روزنامه های تهران؛ پاسخ طبیعت به ترامپ، و فیلترینگ معکوس ایران

روزنامه های امروز صبح تهران، دوشنبه ۲۰ شهریور در تیترهای بزرگ خود از همایش سران کشورهای عضو سازمان همکاری اسلامی و سخنان رییس جمهور روحانی در آن خبر داده و با انعکاس گزارش هایی از توفان ایرما، بزرگ ترین توفان تاریخ آمریکا، به خسارت ناشی از آن اشاره کرده اند.

سالگرد یازده سپتامبر، عملیات تروریستی در نیویورک و واکنش روزنامه ها به جوایز فستیوال فیلم ونیز به یک کارگردان و یک بازیگر ایرانی از جمله دیگر مطالب این روزنامه هاست.

حق نشر عکس دنیای اقتصاد
Image caption تیتر و عکس صفحه اول دنیای اقتصاد

خطرناک تر از بمب هسته ای

شهروند در مقدمه سرمقاله خود با اشاره به اولین حرکت ترامپ علیه تمهیدات جهان برای مقابله با تغییرات زیست محیطی زمین نوشته وی تعهدات ایالات‌متحده را لغو کرد، ولی طولی نکشید که با بزرگترین طوفان تاریخ آمریکا در ایالت تگزاس مواجه شد که گفته شد در ٥٠٠‌ سال گذشته بی‌سابقه بوده است؛ درحالی ‌که از کشف این قاره و حضور اروپایی‌ها در ایالات‌متحده ٥٠٠‌ سال نمی‌گذرد و طبعا اطلاعی از گذشته آن در دسترس نیست ولی همین اقرار کافی بود که ترامپ را متوجه مسأله محیط‌زیست کند.

سرمقاله این روزنامه با اشاره به نظرسنجی از پنجاه برنده نوبل که نشان می دهد همگی بزرگترین خطر بشر را پایان عصر بشریت با بحران محیط‌زیست دانسته‌اند و بعد از آن از جنگ هسته‌ای یاد کرده‌اند، نوشته: در چند دهه اخیر جنگ هسته‌ای خطر اول در جهان محسوب می‌شد و آن را عامل انقراض تمدن بشر در زمین می‌دانستند، ولی اکنون بحران محیط‌زیست در رتبه اول قرار گرفته است.

شهروند در نهایت نوشته: بشر به دست خود از منابع طبیعی به صورت غیرعقلایی استفاده کرده و اکنون دچار بحران شده است، ولی رئیس‌‌جمهوری آمریکا هنوز علاقه‌ای ندارد که به این واقعیت اذعان کند و در پی آن است که بحران هسته‌ای را با بمباران هسته‌ای پاسخ دهد، شاید با این کار بتواند ذهن دنیا را از بحران زیست‌محیطی که ریشه در صنعتی‌شدن غیرمسئولانه دارد، منحرف کند ولی آب‌وهوا کار خود را فارغ از اراده ترامپ خواهد کرد.

پايان رؤيای ١١ سپتامبر

علي بيگدلي در مقاله ای در شرق به مناسبت ساگرد حادثه یازده سپتامبر تکرار این حادثه توسط گروه های تندروی اسلامی را منتفی دانسته با این احتمال که آمریکا خود عامل آن ماجرا باشد تا بهانه‌اي براي گسترش مناطق نفوذ سياسي و امنيتي آنان فراهم شود. بهانه‌تراشي براي حمله به عراق و صدام. گفته شد هفت اماراتي در اين حادثه حضور داشتند و در نتيجه ايالات متحده تصميم گرفت پايگاه نظامي خود را از امارات به قلب خاورميانه يعني عراق منتقل کند.

به نظر این استاد دانشگاه: اما کار آمریکا در ساقط‌کردن صدام حسین دیکتاتور عراق اشتباه بود چرا که حالا حکومتي در عراق بر سر کار است که امکان نفوذ ايران تا لبنان، سوريه، ترکيه و يمن را فراهم کرده است. اشتباه بعدي ايالات متحده، در بهار عربي خود را نشان داد. ساقط‌کردن قذافي، ليبي را به پايگاه قدرتمند داعش و چندين نوع حکومت مختلف تبديل کرده و مهاجرت‌هايي را سبب شده که کشورهاي جنوب اروپا مانند ايتاليا را در عذاب قرار داده است.

