روزنامه های تهران؛ تفاوت های دو همه پرسی آسیایی و اروپایی

روزنامه های امروز تهران، دوشنبه ۱۰ مهر در عکس ها و گزارش های صفحه اول خود که بعد از دو روز عزاداری محرم منتشر شده اند از شکوه مراسم تاسوعا و عاشورا نوشته و ادعا کرده اند که این مراسم مذهبی شیعی امسال با شرکت گروه های بزرگتری از مردم در شهرهای مختلف ایران و کشورهای شیعه نشین روبرو شده است.

مقالاتی در انتقاد از تشدید تحریم های ایران توسط رییس جمهور آمریکا و گمانه زنی درباره آینده برجام از جمله دیگر مباحث مهم روزنامه های امروز است که انتقاد از دخالت پلیس در همه پرسی استقلال استان کاتالان در شمال اسپانیا، همزمان با انتقاد از همه پرسی کردستان عراق در آن ها فراوان است.

حق نشر عکس شرق
Image caption تیتر وعکس محسن رحیمی. شرق

پیامدهای همه‌پرسی کردستان عراق

جاوید قربان‌اوغلی در مقاله ای در شرق به بررسی پیآمدهای همه پرسی کردستان عراق و نقش اسراییل در آن پرداخته و نوشته: برای اسراییل برخورداری از یک متحد در بین دو کشور عراق و ایران، ایده‌آل و آرزویی بزرگ است. از این منظر موضع این رژیم در بحران اخیر و حمایت از همه‌پرسی کاملا قابل درک است. ولی بعید است که رهبران کردهای عراق از این نکته غافل باشند که تکیه بر حمایت اسرائیل در فقدان حمایت جهانی از «ایده استقلال» و عزم جدی دولت‌های سه‌گانه همسایه در جلوگیری از تحقق آن، فاجعه‌بار خواهد بود.

به نوشته این مقاله: اگر بپذیریم که تبدیل بحران سیاسی اخیر به فاز نظامی، فاجعه‌ای برای کل منطقه است، بنابراین باید از هر اقدامی که می‌تواند دولت‌های عراق و ترکیه را به سمت این گزینه سوق دهد، پرهیز کرد.

مقاله شرق توصیه کرده: موضع ایران در بحران کردستان عراق باید به تلاش دیپلماتیک برای میانجیگری بین دولت مرکزی عراق و اقلیم متمرکز شود. در هیچ مرحله‌ای نمی‌توان از تمامیت ارضی عراق عدول و از ایده تجزیه حمایت کرد.اما سیاسیون کشور در اعلام نظر باید جانب احتیاط را نگه ‌دارند. اهانت به رهبران کُردی حتی در عراق و گذاشتن آنان در کنار رهبران اسراییل از قبح مسئله می‌کاهد و موجب تحریک کردهای ایرانی می‌شود و از این رهگذر پشتوانه و پیوندهای اقلیتی که بیشترین و قوی‌ترین همسانی نژادی و زبانی را با ایران و قوم آریایی دارند، تخریب می‌کند.

همه پرسی و برخورد با آن

مسعود خوشابی در مقاله ای در ابتکار در جواب این پرسش که چگونه ظهور «همه پرسى‌ها» جایگزین زنجیره‌اى بوروکراسى‌هاى در تقابل بااراده اقلیت‌ها مى‌شود نوشته: در این فرض که برگزارى همه پرسى به لحاظ قانونى منع شده باشد نوشته: اگر نتیجه آن محرز باشد، لذا اصول دموکراسى حکم مى کند راى مردم بر قانون ارجح شناخته شود، زیرا پشتوانه اعتبارى هر قانونى، آراء مردم است. هدف غایی دموکراسى سپردن تدریجى «قدرت» به مردم است، هر وسیله شرافتمندانه‌اى که به این هدف خدمت کند، در دستور کار نیروهاى دمکرات قرارمى گیرد و ازآن استقبال مى کنند

