روزنامه های تهران؛ سخنان ترامپ و وظیفه روحانی

روزنامه های امروز تهران، چهارشنبه ۲۹ شهریور، با انعکاس خلاصه ای از سخنان دیروز دونالد ترامپ در سازمان ملل علیه ایران، ابراز امیدواری کرده اند که حسن روحانی در سخنرانی امروز خود در همان مکان پاسخی مناسب به حملات رییس جمهور آمریکا بدهد.

ادامه مخالفت روزنامه های تهران با همه پرسی در اقلیم کردستان عراق و انتقاد از جمع آوری کودکان کار از جمله دیگر مطالب این روزنامه هاست.

حق نشر عکس شرق
Image caption تیتر و عکس صفحه اول شرق

نطق ترامپ، پیروزی ایران

صادق زیباکلام در شرق نوشت: سخنرانی دونالد ترامپ در جلسه دیروز مجمع عمومی سازمان ملل در مجموع خیلی محتاط‌تر، پخته‌تر و شاید از برخی جهات، عمیق‌تر از آن بود که از او انتظار می‌رفت. بخش‌های زیادی از سخنان او، باز برخلاف انتظار، در تجلیل از ارزش‌هایی که آمريكایی‌ها آنها را از آنِ خود می‌دانند، بود؛ اما بايد به رئيس‌جمهور ایالات متحده یادآور شد بسیاری از ملت‌ها و تمدن‌های دیگر هم به آن ارزش‌ها ارج می‌نهند و آن ارزش‌ها بیش از آنکه آمريكایی باشند، در حقیقت جهانی هستند. میهن‌پرستی، دموکراسی، آزادی، کمک به دیگران و سایر ارزش‌هایی که ترامپ به عنوان ارزش‌های آمريكایی به آنها اشاره داشت، ارزش‌هایی هستند که می‌توان پرسید که کدام ملت و کدام فرهنگ به آنها ارج نمی‌نهد؟

به نوشته این استاد دانشگاه: میلیون‌ها ایرانی روز گذشته ساعت شش به وقت تهران، تلاش می‌کردند هرطورشده سخنان ترامپ را رصد کنند؛ چون بسیاری احساس می‌کردند او می‌خواهد حملاتی جدی را متوجه ایران کرده و شاید اعلام کند آمريكا از برجام خارج می‌شود. اما در حقیقت تکرار همان مطالبی بود که در هشت ماه گذشته همه ما بارها و بارها آنها را شنیده‌ایم... «ایران از تروریسم حمایت می‌کند»، «ایران ثبات منطقه را برهم زده»، «در ایران دموکراسی وجود ندارد» و بالاخره درباره برجام همان ترجیع‌بند همیشگی خود را تکرار کرد: «برجام بدترین توافق برای آمريكا بوده است».

مقاله شرق به این جا رسیده که: نطق ترامپ را از جهاتی می‌توان پیروزی ایران دانست. آن هم حضور رئیس‌جمهور روحانی بود. هیچ‌یک از رؤسای کشورهای دیگری که می‌دانستند با حمله در ترامپ مواجه خواهند شد، در نیویورک حضور نداشتند، اما روحانی که به‌تازگی رأی ٢٤ میلیون ایرانی را کسب کرده، با اینکه می‌دانست ترامپ چه خواهد گفت، در سازمان ملل حضور پیدا کرد. آن حرکت، صرف‌نظر از اینکه هدف و نیت دکتر روحانی چه بود، به دنیا نشان داد که دست‌کم از منظر سیاست خارجی، ایران پای سیاستی که اعمال می‌کند، سربلند ایستاده است.

تند و آتشین

نادر کریمی‌جونی در مقاله ای در جهان صنعت: سخنرانی دونالد ترامپ در مجمع عمومی سازمان ملل متحد مانند سخنرانی‌های زمان انتخاباتی‌اش تند و آتشین بود باز هم ایالات متحده را در جایگاه قیم جهان قرار داد و با بیان اینکه فعالیت‌های آمریکا باید منافع آمریکایی‌ها را تامین کند و نیز این که آمریکا ۲۲ درصد از هزینه‌های سازمان ملل متحد را تامین می‌کند. ترامپ اگرچه بارها اظهار کرد که نمی‌خواهد جهان سبک زندگی آمریکایی‌ها را انتخاب کند و درصدد آن است که الگوهای رفتاری ایالات متحده را به دیگران دیکته کند اما در همان حال از اینکه کشورهایی مانند کوبا و ونزوئلا به توصیه‌های ایالات متحده عمل نمی‌کنند، انتقاد و تهدید کرد که به مقابله با دولت‌هایی اینچنین ادامه خواهد داد.