مقاله شرق اشاره کرده که در مصر بعد از محمد مرسي، کودتايي ديگر صورت گرفت و يک نظامي ديگر جاي حسني مبارک نشست. فقط در تونس حکومت لائيک سر کار آمده که براي آمريکا قابل کنترل است. آمريکايي‌ها اميدوار بودند با رخداد حادثه‌ای مانند ١١ سپتامبر و در پناه آن، منافع خود را بيش‌از‌پيش تثبيت کنند، اما گويا دچار خطاي محاسباتي شده‌اند. به‌همين‌جهت، دليلي براي ايجاد ١١ سپتامبري ديگر وجود ندارد.

بمب هسته ای همه پرسی کردها

حسن لاسجردی در مقاله ای در روزنامه ایران از میان مباحثی که در همایش سران کشورهای عضو سازمان همکاری اسلامی در قزاقستان مطرح شده به مساله احتمال تشکیل کردستان مستقل پرداخته و نوشته: روز گذشته رؤسای جمهوری ایران و ترکیه، مخالفت آشکار خود را با برگزاری همه‌پرسی استقلال کردستان عراق اعلام کردند و نتیجه احتمالی آن مبنی بر تغییر مرزهای عراق یکپارچه را شروع تنش‌های بزرگ و به ضرر ملت‌های منطقه دانستند.

به نوشته این مقاله: این اعلام موضعی است که شاید در نگاه اول در راستای منافع صرف تهران و آنکارا جلوه کند اما وقتی در کنار واقعیت اجماع نسبی بین‌المللی درباره زیانبار دانستن این اتفاق قرار می‌گیرد نشان می دهد «گریز از مرکز» که این روزها در میان کردهای عراق رواج داده شده، موضوعی است که خواه ناخواه بر جغرافیای سیاسی و امنیتی منطقه و بویژه بر مسائل امنیتی کشورهای دارای جمعیت کردی تأثیر می‌گذارد و می‌تواند آبستن چالش‌های جبران‌ناپذیری باشد.

مقاله روزنامه ایران تاکید کرده: چه کشورهایی که مستقیما با تحولات و بحران‌های خاورمیانه از عراق و سوریه تا یمن درگیرند و چه آنها که خاطره تجزیه‌های مخاطره آمیزپایان قرن بیستم در اروپا مانند تجزیه یوگسلاوی بزرگ و جنگ‌های قومیتی پس از آن را به خاطر دارند، با نسخه‌ای که برای کردستان عراق پیچیده شده یا با قاطعیت مخالف هستند.

حق نشر عکس شرق
Image caption کارتون محسن عزیزی، شرق

فیلترینگ معکوس

زهرا چيذري در گزارش اصلی روزنامه جوان نوشته: ماجراي فيلترينگ معكوسي كه از سوي اين شركت‌ها براي مديريت فضاي مجازي كشورمان در حال رخ دادن است، هشداري جدي است كه گوشزد مي‌كند در صورت ادامه وابستگي كشور در حوزه فضاي مجازي به امريكا و غرب در آينده‌اي نه‌چندان دور با چالش‌هاي جدي در حوزه‌هاي زير‌ساختي مواجه مي‌شويم؛ ‌موضوعي كه تنها موجب چالش براي برخي كاربران نرم‌افزارهايي نظير اسنپ و تپسي و كساد شدن بازار صدها راننده‌اي كه از طريق اين اپليكیشن‌ها امرار معاش مي‌كنند، نمي‌شود بلكه مي‌توان زيرساخت‌هاي الكترونيكي كشور و شبكه‌هاي مالي و شاهرگ‌هاي اقتصادي ايران را فلج كند.

به نظر نویسنده این گزارش: تحريم شدن كاربران ايراني از نرم‌افزارهاي غير‌ايراني شايد چندان عجيب نباشد، اما تحريم شدن نرم‌افزارها و اپليكیشن‌هاي ايراني براي كاربران ايراني موضوعي است كه عمق وابستگي فضاي مجازي ما را به دنياي غرب نشان مي‌دهد و گوشزد مي‌كند حوزه نبرد با ايران وارد مرحله تازه‌اي شده است؛ ‌مرحله‌اي كه مي‌تواند تمام كشور را چالش جدي مواجه كند.

گزارش جوان بعد از اشاره به بخش های مهم نرم افزاری از قول یک کارشناس فضای مجازی به سیاست های روسيه به عنوان الگویی برای مقابله با وابستگی به غرب اشاره کرده و نوشته: با دستور پوتين اينترنت اين كشور براي شناسايي نقاط ضعف و وابستگي‌ها قطع شد و پس از رفع اين نقاط ضعف اين كشور در شرايطي قرار دارد كه در صورت قطع اينترنت مردم حتي متوجه نمي‌شوند. وي تأكيد مي‌كند، كشورهاي ديگري همچون چين و بسياري از كشورهاي ديگر دنيا هم چنين سياستي را دنبال مي‌كنند.