مقاله ابتکار تاکید کرده: از نظر نیروهاى دموکرات، دقیقاً برخلاف نظریه پردازان حکومت‌هاى استبدادى، که اراده عمومى را صرفاً وسیله‌اى به منظور واگذارى قدرت مى دانند، تجلى اراده عمومى، اراده در مقابله با نابرابرى‌ها است، نیروهاى دمکرات همواره به مفهوم «اراده عمومى» در مقابل «اراده دولتى» و «اراده خواص» توجه داشته‌اند و ازمعادل قرار دادن آنها با یکدیگر اجتناب کرده‌اند.

بدیهى است جامعه‌اى رنگ خوشبختى به خود خواهد گرفت که روز به روز خواسته‌هاى متنوع رو به تزاید اهالى آن جامعه، نخست به رسمیت شناخته شوند، سپس در معرض ساز و کارهاى دموکراتیک محک بخورند و اجرایی شوند. چه بسا ممکن است در مسیر یا حتى دسترسى به نتیجه دلخواه موانع جدى رخ نشان دهد، ولى آنچه مردم در طى این طریق دشوار مى‌آموزند، ارزشش را دارد حتى اگر شکست در پى داشته باشد.

همه پرسی از جنس غربی

صبح نو روزنامه نواصولگرایان در سرمقاله خود نوشته: برگزاری دو همه پرسی به فاصله یک هفته، یکی در منطقه غرب آسیا (خاورمیانه) در اقلیم کردستان عراق و دیگری در اروپا و در منطقه کاتالونیای اسپانیا پیش چشم مردم دنیاست.

مقاله در مقایسه رفتار دولت های مرکزی در قبال این دو همه پرسی استقلال طلبانه پرسیده: آیا اگر دولت عراق با برگزارکنندگان همه پرسی در منطقه اقلیم شبیه دولت اسپانیا رفتار کرده بود، دولت‌های غربی همین گونه که در برابر خشونت همپیمان غربی‌شان سکوت اختیار کردند، بی تفاوت باقی می‌ماندند؟ آیا دولت اسپانیا به رژیمی مانند اسراییل اجازه می‌دهد که آزادانه در منطقه کاتالونیا حضور یابد و به تحریک سردمداران و مردم این منطقه برای جدایی بپردازد؟

نتیجه گیری صبح نو چنین است: قطعاً معیارهای دوگانه و رفتار منافقانه دولت‌های غربی در برابر اتفاقات مشابه بین المللی، از چشم مردم دنیا دور نمی‌ماند و موجبات بیزاری از این رفتارها را به دنبال خواهد داشت. این سال‌ها، مشابه همین رفتارهای دوگانه در برخورد با گروه‌های تروریستی در عراق و سوریه و لبنان و ...هم جریان داشته است. اگر تروریست‌ها در خیابان‌های لندن و پاریس و مادرید دست به عملیات بزنند، مستحق نابودی‌اند اما اگر همین تروریست‌ها در دمشق و بغداد و بیروت دست به جنایت بزنند، نه تنها محکوم نمی‌شوند بلکه به اسم ارتش آزاد یا گروه‌های جهادی زیر چتر حمایت‌های مالی و تسلیحاتی غربی، عربی، عبری قرار می‌گیرند.

حق نشر عکس ابتکار
Image caption کارتون محمد طحانی، ابتکار

آزادی های زنان در سعودی

عباس عبدی در مقاله ای در اعتماد در تحلیل آزادی هایی که هفته گذشته برای زنان در سعودی در نظر گرفته شده نوشته: تضییقات اعمال شده در جامعه عربستان علیه زنان بیش از آنکه ماهیتی اسلامی و دینی داشته باشد، ریشه در نظام به‌شدت مردسالار عربستان و نظام قبیله‌ای اعراب بادیه‌نشین دارد. این ارزش‌های مردسالارانه به مرور خود را در فتاوا و دین روحانیون وهابی بازتاب داده و مشروعیتی دینی نیز برای این محدودیت‌ها علیه زنان به وجود آمده است.

