روزنامه های تهران؛ نگران از نتیجه همه پرسی کردستان عراق

روزنامه های امروز صبح تهران، سه شنبه سوم مهر در صفحات اول خود از همه پرسی کردستان عراق نوشته و با لحن های آرام و تند با آن مخالفت کرده و نشان داده اند که گمان می کنند اگر کردهای عراق به استقلال برسند دیگر کردهای منطقه هم تحریک خواهند و این آشوبی در منطقه به راه خواهد انداخت.

نگرانی هایی از وضعیت اقتصادی مردم، گسترش بیکاری ها از میان خبرهای داخلی و نتایج انتخابات سراسری آلمان از میان خبرهای خارجی برای این روزنامه ها مهم بوده اند.

حق نشر عکس بهار
Image caption تیتر و عکس صفحه اول بهار

همه پرسی تنش‌زا

حشمت‌الله فلاحت پیشه در سرمقاله روزنامه ایران نوشته: پی امدهای همه‌پرسی استقلال کردستان عراق از همین حالا قابل رؤیت اند. آقای بارزانی با وجود تأکید چندماهه بر غیرالزام‌آور بودن نتایج همه‌پرسی کردستان، یک روز قبل از برگزاری آن، طوری سخن گفت که تنها برداشت ممکن از آن این بود که کردستان پس از این همه‌پرسی از عراق مستقل خواهد شد. او حتی به صراحت درباره تدوین قانون اساسی کردستان هم سخن راند.

نماینده کرد مجلس در این مقاله تاکید کرده: عراق در هفته‌های اخیر و بعد از زمینگیر شدن داعش با افقی امیدبخش‌تر از قبل مواجه شده اما همه‌پرسی برگزار شده در چنین شرایطی نه تنها اتحاد عراق را به بن‌بستی جدی می‌کشاند بلکه زمینه بروز تقابلی جدی در میان دو نیروی مقابل داعش یعنی منظومه نظامی عراق و پیشمرگه‌های کرد را فراهم می‌کند. از چنین شرایطی چه کسی سود خواهد برد؟ اگر این دو نیرو در منطقه درگیر اختلافات با هم شوند، آیا به معنای ایجاد فضای مناسب جهت تحرکات بعدی داعش و تکفیری‌ها نیست؟

سرمقاله روزنامه ایران نتیجه گرفته: همه پرسی دیروز کردستان عراق بی‌آنکه جوابی منطقی و عملی به خیلی از مسائل عینی منطقه و عراق داشته باشد تنها در مسیر یک آرزو و رؤیا حرکت کرده است. در یک اقدام سیاسی این رؤیاها نیستند که تضمین‌کننده نتایج خواهند بود. هنوز کسی نمی‌داند اختلاف عمیق بین اقلیم کردستان عراق و دولت مرکزی بغداد بر سر مسأله کرکوک چگونه و با چه فرمولی رفع می‌شود. هیچ‌کس و حتی خود کردهای طرفدار این رفراندوم هم پیشنهاد عملی برای این موضوع نداشته‌اند.

ایران شرایط را مدیریت می کند

محسن جلیلوند در سرمقاله روزنامه بهار نوشته: واکنش ایران در برابر این موضوع نیز مشـخص است. با کشـورهاى عراق و ترکیه هماهنگى هایـى انجام دادند، بـه طور مثـال پروازها را به روى کردسـتان عـراق بسـتند. اما بایـد پذیرفت که تشـکیل یک کشور کرد چهار کشـور را تحت تاثیر قـرار مى دهد و ایران هم از این موضوع مسـتثنى نیسـت. البته ایران تا کنون ایـن موضوع را مدیریت کرده و از این پس هم به مدیریـت ادامه خواهـد داد. مسـعود بارزانى در کنفرانـس مطبوعاتى پیش از رفراندوم اعلام کرد کـه به سـردار سـلیمانى چنـد روز گذشـته در کرکوك دیدار کرده اسـت.

نویسنده معتقدست: تاثیر همه پرسی کردستان عراق بر کردهای ایران به نحـوى نخواهد بود کـه آن ها استقلال بخواهند چون عملا اقوام کرد ایرانی، به شـدت تحت تاثیر حاکمیت ایران قرار دارند، البته گروههاى فرصت طلبى هسـتند که بخواهند از این موقعیت استفاده کنند اما اکثریت کردسـتان چنین تفکرى ندارند.

