روزنامه های تهران، این کابینه مطلوب نیست

روزنامه های صبح امروز، دوشنبه ۲۳ مرداد، در صفحات اول خود عکس هایی از شورش های دیروز در آمریکا دارند و در مقالاتی به اظهار نظر درباره پیرامون دولت پیشنهادی حسن روحانی، این فهرست را حاصل فشارهای پشت پرده و مماشات رییس جمهور با منابع قدرت دیده اند.

احتمال بهبود روابط ایران و سعودی، واکنش مجلس و دولت به فشارها و تهدیدهای آمریکا از جمله دیگر گزارش ها و مقالات این روزنامه هاست.

حق نشر عکس صبح نو
Image caption تیتر و عکس صفحه اول صبح نو

صبح نو روزنامه هوادار باقر قالیباف در گزارش اصلی خود نوشته: جواد ظریف، وزیر پیشنهادی رییس جمهور برای تصدی وزارت خارجه در دولت دوازدهم است؛ وزیری که حضورش در لیست پیشنهادی حمایت اکثریت نمایندگان را در پی داشت و بر اساس خبرها یکی از وزرایی است که با رأی قاطع بهارستان بر صندلی وزارت تکیه می‌کند.

به نوشته این روزنامه: سه شنبه ۱۷ مردادماه بود که برنامه ظریف برای اداره وزارت خارجه روی سایت دولت قرار گرفت؛ اما در قسمت راهبردهای کلان و راهکارهای عملیاتی آن آمده بود: « نظام دادن به تصمیم سازی و تصمیم گیری در حوزه سیاست خارجی و ایجاد سازوکار قانونی پیشگیری از مداخله و اظهارنظر مقامات غیرمسوول در مسائل سیاست خارجی.»

صبح نو افزوده: وجود چنین بندی در برنامه وزیر پیشنهادی امورخارجه اما برخی انتقادات را برانگیخت. عده‌ای معتقدند که وجود چنین بندی در برنامه‌های ظریف برای ایجاد موانع حقوقی و قانونی برای اظهارنظر افراد غیر از دیپلمات‌های وزارت خارجه است که می‌توان یکی از دلایل آن ورود مجلس به پرونده‌های سیاست خارجی یا اظهارنظر و روشنگری‌های نمایندگان ملت درباره توافق‌های بین المللی از جمله برجام و یا اف ا تی اف دانست.

روحانی و رفتار زیزاکی

ایمان یعقوبی در سرمقاله همدلی نوشته: پس از انتخابات امسال و معرفی کابینه حسن روحانی، اذهان عمومی به شدت درگیر این است که دوگانه اصلاح‌طلب - اصول‌گرا، یک شوی سیاسی است. این نگرش در میان اقشار پایین‌دست جامعه و دلزدگان سیاسی از طبقات بالا نمود بیشتری دارد. از دید نومیدان متوسط و گاه مرفه، دولت ابزار طبقه حاکم (چه اصول‌گرا چه اصلاح‌طلب) برای گسترش و تحکیم هژمونی خود است. مصلحت‌اندیشی بیش از پیش روحانی در معرفی کابینه فراجناحی و نه چندان پرمایه، به این شائبه دامن زده است.

به نوشته این مقاله: با در نظر گرفتن محدودیت‌ها و معذوریت‌های روحانی در معرفی کابینه، اقدام وی را می‌توان منطبق بر ساختار و فرهنگ سیاسی ایران تفسیر کرد. درک شیخ اعتدال از نقیصه رفتاری و فرهنگی برخی سیاسیون نوظهور واقعی است و نشان‌دهنده بیم و هراس وی از رفتارهای غیرقابل پیش‌بینی سیاسیون از جناح‌های مختلف سیاسی و به‌خصوص نمایندگان‌ مجلس.

همدلی تاکید کرده: روحانی به فراست دریافته که برای افزایش بهره‌وری باید تن به یک بازی و به تعبیری دیگر معامله سیاسی دهد تا دولتش را از فشار و کارشکنی‌ها در سال‌های آینده وارهاند. وی این ریسک را که برخی وزرای ضعیف پاشنه آشیل دولت در سال‌های آتی خواهند بود، به جان خرید تا رضایت همگان را جلب کند. مشکل اصلی این است که این وزرای ناکارآمد، که بعضا مصلحت سیاسی به ابقا یا انتخاب آنها کمک کرده، باید در مجلسی تایید شوند که نمایندگانش به دوگانگی مبتلا هستند و روحانی با علم به این موضوع سعی دارد اثر موضع‌گیری‌های زیگزاگی را تا حد ممکن کم کند.