به نظر این جامعه شناس: ولی با آغاز تحول اجتماعی و رشد آموزش و شهرنشینی و بالا رفتن درآمد سرانه به علت فروش نفت، کل ماجرا دچار تحول شد. مردان سعودی به موازاتی که درس می‌خواندند، نمی‌توانستند با زنان بی‌سواد و کم‌فرهنگ زندگی کنند. اصولا بهره‌مندی از زندگی مدرن، نیازمند حدی از آموزش و فرهنگ است که باید از طریق تحصیل کسب کرد. در نتیجه زنان وارد آموزش شدند. تحولات مهمی در جامعه عربستان رخ داد که آنان را مجبور کرد تا راه را برای تحصیلات زنان باز کنند. نظام مردسالار آنان تاکید داشت که معلم دختران و پزشکان و پرستاران برای زنان از جنس خودشان باشد، از این رو زنان وارد آموزش عالی شدند.

مقاله اعتماد نتیجه گرفته: گشودگی در حقوق زنان بیش از آنکه زنان را رام و مطیع و همراه کند، موجب بیان فزاینده مطالبات آنان خواهد شد. برای چندین دهه جلوی بروز جوشش دیگ مطالبات گرفته شده بود، در حالی که دیگ بر روی آتش بود و فشار داخلی آن افزایش یافته است. بنابراین دور از انتظار نیست که در آینده شاهد مشکلات داخلی عربستان باشیم. اگر امکان داشت که یک فرد یا دولت هرچه اراده کند انجام دهد و هیچ هزینه‌ای متوجه آن نشود، دنیا خیلی زودتر از اینها به نقطه مطلوب رسیده بود.

جمله ای با ۳ دروغ

سوشیانس شجاعی‌فرد‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ در صفحه طنز شهروند نوشته: همین چند روزی که شهرونگ (مثل بقیه مملکت) تعطیل بود، کلی اتفاق و مناسبت و خبر بود که در شهرونگ می‌توانستیم بترکانیم!

اولین خبری که طنزنویس به آن پرداخته مربوط به سعودی است که: اعطای آزادی‌های مدنی به زنان عربستان بعد از ورود زنان سوری به ورزشگاه ١٠٠ هزار نفری آزادی، سومین ضربه‌ای بود که اعراب به ما زدند! حتما شنیده‌اید که به یک‌نفر می‌گویند یک جمله بگو که سه تا دروغ در آن باشد... می‌گوید دانشگاهِ آزادِ... حرفش را قطع می‌کنند که آقاااا! این‌جا روزنامه است، هر حرفی نباید گفت! یکی دیگر بگو! می‌گوید ورزشگاهِ ١٠٠ هزار نفریِ آزادی! از سرنوشت آن خدا بیامرزی که این جوک را گفت، خبری در دست نیست.

صفحه طنز شهروند به این جا رسیده که: ولی الان وضع در عربستان جوری است که بعد از اجازه ورود زنان به ورزشگاه و رفع ممنوعیت رانندگی زنان و اجازه افتا و این حرف‌ها فردا روزی ممکن است بتوانند پادشاه هم بشوند! حتی کنسرت هم بدهند! حتی دوچرخه هم سوار شوند. فقط نمی‌دانم آن مفتی اعظمشان که گهگاهی حرف‌های خنده‌داری میزد، الان کجاست؟ از قدیم گفته‌اند؛ هرجا قفلی دیدی، کلیدش هم همانجاست.

علت خشم ترامپ

عباس حاجی نجاری در مقاله ای در جوان درباره علت خشم دونالد ترامپ و تلاش وی برای خروج از برجام چند نکته نوشته، از جمله این که روح برجام قرار بود منشأ تغییر در ایران و نسل جوان ایران شود، مغلوب روحیه ایثار و شهادت‌طلبی نسل پساجنگ شد. برکات پدیده محسن حججی را نمی‌توان به سادگی بر شمرد.