به نظر نویسنده این مقاله: آن نچه پیش از این در ادبیات ترامپ مطرح بود، از منفعت‌طلبی، جنجال‌آفرینی و بندبازی برای کسب حداکثر منافع حکایت داشت. تا همین چند ماه پیش ترامپ از فعالیت آزاد رسانه‌های آمریکایی جلوگیری و با اتهام‌زنی عجیب و نادرست، روزنامه‌نگاران آمریکا را ترور شخصیت می‌کرد اما اکنون همان شخصیت، مدافع آزادی بیان و صدور صلح و امنیت برای جهان شده است.

مقاله جهان صنعت به این جا رسیده که: معلوم نیست آیا ترامپ با فروش سلاح و ترویج میلیتاریسم می‌خواهد صلح را بر جهان حاکم کند؟دیروز ترامپ همچنین از موضع وکیل ملت‌ها، دولت‌ها را سرزنش کرد و خواستار مورد توجه قرار گرفتن خواست ملت‌ها از سوی دولت‌ها شد. بیان این اظهارات از سوی ترامپ شاید به این دلیل باشد که هنوز در مورد مشروعیت به قدرت رسیدن وی در انتخابات گذشته ایالات متحده، اعتراض‌هایی شنیده می‌شود.

صدای روحانی در محیط جهانی

نعمت احمدی هم در مقاله ای در شرق لغو برجام را غیرممکن دیده و نوشته: در گردهمایی این روزهای سران کشورها در سازمان ملل یک طرف ایران است و طرف دیگر آمریکا؛ آمریکایی که با سیاست جدید حاکم بر کاخ سفید به برجام اعتقادی ندارد؛ اما مقررات بین‌المللی اجازه نمی‌دهد آمریکا یک‌طرفه معاهده بین‌المللی را به خواسته ترامپ پاره کند. تنها راه باقی‌مانده به‌وجود‌آوردن شرایطی است که روابط بین‌الملل را با ایران به وضع قبل از برجام برساند. وظیفه تیم همراه دکتر روحانی به‌ویژه دکتر محمدجواد ظریف این است که اتحاد و اتفاق مد نظر ترامپ و نتانیاهو و عربستان علیه ایران را اجازه ندهند شکل بگیرد.

این حقوقدان یادآور شده: سابقه دولت چین و روسیه در همراهی با دولت‌های غربی علیه ایران را می‌دانیم، اگر منافع این دو دولت ایجاب کند، به‌راحتی ایران را دور خواهند زد. تراز مالی چین با آمریکا و تراز مالی روسیه با آمریکا با ایران قابل مقایسه نیست. تکیه دولت‌ها بر منافع مالی است. ترامپ و تیلرسون، وزیر امور خارجه‌اش، قبل از آنکه شخصیت‌های سیاسی باشند، تجار محاسبه‌گری هستند که به منافع مالی بیش از امور سیاسی علاقه‌مندی نشان می‌دهند. وظیفه سنگینی بر دوش رئيس‌جمهور و وزیر خارجه ایران قرار دارد. در دنیایی که اقتصاد حرف اول را می‌زند، نه قواعد و حقوق بین‌الملل، چه باید کرد؟ دولت آمریکا درصدد است شرایط سرمایه‌گذاری در ایران را برای شرکت‌ها و دولت‌ها سخت کند.

و خلاصه مقاله شرق این که: باید رئیس‌جمهور و تیم همراه همه کوشش خود را به کار ببرند و ضمن مذاکره با گروه‌های اقتصادی و شرکت‌ها امنیت اقتصادی و سرمایه‌گذاری در ایران را تشریح کنند و توضیح دهند، اینکه ایران مکان امنی است که سرمایه‌گذاری در آن مورد حمایت دولت است. شکست برجام زمانی صورت می‌گیرد که سرمایه و سرمایه‌گذاری در ایران مطلوب سرمایه و سرمایه‌گذاران نباشد.

حق نشر عکس قانون
Image caption کارتون مسعود ماهینی، قانون

ترامپ و کانون بحران جدید علیه ایران

علی بیگدل در سرمقاله روزنامه ایران نوشت: مجمع عمومی سازمان ملل متحد در حالی به صحنه رزم آرایی دیپلماتیک ایران و کشورهای بین‌المللی تبدیل شده که موضوع برجام همچنان مهم‌ترین محور بحث رایزنی‌های سیاسی به شمار می‌آید. موضوعی که در سال‌های نه چندان دور و پیش از به جریان افتادن جدی مذاکرات هسته‌ای به محمل اجماع و هم‌آوایی کشورهای غربی از جمله اروپا و امریکا علیه ایران تبدیل شده بود.