علم هم در ایران تنهاست

مسعود رفیعی طالقانی در سرمقاله همدلی نوشته: شاید علم را بتوان در ایران کماکان در زمره جهان‌های ناشناخته قلمداد کرد که هنوز سالیانی دراز را باید در پی‌اش دوان شویم تا به فهم چیستی و فلسفه‌اش نائل آییم. از این رهگذار، آثار و تفکرات معدود دانشمندانی «که داریم»، به‌طور بالقوه دستخوش دستبرد است و سرقت علمی در ایران مثل سرقت ادبی امری تقریبا عادی‌شده است.

به نوشته سردبیر این روزنامه: مسایلی مانند «پایان نامه فروشی» بدل به سکه رایج بازار شده، یعنی این‌که در آن کشور صیانت از علم، جایگاهی اساسی و اصولی ندارد. در کنار همه این‌ها باید قانون کپی‌رایت را هم به یاد آورد که در ایران محلی از اعراب ندارد و حق مالکیت مادی و معنوی آثار اعم از هنری و فرهنگی و... حقی از پیش تضییع شده است.

مقاله همدلی نتیجه گرفته: مثل هزاران موضوع دیگر که در فرهنگ عمومی ما ایرانیان، یا نیست یا اگر هست کژتاب و دگرگونه است، علم و احترام به حقوق معنوی و مادی دانشمندانی که داریم هم دچار شرایط خطیری شده؛ شرایطی که آن را در معرض دستبرد قرارداده. حالا علم در جامعه ایرانی، متاعی شده که صاحبانش جایگاهی محکم ندارند و حرف اول را خریداران و سودجویانش می‌زنند.

سوژه های زرد

کیهان در تیتر اول خود از تسلط گزارش های زرد بر نشریات اصلاح طلب نوشته و توضیح داده: در میانه مشکلات اقتصادی مردم از دغدغه معیشت گرفته تا بیکاری جوانان روزنامه‌های زنجیره‌ای مدعی اصلاحات به سوژه‌های زرد دست انداخته‌اند تا ضمن سرپوش گذاشتن بر مشکلات، دولت را از سختی و مشقت به نتیجه رساندن وعده‌های اقتصادی داده شده در دوران انتخابات برهانند، در این میان اما وظیفه دولت عبور از این سوژه‌های زرد و رسیدگی به مشکلات بی‌شماری است که رئیس‌جمهور خود در دوران تبلیغات به آنها اذعان داشته است.

در ادامه گزارش و با عکسی که همراه آن در صدر صفحه اول این روزنامه تندرو آمده آشکار می گردد که منظور از سوژه های زرد بحث ورود زنان به ورزشگاه‌ها است، نگاهی به تیتر روزنامه‌ها در هفته‌ای که گذشت نشان از آن دارد که این جرائد با تیترها و تصاویر زرد صفحات نخست خود را به این موضوع اختصاص داده‌اند بی‌آنکه به این سؤال نیز بپردازند که مشکل و دغدغه اصلی مردم چیست؟

کیهان در ادامه گزارش داده که در سال ۱۳۸۵ که رییس جمهور وقت دستور حضور زنان در ورزشگاه ها را صادر کرد همین روزنامه ها با اشاره به این که کشور پیش نیازهای جدی تری دارد با آن مخالفت پرداختند و برخی از آنان به نظرات علمای فقهی اشاره کردند:حال چه شده است که برخی روزنامه‌های زنجیره‌ای و مدعیان اصلاحات که آن روزها مخالف حضور بانوان در ورزشگاه‌ها بوده‌اند امروز لباس موافقت به تن کرده و از اینکه زنان برای تماشای یک بازی فوتبال در ورزشگاه آزادی حضور نیافته‌اند شرمسارند؟

حق نشر عکس همدلی
Image caption کارتون داوود افرازی، همدلی

هدیه پوتین به منتقدان

سیاوش حافظی در صفحه اول همدلی و زیر این کارتون نوشته: روزنامه نگاری یکی از سخت ترین مشاغل دنیاست. حدس می‌زنم خیلی از شما خوانندگان هم به فرزندان‌تان توصیه می‌کنید دور روزنامه نگاری را خط بکشند چون برای ما هم همین داستان بود؛ وقتی می‌خواستیم شغلی انتخاب کنیم به ما توصیه می‌کردند سراغ روزنامه نگاری نرویم.