به نوشته این روزنامه نزدیک به سپاه پاسداران: برجام قرار بود سبب فراموشی شعار مرگ بر امریکا شود، نکته‌ای که صریحاً اوباما آرزو کرده بود، اما هفته گذشته وقتی که وزیر خارجه آلمان از امریکا درخواست کرده بود که برجام را ترک نکرده و از توافق هسته‌ای خارج نشود، نیکی هیلی، سفیر امریکا در سازمان ملل از چرایی عصبانیت ترامپ پرده برداشته و خطاب به وی می‌گوید: ایران مرگ بر آلمان نمی‌گوید «مرگ بر امریکا» می‌گوید. انتظار امریکا، اروپا و اسراییل در مهار قدرت موشکی ایران در پسابرجام این روزها، پاسخ در خور دیگری را نیز گرفت، وقتی موشک «خرمشهر» تست شد.

مقاله جوان بدین جا رسیده که: این عصبانیت ترامپ بعد دیگری نیز دارد و آن سردرگمی در اتخاذ راهبرد آینده امریکا در مواجهه با برجام است، اما تشدید تحریم‌ها در دوران ترامپ نه تنها تأثیری در اراده مردم ایران نداشته و منجر به تحول و تغییر امیدوارکننده‌ای در رفتار مردم و مسئولان ایران برای امریکایی‌ها نشده بلکه بر عکس تغییر موضع مسئولان مذاکره‌کننده هسته‌ای کشور را به دنبال داشته و حامیان قبلی را نیز دلواپس کرده است.

برجام دست ایران را نبسته است

حسن بهشتی‌پور در سرمقاله روزنامه ایران نوشته: وزیر خارجه جمهوری ظریف طی روزهای اخیر مواضع صریحی را درباره واکنش ایران به خروج احتمالی امریکا از برجام اعلام کرد. نخستین نکته مبتنی بر پاسخ به این تلقی اشتباه رایج در داخل و بیرون کشور است که «دست ایران با این برجام بسته است» و «ایران نمی‌تواند در زمان نقض برجام اقدام متقابلی انجام دهد.» و تأکید بر این واقعیت بود که ایران می‌تواند در چارچوب فعالیت‌های صلح آمیز هسته‌ای، کارهای زیادی انجام دهد.

به نوشته این مقاله: در همین چارچوب ایران می‌تواند در صورت نقض برجام یا کنار گذاشتن کامل برجام فعالیت‌های صلح‌آمیز هسته‌ای انجام دهد و مسلماً بیش از دوره قبل از برجام پیشرفت خواهد کرد. زیرا ایران در همین مدت موفق به آزمایش سانتریفیوژ «آی آر ۸» شد که توانایی غنی‌سازی ۲۰ برابر سانتریفیوژ «آی آر ۱» موجود را با طول عمر بیشتر دستگاه و مصرف برق کمتر دارد. در زمینه ذخایر هسته‌ای نیز ایران حدود ۱۱۰ تن کیک زرد در ازای ۱۱ تن اورانیوم غنی شده‌ای که به روسیه صادر کرد تحویل گرفت. بنابراین براحتی می‌تواند با غنی‌سازی این مواد به وضعیت گذشته بازگردد.

مقاله روزنامه دولت در عین حال تاکید کرده: اگر ترامپ در ۲۵ مهرماه مدعی نقض برجام از سوی ایران شود و به همین بهانه خروج امریکا از برجام رقم بخورد، و اروپایی‌ها و کشورهایی مانند کره جنوبی، هند، چین و روسیه که طرف‌های اصلی تجاری ایران هستند، آن را نپذیرند. در این صورت ایران عملاً می‌تواند همچنان در چارچوب برجام همکاری خود را با اتحادیه اروپا و روسیه و چین ادامه دهد.