به نظر این استاد دانشگاه: اما حضور اعتدالی دولت آقای روحانی در محافل بین‌المللی و پیگیری رویکردی مبتنی بر عقلانیت که با طرح مواضع متناسب با این رویکرد در مجامع بین‌المللی از جمله سازمان ملل متحد همراه بود، باعث شده است که اینک تلاش دولتمردان جدید امریکا برای به بن بست کشاندن دستاورد صلح‌آمیز مذاکرات هسته‌ای با شکست روبه‌رو شود؛ شکستی که موجب شده برخلاف سال‌های گذشته که همیشه امریکا در کانون اجماع‌سازی جهان علیه ایران قرار داشت و همه کشورها را با خود همراه می ساخت، این بار ایران باشد که در کنار اروپا قرار گیرد و جهان به اتهامات بی اساس رئیس جمهوری امریکا مبنی بر معرفی کردن جمهوری اسلامی به عنوان ناقض توافق هسته‌ای و مخدوش کننده صلح و ثبات در منطقه خاورمیانه وقعی ننهد.

مقاله روزنامه ایران افزوده: تلاش ترامپ علیه ایران در حالی است که اتحادیه اروپا بتدریج فاصله خود را از امریکا بیشتر می‌کند؛ فاصله‌ای که باعث شده این اتحادیه چندین توافق هنگفت اقتصادی با چین امضا کند و همین امر بیشتر ترامپ را نگران کرده است. او نتوانسته علیه ایران از سوی اروپا یارکشی کند. با این حال همچنان مخالفتش با برجام را پررنگ جلوه می‌دهد تا بتواند از این رویکرد موفقیتی به دست آورد. اما اینکه ترامپ در این روند موفق شود یا شکست بخورد تا حد زیادی به رویکرد ایران در صحنه بین‌المللی بستگی دارد.

رفتارهای ثبات زدای ایران

یدالله جوانی در مقاله ای در جوان به بررسی اتهام هایی پرداخته که ترامپ علیه ایران مطرح کرده و در پاسخ سخن وی درباره نقض حقوق بشر در ایران نوشته: در موضوع متهم‌سازي ايران با عنوان جديد «رفتارهاي ثبات‌زداي ايران» و وضع تحريم‌هايي بر مبناي اين اتهام، به دنبال فريب افكار عمومي هستند. آنان، نقش اول را در بر هم زدن ثبات و آرامش منطقه راهبردي غرب آسيا دارند. بسياري از فتنه‌ها و ناامني‌ها و كشتارها در منطقه غرب آسيا، با طراحي امريكايي‌ها و متحدين آنان انجام مي‌شود. در واقع عامل اصلي بي‌ثباتي و ناامني در منطقه، امريكايي‌ها هستند.

به نوشته این روزنامه مخالف دولت: امريكايي‌ها از طريق اين اتهام، مي‌خواهند با نفوذ منطقه‌اي ايران مقابله نمايند. جمهوري اسلامي اكنون در منطقه راهبردي غرب آسيا، به عنوان يك كشور الهام‌بخش، يك جبهه مردمي در برابر نفوذ استعمارگران و اجانب شكل داده است. به طور قطع اين جبهه مردمي كه از شرق مديترانه تا سواحل درياي سرخ و درياي عرب و باب‌المندب گستردگي پيدا كرده، پايان بخش نفوذ چند ساله بيگانگان و غربي‌ها در اين منطقه از جهان اسلام خواهد بود.

مقاله جوان به این جا رسیده که: تثبيت قدرت و نفوذ منطقه‌اي جمهوري اسلامي، تثبيت و تقويت روزافزون اين جبهه مردمي را در پي خواهد داشت. جمهوري اسلامي از حقوق، منافع، امنيت، استقلال و عزت تمامي ملت‌هاي اين منطقه حمايت مي‌كند. همگرايي اين ملت‌ها با محوريت جمهوري اسلامي مقدمه‌اي به وحدت امت اسلامي و پايان‌بخش سلطه اجانب بر كشورهاي مسلمان منطقه است.