با این مقدمه نویسنده به شرایط خفقانی در همسایگی ایران اشاره کرده و نوشته: درست است که در عربستان خفقان بیداد می‌کند اما منظور از کشور دوست و همسایه قطعا عربستان نیست. اتفاقا باید جهت جغرافیایی ذهنتان را از صحرای داغ و خط استوا ۱۸۰ درجه بچرخانید و به سمت قطب شمال بروید. منظور روسیه است؛ جایی که ظاهرا حکومت توتالیتاریستی به پایان رسیده و نام رئیس جمهور از دل صندوق‌های رای بیرون می آید.

گزارش همدلی با این اشاره که در روسیه، روزنامه نگارانی که با سیاست‌های دولت مخالفت کنند سرنوشت‌شان چند قطره خون است نوشته: همین چند روز پیش بود که خانمی به اسم جولیا لتینینا، از ترس جانش ترک وطن گفت. جولیا از روزنامه نگاران سرشناس روسیه است. پدرش شاعر و مادرش منتقد ادبی است. جولیا قلمش را در نشریات و شبکه‌های تلویزیونی متعددی به خدمت گرفته است. نه سال پیش بود که او جایزه مدافعان آزادی را از وزارت خارجه آمریکا گرفت.

حرف هایی که باید زد

سوشیانس شجاعی‌فرد‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ در صفحه طنز شهروند نوشته: عمده ما طنزنویس‌ها این است که حرف‌هایی را که می‌خواهیم بزنیم، نمی‌توانیم بزنیم! و این یکی از جاهایی در این مملکت که خواستن توانستن نیست. یعنی همین حالا که بنده می‌خواهم راجع به یک موضوعی بنویسم، مطمئنم که چاپ نمی‌شود و اگر چاپ بشود به جرم توهین به اقشاری غیر از پزشکان، باید در ایستگاه کهریزک از قطار پیاده شده و با توجه به تابلوهای راهنما بروم آن‌جا که - اگر این ضرب‌المثل، توهین قومیتی به حساب نیاید - عرب نی اندازد!

به خاطر همین موضوع، اصولا طنز مطبوعاتی افول پیدا کرده و بنده به‌عنوان بنیانگذار «کانون طنز نویسندگان»، وظیفه خود می‌دانم که ضمن روشنگری از همکاران خودم بخواهم از مطبوعات بیاییم بیرون و طنز را به داخل جامعه برده ومثل برای تلطیف فضای خشن و خونبار کشتارگاه‌ها و انجام وظیفه گفتن اخباری که مرغ سر کنده بخندد، حضور ما طنزنویسان قطعا مفید خواهد بود.

حق نشر عکس قانون
Image caption کارتون محسن ظریفیان، قانون

طنزنویس شهروند اضافه کرده: تصور بفرمایید یک طنزنویس؛ مثلا همین سیارسریع خودمان با چکمه لاستیکی به پا یا خود بنده با این سبیل‌های آویزان، کنار ردیف مرغ‌هایی که برای سلاخی می‌روند بایستد و همین‌طور زیر لب شوخی و جوک و طنز بگوید و مرغ‌ها برای لحظاتی شاد شوند! چقدر کار مفیدی است که این بی‌زبان‌ها را در سخت‌ترین لحظات زندگی‌شان می‌خنداند.!

وقتی وزیران تقلبی می آیند

شهروند در صفحه طنز شهرونگ با اشاره به خبر دستگیری یک جواد ظریف تقلبی که با شبیه سازی کاسبی می کرد حدس زده این راه ادامه می یابد و نوشته در پی دستگیری ظریف تقلبی باندی که با شبیه سازی چهره وزرا کاسبی می‌کرد متلاشی شد.

طنزنویسان بر این خبر افزوده اند که: آذری جهرمیِ تقلبی هم در فضای مجازی VPN امن و ارزان می‌فروخت و از اعضای دیگر این باند، بدل دکتر هاشمی بود که با بیماران عکس یادگاری می انداخت!

در ادامه خبر شهروند آمده: کارشناسان در اصل یا تقلبی بودن شخصی که با شباهت ظاهری با ربیعی وزیر کار به افراد، وعده تشکیل انجمن صنفی روزنامه‌نگاران می‌داد، مردد هستند. یک راننده تاکسی: اینم بازی خودشونه! از اول هم وعده الکی می‌دادند!

موضوعات مرتبط