حق نشر عکس قانون
Image caption کارتون احسان گنجی، قانون

آیا مردم نامحرم اند

امید پورعزیز در مقاله ای در بهار نوشته: وزارت علوم به عنوان تنهـا یکی از مصادیق این مناقشـه ها که اتفاقا در زمره حسـاس ترین شـان نیز قـرار دارد، تنهـا وزارتخانه ای اسـت که جایش در گزینه هاى معرفی شده، خالی است. اتفاقا اگر تعمدي هم در این زمینه وجود داشته باشد تا سطح مناقشات علنـی شـود، باید آن را بـه فال نیـک گرفت. ولی مطمئنـا اتخاذ راه حل میانه ایی همچون وزیر علوم پیشـین به هیچوجه براي دولت روحانی قابل پذیرش نیست. در واقع وزرات علوم پاشـنه آشـیل دولت روحانی اسـت و هرگونه مماشـات و مصلحت اندیشـی غیر دموکراتیک و غیرمردمی در آن کل شـالکه وجودي دولت را زیرسـوال مى برد.

به نوشته این مقاله: بخش اعظم ۲۴ میلیون رأي روحانی، یک رأي چشـم بسـته و تضمین شده نیست و اتفاقا خالی کردن پشت روحانی توسط مردم به مراتب دولت او را بیشـتر بـه مخاطره مى اندازد. در نهایت اتخاذ موضع سکوت در قبال جامعه و رایزنی هاى پشـت پـرده همواره ایـن خطر را به همـراه دارد که در بده بسـتانهاى حوزه قدرت، مردم نادیده انگاشته شده و کمترین احساس مسئولیتی در مقابل حق دموکراتیک آن ها احساس نشود.

مقاله بهار در نهایت نوشته: مردم صرفا به واسـطه مواضع نسـبتا تند و انتخاباتـی روحانی در دوره قبـل از انتخابات چک سفید امضا به روحانی نداده اند، او مى بایست در عین حال کـه به رایزنی با قطبهاى قدرت براي چینش کابینه اش تلاش مىکند به همان میزان و یا حتی بیشـتر از آن افـکار عمومـی و جامعه مدنـی را در این حوزه دخالـت داده و مـردم را در قبال چنیـن موضوعات حساسـیت برانگیزي در عمل انجام شـده قرار ندهد.

تله مخالفان دولت و اصلاحات

محمد رضا تابش در مقاله ای در شرق نوشته: معرفی گزینه‌های پیشنهادی برای تصدی وزارتخانه‌های دولت دوازدهم و حضور وزرا در مجلس، مباحث زیادی را در فضای سیاسی و رسانه‌ای ایجاد کرده است. اما باید شرایط را در نظر آورد.

این نماینده اصلاح طلب مجلس یادآوری کرده: انتخابات سال ٩٢ در شرایطی برگزار شد که دو نگرانی عمده پیشِ‌روی نیروهای سیاسی علاقه‌مند به کشور و مردم وجود داشت؛ نخست فضای سوءتفاهم جدی میان بخش‌های زیادی از جامعه با دولت و فشارهای فزاینده خارجی که هدف آن، فروپاشی سازمان اقتصادی کشور و به‌زانودرآوردن ایران بود. دولت احمدی‌نژاد نیز با عملکرد پراشتباه خود، زمینه را کاملا برای مؤثر واقع‌شدن طراحی‌های بیرونی علیه ملت ایران فراهم کرده بود. در آن روزها، با وجود مسائل خاص فضای سیاسی در دوران بعد از انتخابات دهم ریاست‌جمهوری، رئیس‌جمهور دوران اصلاحات و همه نیروهای اصلاح‌طلب و میانه‌رو، برای برون‌رفت از آن شرایط به یک اجماع ملی رسیدند.

شرق تاکید کرده: مردم ایران نیز که خواهان زندگی در تراز ایرانیان و رشد و توسعه ایران در سایه صلح و مفاهمه با جهان هستند، از این اجماع حمایت کردند و دکتر روحانی با رأی ١٩میلیونی آنان، به جایگاه ریاست‌جمهوری رسید. اگر این اتفاق رخ نمی‌داد، تداوم فشارها و تهدیدهای خارجی و نابسامانی‌های داخلی و کاهش سرمایه اجتماعی دولت، می‌توانست ما را به چه نقطه‌ای برساند. مردم نیز در انتخابات‌های پس از آن، تلاش کردند با وجود محدودیت‌ها، چهره‌هایی را برگزینند که باور به مسیر اصلاحات و اعتدال داشته باشند.