حق نشر عکس اعتماد
Image caption کارتون رضا جنگی، اعتماد

فواید اینترنت

شهروند در سرمقاله خود در وصف اینترنت نوشته جدا از ارتباطات انسانی در بسیاری از زمینه های اقتصادی زندگی هم موثرست چنان که: با آمدن اینترنت این امکان فراهم شد که روستاییان از امکان ارتباطی جدیدی بهره‌مند شوند و با اطلاعات، داده‌ها و شیوه‌های روز آشنا شوند و شکاف میان روستا و شهر کم شود. در گزارش «شهروند» آمده است که وجود اینترنت نه‌تنها موجب دسترسی کشاورزان جوان به دانش و شیوه‌های جدید کشاورزی شده، بلکه شبکه‌ای قوی میان آنان ایجاد کرده.

مقاله احتمال داده: با گسترش اینترنت و آشنایی بیشتر کشاورزان و دیگر اقشار با این امکان، تجربه‌های جدیدتری نیز انجام شود؛ برای نمونه ممکن است قیمت فروش محصولات خودشان را به‌صورت آنلاین و برخط بتوانند ببینند و دریافت‌ها نیز مستقیم به حساب خودشان واریز شود و بخش مهمی از واسطه‌گری‌های موجود حذف شود. جالب‌تر این‌که تلگرام می‌تواند مشکلات بخش کشاورزی و دامداری را خیلی سریع و دقیق منعکس کند و رسانه‌ها و مسئولان را به واکنش و چالش بطلبد.

در ادامه مقاله شهروند آمده: اینترنت می‌تواند نقش تعاونی‌های تولید را بازی یا تشکیل آن را ساده و موثر کند.تلگرام می‌تواند مانع از افزایش یا کاهش عرضه محصولات شود؛ برای نمونه یکی از کشاورزان در مورد گوجه‌فرنگی چنین می‌گوید: «کار جالبی که در این گروه تلگرامی انجام گرفته، این است که بر اثر تبلیغ و اطلاع‌رسانی‌ای که انجام شد، کشاورزان سطح زیر کشت گوجه‌فرنگی بهاره را کاهش دادند و حالا تعادلی در بازار ایجاد شده و قیمت این محصول به یک‌باره افت نمی‌کند که ضرر کشاورزان را هم به دنبال داشته باشد.

حال و حول

حق نشر عکس شهروند
Image caption کارتون جواد علیزاده. شهروند

پوریا عالمی در ستون طنز شرق نوشته: تنها راه اینکه شما مشکلت حل بشود این است که نماینده بشوی. حتی اگر بخواهی برای بستگانت کار پیدا کنی؛ به‌خصوص بخواهی آنها عضو هیئت‌مدیره یا مدیرعامل شرکت‌های دولتی یا نیمه‌دولتی بشوند، باید باز نماینده بشوی.

طنزنویس توضیح داده: یعنی اگر شما مولد ژن خوب نیستی، باید با نماینده‌شدن زمینه را برای تولید ژن خوب در خودت ایجاد کنی. طبق تحقیق دانشمندان نشستن حداقل دو سال روی صندلی مجلس یا شورای شهر، ژن شما را به ژن خوب تغییر می‌دهد.در راستای حل مشکلات مردم ایران، نمایندگان مردم ایران هفته پیش هفهشده روز رفتند فرنگ! حق هم دارند. شما تا به‌عنوان یک نماینده، توی خیابان شانزلیزه راه نروی و حال نکنی، متوجه نمی‌شوی چطوری حال مردمی را که توی خیابان ولیعصر راه می‌روند، گرفته‌ای.

در پایان ستون طنز شرق آمده:ما که معتقدیم بود و نبود نماینده‌ها و مسئولان در زندگی ما تأثیر مستقیم دارد؛ یعنی اگر باشند حتما تو کار ما می‌گذارند، پس ما پیشنهاد می‌دهیم این عزیزان را از همان اول بفرستیم خارج عشق و حال که در طول چهار سال نبودنشان ما هم حال کنیم.

موضوعات مرتبط