پاسخ به گستاخی ترامپ

صبح نو در سرمقاله خود نوشته: اظهارات خشونت بار و دروغ‌های تکراری دونالد ترامپ علیه جمهوری اسلامی ایران در اولین نطق سالانه او در مجمع عمومی سازمان ملل، پرده از ماهیت واقعی سران کاخ سفید برداشت و باردیگر به ملت ایران و افکار عمومی جهان نشان داد که رژیم ایالات متحده غیر قابل اعتمادترین و مخوف‌ترین رژیم در دنیاست.

در حالی که جمهوری اسلامی در سال‌های گذشته با فداکاری فرماندهان و جوانان خود و کمک جریان مقاومت موفق به مهار و نابودی جریان خطرناک گروه‌های تکفیری شده که موجودیت و امنیت بسیاری از کشورهای منطقه و جهان را به خطر انداخته است. رئیس جمهور آمریکا به‌جای محکوم کردن داعش و گروه‌های تروریستی، ایران و جریان مقاومت را به صادرات خشونت و خون‌ریزی و هرج و مرج متهم می‌کند. ترامپ همچنین با حمله به توافق برجام، آن را مایه خجالت ایالات متحده خواند و گفت که اجازه نخواهد داد ایران به برنامه هسته‌ای دست پیدا کند. مضحک‌ترین بخش سخنان ترامپ حمایت او از برخی جریان‌های اپوزیسیون داخلی ایران بود.

صبح نو به طعنه نوشته: در حالی که شهرهای مختلف آمریکا، شاهد تظاهرات پیوسته مردم آن کشور برضد ترامپ است، او از تغییر رژیم ایران سخن گفت. از این اظهارات رییس جمهور آمریکا، بیش از همه نخست‌وزیر رژیم صهیونیستی استقبال کند و نتانیاهو مدعی شود که در ۲۰ سال ارتباط با سازمان ملل، هیچ سخنرانی‌ای تا این حد شجاعانه نشنیده است. ملت ایران منتظر است رییس جمهور روحانی با سخنان قاطع و شجاعانه امروز خود در سازمان ملل، پاسخ محکمی به گستاخی‌های سران کاخ سفید بدهد.

آلزایمر و ترامپ

شهرام شکیبا در صفحه طنز شهروند نوشته: ناراحتم چون نمی‌تونم تا ‌سال ٢٠٥٠ صبر کنم. اون‌سال مگه قراره چی بشه؟ هیچی. فقط مدیرکل دفتر توانبخشی روزانه و توانپزشکی بهزیستی گفته در‌ سال ۲۰۵۰ بیماران آلزایمر ما به سه برابر میزان فعلی خواهند رسید. یعنی سی‌سال دیگه باید صبر کنم تا اون هشت‌سال و بعد هشت‌سال ترامپ را یادم بره؟ فراموش کردنش سخته!

حق نشر عکس قانون
Image caption کارتون آروین، قانون

چشم انداز بحران در نقطه صفر مرزی

ابتکار در گزارش اصلی خود نوشته: بارها مقامات ایرانی به طور صریح و شفاف اعلام کرده‌اند که انجام همه‌پرسی در اقلیم کردستان را در شرایط فعلی منطقه به نفع عراق و دولت مرکزی نمی‌دانند و تاکید دارند که این اقدام منافع ملی جمهوری اسلامی ایران را نیز به عنوان کشور هم مرز و همسایه به خطر می اندازد. ناگفته نماند که کشورهای ترکیه، سوریه و ایالت متحده آمریکا نیز درکنار ایران با انجام همه پرسی اقلیم کردستان عراق مخالفت خود را اعلام کرده اند.

به نوشته این روزنامه: نکته قابل توجهی که پس از افزایش حساسیت ها درباره برگزاری همه پرسی اقلیم کردستان عراق رخ داد؛ حضور روزگذشته علی لاریجانی، رئیس مجلس با لباس نظامی در منطقه صفر مرزی غرب کشور است. این سفر به حاشیه‌هایی برای رسانه‌ها و شبکه‌های اجتماعی تبدیل شد.

یک نماینده مجلس در این باره به «ابتکار» گفت: لاریجانی با این کار خواسته به صورت نمادین بگوید همه ملت ایران در شرایط حساس آماده هستند لباس جنگ بپوشند و در برابر کوچکترین تهدید خارجی ایستادگی کنند. اما تحلیل حشمت الله فلاحت پیشه ، عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس گفته زیر ساخت های مرزی کشور تکمیل و آماده نیست و نیازمند بودجه بیشتری است. متاسفانه در بودجه های سنواتی بودجه کافی به مرزها اختصاص داده نمی شود.