در فیلترینگ عوضش جلوییم

شهروند در تیتر اول صفحه طنز خود از زبان کاندیدای وزارت ارتباطات نوشته: ١٢ سال از تکنولوژی دنیا عقبیم، و بعد اضافه کرده: به جاش ١٢ سال از فیلترینگ دنیا جلوییم! و به منظور پیشگیری از جرم و دردسر دادگاه و پول وکیل تکنولوژی فیلترینگ را هم وارد می‌کنیم!

طنزنویس شهروند اضافه کرده: انصافا واردات تکنولوژی فیلترینگ بهتر از واردات دسته بیل نیست؟ این شایعات بیجا چیه در مورد من می‌گید؟! من قبلا نصاب کانال کولر بودم!

مدیریت تنش با امریکا

در حالی که کیهان در تیتر اصلی امروز خود به شدت با طرح مجلس برای تدارک بودجه بیشتر برای سپاه پاسداران و سپاه قدس و وزارت های اطلاعات و خارجه برخورد کرده و آن را اختراع چرخ البته پنجر توصیف کرده است روزنامه های مختلف از این طرح به عنوان گام مهم مجلس و دولت برای پاسخ گویی به تهدیدهای آمریکا یاد کرده اند.

علیرضا رحیمی در مقاله ای در روزنامه ایران نوشته: در شرایطی که برجام ضمن اعتماد‌سازی گسترده فضای ایران هراسی را شکسته است و روند ایران گریزی در سطح دولت‌ها به ایران‌گرایی نزدیک شده، ایالات متحده امریکا در تلاش برای احیای فضای قبل از برجام با مدل ترامپ از ابزار کنگره بهره گرفته است.

تحریم‌های های اخیر کنگره امریکا علیه ایران که در واقع تجمیع فرامین تحریمی رئیس جمهوری امریکا بود واکنش سریع کشورمان را به‌طور متقابل در پی داشت به گونه‌ای که علاوه بر اقدام مجلس شورای اسلامی در تدارک و تصویب طرح یک فوریتی مقابله با اقدامات ماجراجویانه و تروریستی امریکا، هیأت عالی نظارت بر برجام نیز ۱۶ اقدام را مورد تصویب خود قرار داد تا در زمان مقتضی اقدامات لازم به کار گرفته شوند.

تخصیص بودجه قابل توجهی به تقویت توان دفاعی و نیز اقدامات بازدارنده امنیتی در مقابله با ماجراجویی‌های امریکا در منطقه در کنار تدوین برنامه عمل ایران برای مقابله با اقدامات تروریستی امریکا در مصوبه روز گذشته مجلس نخستین اقدام ایران در واکنش به اقدام تحریمی کنگره و دولت ترامپ بود. رأی قاطع و بدون مخالف مجلس شورای اسلامی به طرح مقابله با اقدامات ماجراجویانه امریکا نشان از وحدت و همگرایی کامل همه جریان‌های سیاسی در حوزه منافع ملی کشور داشت.

حق نشر عکس ابتکار
Image caption کارتون محمد طحانی، ابتکار

ریاض و تقلا برای افکار عمومی

مهدي مطهرنیا در مقاله ای در وقایع اتفاقیه نوشته: ورود کشورهاي فرامنطقه‌اي به منطقه خاورميانه و فراتر از آن تلاش براي گسيل‌داشتن توانايي‌ها و قدرت تأييد‌شده قدرت‌هاي فرامنطقه‌اي به شرق آسيا، موجب شده است که لايه‌هاي بيروني مزيد بر علت شده و مسائل منطقه‌اي را پيچيده‌تر و شبکه‌اي‌تر کند. ازاين‌رو، بايد گفت بحران‌هاي موجود در منطقه، بحران‌هاي چندساحتي و چند‌منطقه‌اي است. به بيان ساده‌تر بايد گفت دلايل متعدد و پيچيده‌اي در ايجاد اصطکاک ميان تهران و رياض وجود دارد که حل‌وفصل آنها نيازمند پيچيدگي‌هاي خاص در جهت ايجاد يک مدل معنادار و اثرگذار براي حل‌وفصل اين بحران ديپلماتيک است.

این استاد دانشگاه تاکید کرده: همه اين بحران‌ها تا حدود زيادي ساخته و پرداخته اين محيط و پيچيدگي‌هاي موجود در منطقه است. دیگر سطح ايدئولوژيک است؛ هم رياض مدعي ايدئولوژي اسلامي و جهت‌گيري در راستاي مصالح امت اسلامي است و هم تهران از اسلام و امت اسلامي سخن مي‌گويد. از اين جهت دو نوع از گفتمان سنتي و انقلابي در منطقه دربرابر هم صف‌آرايي کرده‌اند و لايه‌بندي‌هاي فرقه‌اي و قومي نيز به اين موضوع دامن زده است.