مقاله بهار به این جا رسیده که: نیروهاى گریز از مرکز در میان کردهای ایرانی آن اندازه نیستند که احتمال ایجاد تنش گسترده اى در پیش باشد. شـاید تنشهایى در بخشهایى از خاورمیانه ایجاد شـود، امـا در ایران این موضوع مدیریت شـده خواهد بود، زیرا حکومت از یکى دو سال قبل رصد می کرد و مى دانست چه اتفاقى خواهد افتاد. انجام شـده که این موضوع مدیریت شود و حتى به مرحلـه تنـش کلامى هم نخواهد رسـید که بتواند.

خوشحالی اسراییل

کیهان تندتر از هر روزنامه دیگر به همه پرسی کردستان و بازرانی تاخته و در عکس های فنوشاپ شده ای در صفحه اول خود، ناتانیاهو نخست وزیر اسراییل را در لباس کردی با عکسی از بازرانی نشان داده و نوشته: اگر همین سیاست بارزانی در کل منطقه غرب آسیا، تبدیل به یک رویه شود، پیامدهای خطرناکی را به دنبال خواهد داشت و ضمن اینکه هزینه‌های همه‌جانبه سنگینی را متوجه جامعه مسلمانان می‌کند، کشورها را به سمتی می‌برد که در طرح صهیونیستی - مسیحی «خاورمیانه بزرگ» مدنظر بوده است؛ ایجاد کشورهای ذره‌ای و کوچک در درون یک نظم سیاسی (و البته تحمیلی) گسترده و بزرگ.

به نظر این روزنامه تندرو: دلخوشی رژیم اسرائیل، به این است که حرکت بارزانی، در درون مرزهای عراق متوقف نشود، بلکه کل جوامع غرب آسیا را دربر بگیرد و نهایتا، با تشکیل دولت‌های کوچک و متخاصم، انرژی بالقوه آنها، برای همیشه مهار شود و آمریکا و اسرائیل بتوانند سلطه خود را بر منطقه، نهادینه کنند.

کیهان حتی مخالفت واشنگتن و کشورهای اروپایی را صوری دانسته و نوشته: دولت‌های غربی صرفا با زمان برگزاری همه‌پرسی است و آنها با خود همه‌پرسی، مشکلی ندارند. کلید زدن بحران تازه با سوءاستفاده از کردهای شمال عراق آن هم در حالی که بحران داعش در حال پایان است نیز می‌تواند، از علت ذوق‌زدگی اسراییل از این همه‌پرسی رمزگشایی کند. یکی از ماموریت‌های داعش «تجزیه» کشورها بود، کاری که بارزانی اکنون ماموریت آن را برعهده گرفته است!

حق نشر عکس Alamy
Image caption تیتر و عکس های صفحه اول کیهان

مرز جغرافیایی، ضامن استقلال

جلال خوشچهره در سرمقاله ابتکار نوشته: ممکن است کردهای عراق که دیروز در همه‌پرسی استقلال شرکت کرده‌اند، خواستار تلاشی توافقنامه سایکس _ پیکو بوده و تغییرات تازه‌ای را در ژئو‌پلیتیک خاورمیانه خواستار باشند، اما اکنون بریتانیا و فرانسه قدرت‌های برتر جهان نیستند که وزیران خارجه آنها از آن سوی دنیا برای جغرافیای خاورمیانه نقشه مرزی تعیین کنند و نه ایران، عراق، ترکیه و حتی سوریه زخمی از جنگ داخلی بازیگرانی هستند که منفعلانه به هر تغییری تن دهند.

به نوشته این مقاله: هیچ‌یک از همسایگان عراق از آنچه اقلیم کردستان درپی آن است تصور مثبتی ندارند. رمانتیسم در مقوله امنیت معنا ندارد. آنچه مورد تاکید همه همسایگان عراق و بلکه جامعه جهانی است، حفظ تمامیت ارضی عراق در چارچوب یک ملت و یک دولت است. مطالبات کردهای عراق محترم است اما نمی‌تواند بدون ملاحظه همسایگان این کشور باشد.

