گزارشگر ویژه حقوق بشر سازمان ملل: مشکلات جدی در ایران ادامه دارد

عاصمه جهانگیر حق نشر عکس Getty
Image caption عاصمه جهانگیر از سال گذشته به عنوان گزارشگر ویژه حقوق بشر ایران معرفی شده است

عاصمه جهانگیر، گزارشگر ویژه سازمان ملل در امور حقوق بشر در ایران، در گزارش جدید خود گفته مشکلات جدی در زمینه حقوق بشر هم‌چنان در ایران ادامه دارد.

خانم جهانگیر گفته است "نبود یک نظام قضایی مستقل، به‌ویژه دادگاه‌های انقلاب، وضعیت وخیمی در ایران ایجاد کرده است".

او در عین حال گفته است برخی تحولات جدید در ایران می‌تواند تغییرات مثبتی در زمینه حقوق بشر رقم بزند.

بیشتر بخوانید:

گزارشگر ویژه حقوق بشر گفته است در ایران همچنان بازداشت‌های خودسرانه ادامه دارد و افراد به واسطه اعمالی که بخشی از حقوقشان است مورد پیگرد قضایی قرار می‌گیرند.

تبعیض گسترده علیه زنان و اقلیت‌های قومی و مذهبی، سرکوب فعالان حقوق بشر، روزنامه‌‍نگاران، فعالان دانشجویی و سندیکایی و هنرمندان، شکنجه، در کنار آمار بالای اعدام از مواردی است که انتقاد خانم جهانگیر را به دنبال داشته است.

خانم جهانگیر از نرخ بالای مشارکت در انتخابات ریاست‌جمهوری استقبال کرده و گفته است این نشان‌دهنده علاقه مردم ایران به ارزش‌های دموکراتیک و حقوق بشر است.

او در گزارش جدیدش هم‌چنین موضع حسن روحانی، رییس‌جمهوری ایران، حین کارزار انتخاباتی‌ در هواداری از آزادی مطبوعات و لزوم توسعه توانمندی زنان را "مایه دل‌گرمی" خواند.

با این حال خانم جهانگیر می‌گوید نبود یک نظام قضایی مستقل، و مواردی مثل دادگاه‌های انقلاب، وضع حقوق بشر را در ایران وخیم کرده است.

گزارشگر ویژه حقوق بشر ایران می‌گوید اصلاح این وضع بدون اصلاح نظام قضایی ممکن نیست.

او گفته است در این باره آموزش مناسب برای مقام‌های قضایی لازم است تا به این ترتیب، برگزاری محاکمه‌های عادلانه و روند دادرسی درست، رعایت شود.

عاصمه جهانگیر هم‌چنین به موارد مثبتی در افق حقوق بشری ایران هم اشاره کرده است. از جمله تصویب منشور حقوق شهروندی در دولت حسن روحانی و گام‌های جدید مجلس ایران برای اصلاح قوانین مجازات قاچاق مواد مخدر.

ایران به عاصمه جهانگیر و احمد شهید گزارشگر قبلی سازمان ملل اجازه ورود نداده است.

عبد الکریم لاهیجی، رئیس فدراسیون بین‌المللی جامعه‌های حقوق بشر در گفتگو با بی بی سی فارسی گفت که در بین شعارها و موضع‌گیری‌های انتخاباتی رئیس‌جمهوری ایران، مواردی هم بود که مورد توجه کنش‌گران حقوق بشری و ناظران بین‌المللی از جمله گزارشگر ویژه بود.

به عنوان نمونه حسن روحانی در برنامه زنده تلویزیونی مناظره نامزدهای انتخابات ریاست جمهوری، حقوق اقلیت‌های مذهبی را یادآوری کرد. اظهارنظری که صدای نماینده سابق مجلس را بلند کرد.

حساب توییتر منسوب به احمد توکلی، از اصول‌گرایان، نوشت: "وقتی رئیس‌جمهور مستقر می‌گوید حقوق اقلیت‌های مذهبی رعایت نمی‌شود و تفکیک جنسیتی داریم، دیگر غرب به احمد شهید چه نیازی دارد؟"

البته در آن دوره ماموریت احمد شهید تمام شده و عاصمه جهانگیر جای او را گرفته بود.

مقام‌های دولتی در ایران همیشه گزارش‌های ویژه حقوق بشری را رد کرده‌اند. چه زمانی که احمد شهید مامور این کار بود و چه حالا که عاصمه جهان‌گیر است.

سخنگوی وزارت امور خارجه با سیاسی‌خواندن‌ گزارش تازه آن را "مجموعه‌ای از اطلاعات نادرست و پیش‌داوری‌های ناصواب» خواند و گفت که دولت ایران، این گزارش و ماموریت عاصمه جهانگیر را اصلا «به رسمیت نمی‌شناسد".

یک هفته قبل صادق لاریجانی، رئیس قوه قضاییه ایران، با انتقاد شدید از گزارش منتشر نشده عاصمه جهانگیر، گفته بود که گزارشگر ویژه حقوق بشر از انتقادات حسن روحانی از "دستگاه‌های نظام" استقبال کرده است.

گزارشگر ویژه حقوق بشر، پیش از انتشار عمومی گزارش‌هایش، آن را برای ملاحظه نهایی به ایران هم می‌دهد.