مقاله وقایع اتفاقیه با اشاره به سفر وزير کشور عراق به تهران در جهت حل‌وفصل بحران ميان رياض و تهران، آن را سفر مفيدي ارزيابي کرده اما افزوده بايد واقع‌گرايانه به آن نگريست، از آن استقبال کرد و آن را مؤثر دانست اما اندازه‌هاي تأثيرگذاري آن را در اين بحران پيچيده ميان تهران و رياض بالا نبرد. سیگنال‌ها نشان مي‌دهد وزارت خارجه عربستان مي‌خواهد حرفه‌اي عمل کند..

قدرت دولت، قدرت رسانه

مسعود رضوی در سرمقاله روزنامه اطلاعات با تاکید بر این که دولت اولِ روحاني در طول چهار سال تکاپو و دست و پنجه نرم کردن با مشکلات کمرشکن سياسي و اقتصادي، توانست موفقيت‌هاي بزرگي به دست آورد. بسياري از صاحبنظران و علاقمندان ايران وقتي امروز بازمي‌گردند و به دور از التهابات و هيابانگ‌ها به برجام و دستاوردهايش مي‌نگرند، بيش از پيش اهميت و ارزش اين معاهدة تاريخي و بين‌المللي را درمي‌يابند.

نویسنده معتقدست که: ترامپ و دولتمردانش به همراه تيم مجرب و قدرتمندي از حقوقدان‌ها و تحليلگران سياسي و اقتصادي و اطلاعاتي و... بسيار انديشيده و تمام راه‌هاي ممکن و بعيد را بررسي کرده‌اند تا رخنه و روزني در برجام افکنده و اين عهدنامه را کأن لم يکن و بلااثر کنند. لااقل کم تأثير سازند و شرايط بهره برداري از منافع عيني و ضمني را از آن اسقاط کنند.

اطلاعات به این جا رسیده که ترامپ و دولتش نتوانستند اما براي مردم و هم براي بسياري از مسئولان هنوز به درستي جا نيفتاده که به چه دليل و با کدام منابع و ذخاير مالي و به اجازة چه کساني، آوار و سيلاب‌هاي عظيم سياه نمايي رسانه‌اي عليه دستاوردي به اين درخشش و با اين حجم از منافع و دفع شرور فعال شد و کوشيد مانع امضاي برجام شود و سپس از تحقق و تداوم آن جلوگيري کند و نهايتاً دولت را در بهره‌گيري از سود و منفعت ناشي از آن ناکام سازد؟

از کجا آورده ای هنوز اجرایی نیست

بهار در مقاله ای نوشته: مجلس در شرایطى از رئیس جمهور خواستند اطلاعات دقیقى از وضعیت مالى و فعالیتهاى اقتصادى وزیران پیشـنهادى به مجلس ارائه دهد که این بحث از اول انقلاب و حتى پی انقلاب و در دوره حکومت شاه هم مطرح بوده اسـت. با وجود این، صورت وضعیت اموال دولتمردان و بزرگان کشور، هیچگاه به صورت شفاف و روشن معلوم نشده است و به نظر مى رسد که باز هم معلوم نخواهد شد و به صورت شعار باقى مى ماند.

در این مقاله آمده: وقتى گفته مى شود دولتمردان باید ثروت خود را به ملت ایران اعلام کند، این موضوع تنها شامل وزرا نمى شود. خود نمایندگان مجلس نیز باید ثروت خود را به ملت اعلام کنند و بگویند آن را از کجا آوردهاند. همین موضوع در مورد سران و بزرگان قوه قضائیه، فرماندهان نظامى و نیروهاى مسلح، مقامات بالاى روحانى در کشـور، مراجع عظام در قم و مشـهد، روحانیون بزرگ و مراجع تقلید نیز صدق مى کند و همه آنها باید اعلام کنند ثروت خود را از کجا آورده اند.