مقاله ابتکار به این جا رسیده که: تغییر در تمامیت ارضی عراق برای همسایگانش نه تنها قابل قبول نیست، بلکه آن را تهدیدی برای امنیت منطقه می‌دانند. تلاش اقلیم کردستان برای استقلال، در چشم انداز نزدیک جز استمرار بی‌ثباتی و زخم دوباره بر پیکر مردم کرد عراق نخواهد داشت. کردهای عراق اگر تا دیروز بخشی از راه حل برون رفت از بحران بی‌ثباتی در عراق بودند، نباید عجولانه به بخشی از مشکل در این سرزمین بدل شوند.

پرسش های حقوقی بی پاسخ

یوسف مولایی در مقاله ای در اعتماد این سووال را مهم دیده که آيا براي اعلام استقلال بخشي از خاك يك كشور، كل جمعيت آن كشور بايد در راي‌گيري مشاركت كنند يا فقط بخشي كه خواهان استقلال است و در جواب نوشته: رويه‌هاي حقوق بين‌الملل جواب دقيقي در مورد آن نمي‌دهد. در عين حال اين سوال هم كه آيا دولت مركزي عراق حق دارد با توسل به زور جلوي تلاش اقليت كردها براي اعلام استقلال را بگيرد، باز هم جواب مشخصي در رويه‌هاي حقوق بين‌الملل ندارد.

به نوشته این حقوقدان بین المللی: به دليل همين ابهام‌ها است كه بهترين راه همواره انتخاب راهكار مسالمت‌آميز و گفت‌وگو ميان دولت مركزي و گروهي كه خواهان استقلال است، بهترين راهكار توصيه مي‌شود. بحث اعلام استقلال، متوقف در يك بحث سياست بين‌الملل يعني «شناسايي» است. گاهي يك جمعيت تمام شرايط براي تشكيل يك دولت را داشته‌باشد اما به دليل عدم شناسايي از سوي كشورهاي ديگر، بدون حق حاكميت باقي بماند، نمونه چنين جمعيتي را مي‌توان در وضعيت فلسطيني‌ها مشاهده كرد كه تمام شرايط را براي تشكيل دولت مستقل دارند، اما چون از سوي ديگر كشورها به رسميت شناخته‌نشده‌اند، هنوز تحت عنوان كشور به رسميت شناخته‌ نمی شوند.

مقاله اعتماد تاکید کرده: حتي در صورت اعلام استقلال يك منطقه، مشكل تازه‌اي پديد مي‌آيد و آن مساله مرزهاي داخلي است. بر خلاف مرزهاي بين‌المللي، مرزهاي داخلي تعريف مشخصي ندارند. مرزهاي بين‌المللي بر اساس حقوق بين‌الملل مشخص و داراي ثبات هستند و نمي‌توان آن را بدون توافق طرفين جابه‌جا كرد، اما در مورد مرزهاي داخلي چه كسي مي‌تواند تعيين كند كه مرز كردستان عراق دقيقا كجاست؟

صدای خیابان را بشنویم

روزبه کردونی در مقاله ای در روزنامه ایران درباره کودکان خیابانی نوشته: آن ها را هر چه بنمامیم کودکان در اشتغال، کودکان کار، یا کودکان خیابان، آن ها از واقعیت‌های اجتماعی بسیاری از کلانشهر‌های جهان از جمله تهران هستند. در این میان سؤال مهمی که هم برای سیاستگذاران و هم برای فعالان مدنی می تواند محل توجه باشد این است که با کدام رویکرد باید با مسأله کودکان کار و خیابان مواجه شد.

به نوشته مدیر کل دفتر امورآسیب‌های اجتماعی در این مقاله: در یک رویکرد این کودکان آسیب‌پذیر به عنوان یک تهدید برای نظم اجتماعی به شمار می‌روند و لذا باید سیاست‌های مقابله‌ای با آنان اتخاذ کرد. در رویکرد دیگر کودکان کار و خیابان به عنوان قربانی تلقی می‌شوند که حق تغذیه، حق اسکان و... آنها مورد بی‌توجهی قرار گرفته و باید یکسری سیاست‌های جبرانی برای آنها در نظر گرفت. اما در این میان رویکردی نیز وجود دارد که به این کودکان به عنوان شهروندانی می‌نگرد که حق شهروندی آنها به عنوان یک شهروند و یک کودک مورد تبعیض قرار گرفته است.