فریب دموکراتیک در همه‌پرسی اقلیم

رضا نصری در مقاله ای در روزنامه ایران نوشته: برای اینکه همه‌پرسی استقلال اقلیم کردستان مشروعیت دموکراتیک و وجاهت قانونی داشته باشد، باید این همه ابتدا در تطابق و سازگاری با قانون اساسی عراق قرار می‌داشت (تطابقی که از سوی دیوان عالی عراق رد شده). متعاقباً، باید دولت عراق به عنوان ساختاری موظف به پاسداری از حقوق، امنیت، عزت و چارچوب زیستی همه شهروندان ساکن در قلمرو خود - در همکاری با مقامات اقلیم- در تدوین، تنظیم جمله‌بندی و نگارش «پرسش رفراندوم» ایفای نقش می‌کرد.

به نوشته این حقوقدان بین‌المللی سؤالی که قرار است در این رفراندوم- که به صورت یکجانبه طراحی شده- از رأی‌دهندگان پرسیده شود، مبهم، موسع و قابل تفسیر است که مستعد تعرض به منافع ملی عراق و امنیت همسایگان - از جمله ایران- است. این سؤال که «آیا می‌خواهید اقلیم کردستان عراق و سرزمین‌های کرُد که خارج از اداره حکومت اقلیم قرار دارند، مستقل گردد؟» و مشخص نمی‌کند دامنه این «سرزمین‌های کُرد» در آینده دقیقاً تا کجا قابل بسط و تعمیم است؟

نکته دیگر مقاله روزنامه ایران این است که وقتی یک موضوع سرنوشت‌ساز مورد همه‌پرسی گذاشته می‌شود.

اکثریت ۵۰+۱درصد در هیچ‌ کجای دنیا (از جمله‌ دموکرات‌ترین کشورها مانند کانادا که سال‌هاست درگیر همه‌پرسی بر سر استقلال استان کِبک است) قابل قبول محسوب نمی‌شود. به عبارت دیگر، اکثریت شکننده‌ای که قرار باشد در برابر حوادث روز، نوسانات سیاسی، اقتصادی و امنیتی به سادگی ناپدید و محو شود را نمی‌شود در مورد موضعی با چنین میزان از اهمیت، یک «اکثریت قاطع» یا اکثریت مانا تلقی کرد و بر اساس آن تصمیم گرفت.

مدير آب‌دادن گلدان‌ها

حق نشر عکس قانون
Image caption کارتون علیرضا صدیقی. قانون

پوریا عالمی در ستون طنز شرق به ماجرای دولت روحانی و زنان پرداخته و نوشته: به نظر ما آقای روحانی به قولش عمل کرد و با ندادن سمت مديريتی و وزارتى به زنان از حق زنان دفاع كرد. چطورى؟ مثلا همين الان آقاى روحانى پا شده رفته آمريكا. خب اگر يك زن رئيس‌جمهور بود يا وزير بود و با آقاى روحانى مي‌رفت، كى الان داشت چلو دم مي‌گذاشت كه بچه‌ها از مدرسه مى‌آيند ناهار بخورند؟ يا مثلا كى به گلدان‌ها آب مي‌داد، آن هم وقتى مي‌دانيم بحران محيط‌زيستى داريم.

به نوشته این طنزنویس: شايد الان يك زن، مسئول محيط زيست مملكت نباشد، اما توجه كنيد كه الان هزاران زن مسئول گلدان‌هاى خانه هستند. اصلا شعار دولت روحانى و شازده‌كوچولو اين است كه «هر كسى مسئول گل خودشه»، ايشالا هم دوره بعد ما هزاران زن داريم كه سابقه مديريت خُردگلدانى دارند و مي‌توانند چهار سال بعد ارتقا پيدا كنند و مدير باغچه بشوند و ٦٠ سال بعد كه خيلى متبحر شدند به وزارت گل‌هاى آپارتمانى برسند.

طنزنویس شرق پرسیده: اما آن يكى چى؟ ببينيد الان همه مديران و وزيران اصلى مملكت مرد هستند. آيا اين يعنى زنان ما ناتوان هستند؟ حتما كه نه. نظر دولت ايناست كه اقتصاد و سياست و بين‌الملل ما الان در وضعى نيست كه مدير ويژه بخواهد و الان كارها خيلى دم‌دستى است و اصلا در شأن زنان توانمند ما نيست و الان بهتر است زنان غيور ما تا اطلاع ثانوى باغچه آب بدهند.

موضوعات مرتبط