بهار در نهایت تاکید کرده: در برخى از کشورها فعالیت اقتصادى براى دولتمردان ممنوع است؛ مانند ایران که دولتمردان حق ندارند فعالیت اقتصادى شـخصى و خانوادگـى انجام دهند و اگر انجام دهند جرم محسوب مىشود؛ اما چرا این مساله همیشه مطرح شده، هیچگاه اجرایى نشده است؟ زیرا اگر از دولتمـردان بخواهنـد ثـروت خود را اعلام کنند، روسـاى سـه قوه، فرماندهان نظامى و مسـلح و نمایندگان مجلس و روحانیون بزرگ هم باید ایـن کار را کنند. در حالى که این امـکان وجود ندارد، زیرا روابط اقتصادى پشـت پرده و پنهان در لابهلاى جامعه سیاسى و لایههاى قدرتهاى سیاسى همیشـه وجود داشـته و اگر گوشه اى از آن مطرح شود، گوشه هاى دیگرى به وجود مى آید و مسـائل متقابلى مطرح مى شود

توهم اثرگذاری بخشنامه ای

مرتضی نظری در سرمقاله دنیای اقتصاد نوشته: همزمان با شروع بررسی صلاحیت وزرای کابینه دولت دوازدهم، بحث بر سر ویژگی‌ها، کارکردها و نیز اهداف ساختار‌های بوروکراتیک کشور در حلقه‌های سیاستی و کسب‌و‌کار بالا گرفته است؛ فرض کنیم با وجود اینرسی‌های گسترده در ساختارهای بوروکراتیک و تضاد منافع موجود در درون و بین نهادهای حاکمیتی، وزرا می‌توانند اقدامات معناداری در مقابل بحران‌های عظیم پیش‌روی کشور داشته باشند.

نویسنده معتقدست: اگر قرار باشد با علم به این مناقشه، کماکان اثرگذاری ماندگار مدنظر باشد، پرسش این است که گام نخست در رابطه با اقدامات معنادار چیست؟ کنار گذاشتن توهم اثرگذاری با بخشنامه‌ و دستور، کلیدی‌ترین نیازمندی در دستیابی به قابلیت بر جای گذاشتن اقدامات مثبت و ماندگار خواهد بود. بخش عمده‌ای از نسل فعلی سیاست‌گذار در کشور چارچوب ذهنی دستوری، بخشنامه‌ای و تقلیل‌گرایانه دارند. این چارچوب ذهنی، اقتصاد را به‌صورت کلی ارگانیک نمی‌پندارد که پیوسته در حال تحول و تطبیق با اقدامات بازیگران آزاد است.

سرمقاله دنیای اقتصاد در نهایت اشاره کرده: در این چارچوب، سیاست‌گذار نرخ مناسب ارز را می‌داند، نرخ سود بانکی را با بخشنامه تنظیم می‌کند، چگونگی کارکرد بورس را دیکته می‌کند، می‌داند که کدام صنعت مزیت رقابتی دارد، چه چیزی باید صادر شود، چه چیزی وارد شود، تعرفه هر کالا دقیقا چقدر باید باشد، کجا سرمایه‌گذاری صورت پذیرد، هر مغازه‌ای کالای خود را به چه مقداری باید بفروشد و در نهایت اینکه حتی تاکسی باید چه نرخی را برای مسیرش اخذ کند.

وقتی دست دکل‌ها را در دست هم گذاشتیم!

حق نشر عکس شهروند
Image caption طرحی از کامبیز درم بخش، شهروند

فریور خراباتی در ستون طنز روزنامه ایران از قول وزیر نفت نقل کرده که دولت دهم۳۰ دکل نفتی شامل ۲۰ دکل خشکی و ۱۰ دکل دریایی در یک شب ‏با ترک تشریفات مناقصه منعقد شد.

طنزنویس افزوده: در یک دوران خاص مسئولان ما خیلی به موضوع ازدواج اصرار داشتند، خیلی هم دنبال این ‏بودند که این مراسم بدون تشریفات و ساده‌زیستانه برگزار شود.دکل‌ها هم مثل انسان‌ها از مشکل ازدواج رنج می‌برند، بد کاری کرده‌اند ‏که در یک شب ۱۵ زوج دکلی را به خانه بخت فرستاده‌اند؟ موضوعات و مشکلات مثل مسأله اقتصادی، مسکن، ‏بیکاری، رکود، تورم و... همین طور عمل کردند.

به نوشته ستون طنز روزنامه ایران: وجداناً مردم از این تشریفات خسته شده‌اند، بروید خواستگاری، بله برون، حنابندان، عقدکنان، ‏عروسی و بدتر از همه پاتختی! تا کی باید این تشریفات که نمی‌دانم چگونه اما «مناقصه» هم بخشی از آنها شده، دست و ‏پای ما را برای وقوع امر خیر ببندد؟ بیایید لااقل مثل سریال‌های تلویزیون همین‌طوری با جیب خالی و با توکل به نام اعظمش، ‏بروید سر خانه و زندگی‌تان دیگر... جناب وزیر البته اعلام کرده‌اند: «انعقاد قرارداد تمامی این دکل‌ها توسط یک فرد انجام شده ‏است که این فرد سه کار انجام داده است».‏

موضوعات مرتبط