مقاله روزنامه ایران در نهایت تاکید کرده آنچه رهبر جمهوری اسلامی به عنوان چارچوبی برای مواجهه با آسیب‌دیدگان اجتماعی تأکید کرده‌، حتی مترقی‌تر از نگاه شهروندی به آسیب‌دیدگان اجتماعی است. ما مردم را باید عائله خودمان بدانیم. ما مسئولان کشوریم دیگر... این ملت، این کشور، این مرزها، این فضای زندگی، عائله ما است.

حق نشر عکس شرق
Image caption کارتون سهیل محمدی. شرق

عطش تهران برطرف نمي‌شود

نجمه جمشيدي در مقاله ای در قانون نوشته: خوش آن چاهي كه آب از خود برآرد؛ تهران تشنه است و عطشي تمام نشدني براي بلعيدن آب شهرهاي همسايه خود دارد. هرچه خواسته در اين سال‌ها به او آب داده‌اند؛ يك روز سد كرج، لتيان، ماملو، لار و روز ديگر سد طالقان و جاجرود را براي انتقال آب آن‌ها به تهران ساخته‌اند. روزگاري تهران ۵۰۰ قنات بارور داشت که در حد توان اکولوژیکی این شهر، می‌توانست برای جمعیت متعادل آن آب تامین کند.

نویسنده این مقاله تهران را کلانشهری پرمعضل و ناسازگار با زیست‌بوم توصیف کرده که ده‌ها برابر توان اکولوژیکی خود از جمعیت پر شده و از سوی دیگر راهزن حقابه کشاورزان کرج، شهریار، طالقان، ورامین، گرمسار و... شد و این جوامع بومی مولد را به آوارگی و سرنوشت حاشیه‌نشینی شهرها با مشاغل کاذب و پست محکوم کرده.

قانون نوشته: تهران علاوه‌بر بحران آبي، هوايي نيز براي نفس كشيدن ندارد. به‌نظر مي‌رسد چالش‌هاي تهران در بخش آب و هوا چاره‌اي جز انتقال پايتخت سياسي را براي مسئولان باقي نگذاشته است. طرح‌هايي كه تاكنون براي حل بحران تهران به‌كار گرفته شده، مقطعي و كوتاه‌مدت بوده و دردي از مشكلات اين كلانشهر دوا نكرده است. به‌جرات مي‌توان گفت تراكم‌فروشي مهم‌ترين عامل بيچارگي تهران امروز است.

آقای رییس جمهور!

رضا محمدعلی بیگی در مقاله ای در جهان صنعت بااشاره به سخنان رییس جمهور در مراسم آغاز سال تحصیلی و اشاره وی به عقب بودن نظام آموزشی و کتاب های درسی نوشته: ای‌کاش رییس‌جمهور مکان سخنان اول مهرماهی خود را در مدرسه‌ای در شهر اراک انتخاب می‌کرد؛ مدرسه‌ای که پدران دانش‌آموزانش شش ماه است حقوق نگرفته‌اند، مدرسه‌ای که دانش‌آموزان و معلمانش به نمایندگی از دیگر معلمان و دانش‌آموزان سراسر کشور از ظلم و بی‌عدالتی موجود در سیستم آموزشی کشور خسته شده‌اند و انگیزه‌ای برای مطالعه و به‌روز کردن داشته‌هایشان ندارند، چه رسد که بخواهند دانش‌آموزانی مسوول، خلاق، عالم، اندیشمند و علاقه‌مند به تلاش و فعالیت در جامعه تربیت کنند.

به نوشته این مقاله: ای‌کاش رییس‌جمهور در هنرستان دخترانه شهید مدرس تهران از دانش‌آموزان سوال می‌کرد که چند نفر از شما فرزندان طلاق هستید؟ چند نفر از شما دندان‌های سالم و روح و جسم سالم دارید؟ چند نفر از شما پدر یا برادر بیکار در خانه دارید؟ چند نفر از شما پدر، مادر یا خواهر و برادر بیمار یا معتاد در جمع خانوادگی خود دارید؟ آقای رییس‌جمهور، فشار اقتصادی، رانت، فساد مالی، طلاق و بی‌بندوباری، قانون‌گریزی و بی‌توجهی بعضی از مسوولان به درخواست‌های بحق مردم، عدم شفافیت و نظارت صحیح بر عملکرد دستگاه‌ها بنیان خانواده‌ها را سست کرده و در اکثر موارد از بین برده است.

