه‌های اجتماعی در این تفسیر با همسر محسن حججی هم‌نظر هستند. و این عکس را نماد شجاعت و آرامش او توصیف می‌کنند؛ هرچند در صحنه‌های فیلم طولانی‌تر که منتشر شده، کسی نمی‌تواند احساس واقعی او را حدس بزند.

Image caption تصویر محسن حججی چند دقیقه بعد در ماشین

'نخل بی‌سر'

علاوه بر کاربرانی که از آنها با عنوان "ارزشی‌های" طرفدار حکومت یاد می‌شود، کاربران عادی و سیاستمداران دولتی و برخی از اصلاح‌طلبان هم از کشته شدن محسن حججی ابراز تاسف کرده‌اند.

اسحاق جهانگیری، معاون رئیس‌جمهور ایران، ابراز امیدواری کرده که "خون پاک" او باعث تسریع نابودی "تروریست‌های جنایتکار" شود. جواد ظریف، وزیر امور خارجه ایران، هم بر "نخل‌های بی‌سر سرزمین شهامت" سلام فرستاده است.

علی بنی‌جمالی، عکاس مخالف جنگ، نوشته است: به شخصه در مقابل رشادت و استواری هموطنم و با احترام به عقیده‌اش، در مقابلش کلاه از سر بر می‌دارم و او را شهید خطاب می‌کنم و امیدوارم روزی سایه جنگ از سر خاورمیانه و دیگر نقاط جهان کم شود که نخواهیم شاهد مرگ یک هموطن باشیم.

اگر نجنگند

ایران نیروهای نظامی خود در خاک سوریه و عراق را مدافع حرم می‌نامد و می‌گوید برای جنگ با "تکفیری‌ها" مجبور است در آن خاک بجنگد، وگرنه به گفته ایران، نیروهای داعش وارد خاک این کشور خواهند شد.

این استدلالی است که بسیاری از ایرانیان به آن باور دارند و حتی گروهی از منتقدان حکومت جمهوری اسلامی ایران هم از آن دفاع می‌کنند. اما نظر همه مردم ایران نیست.

شمار بسیاری هم سپاه پاسداران را در طولانی شدن جنگ داخلی سوریه و کشتار غیرنظامیان و آوارگی آنان مقصر و دخالت ایران را هزینه‌ بی‌فایده می‌دانند.

تا زمستان سال گذشته بر اساس آمار بنیاد شهید ایران، بیش از هزار ایرانی و چهارصد نیروی افغان و پاکستانی اعزامی از طرف ایران، در سوریه و عراق کشته شده بودند.

جسد بعضی از کشته‌شدگان برای خاکسپاری به ایران بازگردانده می‌شود و تعدادی بیشتر ناپدید می‌ماند. همسر محسن حججی، خواستار بازگرداندن پیکر او به ایران است.

او از فعالان بسیجی ترویج کتابخوانی در زادگاهش نجف‌آباد و مناطق محروم اطراف بوده است.

محسن حججی بار اول که به حلب و لاذقیه سوریه رفت، همسرش باردار بود. این بار وقتی در منطقه التنف در مرز سوریه و عراق کشته شد که پسری یک سال و نیمه به نام علی در خانه داشت.

به گفته همسرش، او بار دوم برای این به سوریه رفته بود که مثل سفر کوتاه اول، بار دیگر قاسم سلیمانی، فرمانده نیروی قدس سپاه را ملاقات کند.