نویسنده مقاله جهان صنعت از رییس جمهور پرسیده: اگر دغدغه واقعی نظام آموزشی کشور را دارد پس بساط مدارس غیردولتی و هیات امنایی و نیز موسساتی اینچنینی را که ریشه در بی‌عدالتی و نظام سرمایه‌داری صرف دارد را برچیند. اگر به دنبال اجرای عدالت در سیستم آموزشی کشور هست، فرصت‌های آموزشی برابر و رایگان را برای دانش‌آموزان سراسر کشور خلق کند. اجر و منزلت معلمان دلسوز و واقعی و نه بعضی مدرسان عافیت‌طلب و مال‌اندوز را بیش از پیش بدانید.

پر درآمدهای ایرانی

نيره ساري در گزارشی در روزنامه جوان مشاغل پولدار را نشان داده و نوشته:جراحان پلاستيك، طراحان لباس عروس و مدرسان كنكور در زمره پردرآمدترين‌هاي ايراني هستند. پردرآمدترين شغل، عنواني وسوسه‌انگيز است كه با شنيدن آن نظر خيلي‌ها جلب مي‌شود تا بدانند براي رسيدن به حداكثر در‌آمد كدام راه را بايد انتخاب كنند. تقريباً مي‌توان گفت در تمام دنيا اكثريت مشاغل پردرآمد نيازمند تحصيلات قابل قبول دانشگاهي است و البته در نظام‌هاي سختگيرانه آموزشي آنها هم به دست آوردن اين جايگاه پردرآمد كار چندان ساده‌اي نيست.

به نظر مي‌رسد در تمام جهان جور هندوستان بايد كشيده شود تا بالاخره به طاووس آرزوها دست يافت، اما آمار موجود در ايران نشان مي‌دهد كه كشور ما گويي كمي متفاوت از بقيه است و جور لازم نيست. بر‌خلاف بسياري از كشورها نه تاجران، نه كارآفرين‌ها، نه بانكدارها، نه وكيل‌ها و نه قاضي‌ها مشمول پردرآمدهاي ايران مي‌شوند و نه متأسفانه اقشار فرهيخته چون نخبگان، اساتيد دانشگاه و حتي معلمان در اين دايره قرار مي‌گيرند.

جوان در نهایت بدون اشاره به منبع این اطلاعات نوشته اینها در حالی در ایران پول پارو مي‌كنند که حداقل دستمزد كارگران به رقم ۹۳۰ هزار تومان رسيده است، اما در‌آمد برخي مشاغل در ايران تا سالي ۲ ميليارد و در نوع حداقلي خود به ۵۰۰ ميليون تا يك ميليارد مي‌رسد.

هیچ جا کسی اینقد به فکر مردم نیست

حق نشر عکس ایران
Image caption کارتون فیروزه مظفری. ایران

پوریا عالمــی در ستون طنز شرق نوشته: اوضاع طوری اســت که مردم یک عمر کار می کنند و دوزار پول جمع می کنند و بعد پولشان را می برند بانک و در صندوق می گذارند که وام بگیرند، بعد پولشــان را می خورند. خلاصه هیچ جای جهان اینطوری به فکر مردم نیستند و مردم را سرگرم نمی کنند. ما دیروز رفتیم در جمع سپرده گذاران سپیده و کاســپین که پولشــان خورده شــده و پرسیدیم مشکلتان چیســت که هرروز تجمع می کنید؟ گفتند: ما مشکلی نداریم و از مســئولان ممنونیم.

طنزنویس افزوده مردم گفتند: ما یک روز جلوی مجلس تجمع می کنیم، یک روز جلوی قوه قضائیه و یک روز جلوی ریاستجمهوری. خیلی حال میدهد و ته عشــقوحال است. یکی از نمایندگان مجلس نیز دیروز با حضــور در جمع معترضان گفت: من با پارک ملت هماهنگ کــردم، یه روز در میون برید پارک تجمع کنیــد که حال کنید. معترضان بعد از حضور این مقام مسئول یقه شان را دریدند و زار گریستند.

ستون طنز شرق به این جا رسیده: ما در مملکتی به سر می بریم که برای چــاپ یک کتاب ۶۰ صفحه ای، ۶۰۰ جا گیر می دهند و آخرش مجوز هم نمی دهند، اما می توانی بروی ســر کوچه یــک مغازه اجاره کنی و تابلــو بزنی «صندوق قرض الپسنده» یا «بانک فلان» و پول مردم را بخوری.

موضوعات مرتبط