روزنامه های تهران: ترامپ با برجام چه می کند، ایران با ترامپ؟

روزنامه های امروز صبح تهران، چهارشنبه ۱۹ مهر دو روز مانده به مهلت اعلام سیاست ترامپ در مورد برجام، در مقالات متعدد به گمانه زنی درباره تصمیم ترامپ و واکنش مناسب ایران به رییس جمهور آمریکا پرداخته اند.

از میان مسایل ایران، ادامه انتقاد رسانه های تندرو از سخنان حسن روحانی و انتقادهای تند وی از قوه قضاییه، و ابراز نگرانی رسانه های میانه رو از ظهور دوباره اختلافات بین سران قوه در موقع حساس کنونی از دیگر مطالب این روزنامه هاست.

همصدایی تاریخی جهان با ایران

حق نشر عکس اعتماد
Image caption تیتر و عکس صفحه اول اعتماد

فریدون مجلسی در سرمقاله روزنامه ایران نوشته: با وجود مخالفت های جدی و لفاظی‌های دونالد ترامپ علیه توافق هسته‌ای، تکاپوی همه‌جانبه اروپا در حمایت از برجام و تلاش‌های بسیار برای حفظ این توافق بین‌المللی ادامه داردم. اکنون کشورهای اروپایی به صورت منفرد یا در قالب اتحادیه اروپا، آن هم به شیوه‌های مختلف همچون حضور در کنگره امریکا چنین فعالانه از توافق هسته‌ای دفاع می‌کنند. این تکاپو اتفاقی نو در روابط بین‌الملل محسوب می‌شود که به همراه اظهار نظرهای صریح سایر کشورها همچون چین و روسیه مبنی بر ضرورت حفظ برجام، دستاوردی مهم برای ایران در ذیل توافق هسته‌ای محسوب می‌شود. اما چرا چنین همنوایی جهانی در حمایت از برجام به وجود آمده؟

به نوشته این کارشناس سیاست بین المللی: در وهله اول باید این دستاورد را هدیه شخصی آقای ترامپ تلقی کرد. رفتارهای رئیس جمهوری امریکا در امر سیاست و حکومت چنان نامتعارف و غیرحرفه‌ای است که نه فقط اروپایی‌ها و نه فقط دموکرات‌ها در داخل امریکا، بلکه بسیاری از سران جمهوریخواه را به مقاومت در برابر او وا داشته است. اینان معتقدند اگر امریکا نسبت به ایران که به دنبال سلاح هسته‌ای نرفته، چنین تند برخورد کند و در مقابل با کره شمالی رفتاری نرم در پیش بگیرد، در واقع تأییدی برای برخورداری از سلاح هسته‌ای است.

سرمقاله روزنامه دولت به این جا رسیده که: علت دوم را باید در تغییر چهره ایران در جهان جست‌وجو کرد. حتی همین حالا، گردشگران غربی که به ایران وارد می‌شوند، نمی‌توانند شگفتی خود را از آنچه می‌بینند، پنهان کنند.

با ترامپ همراه نشویم

صادق زیباکلام در مقاله ای در شرق نوشته رئيس‌جمهور فعلی برای این که بتواند نفس راحتی از حجم انبوه انتقادات درون آمريكا بکشد،باید درگیری‌های خارجی‌ای به وجود بیاورد، در سه حوزه: داعش، کره‌شمالی و ایران. داعش در ماه‌های گذشته شکست‌های سنگینی متحمل شده و درگیرشدن با آن، خیلی نمی‌تواند دستاوردی را که ترامپ انتظار دارد، برای او به ارمغان بیاورد. کره‌شمالی هم عملا نمی‌تواند پذیرای یک درگیری عمده شود؛ منهای یک حمله نظامی، واشنگتن تمام فشارها و تضییقات ممکن علیه آن کشور را عملا اعمال کرده است. می ماند ایران.

به نوشته این استاد دانشگاه: برخلاف کره‌شمالی، ترامپ نیازی به حمله و ایجاد درگیری نظامی با ایران ندارد؛ البته ممکن است فردا، تهدیداتی به عمل آورد یا حتی ضرب‌الاجلی هم اعلام کند؛ اما ترامپ نیک می‌داند از طریق تحریم‌های جدی و گسترده و فشارهای دیگر، می‌تواند دشواری‌هایی برای ایران ایجاد کند. در عین‌حال، بخشی از افکار عمومی آمريكا از ضربه‌زدن و ایجاد تنگنا و فشار علیه ایران، استقبال خواهد کرد یا حداقل مخالفتی با بحران‌آفرینی علیه ایران نشان نخواهد داد.

مقاله شرق نتیجه گیری کرده که: بنابراین نبايد هیچ بهانه‌ای به دست ترامپ بدهیم تا بتواند تهدیدات خود را علیه ایران از قوه به فعل دربیاورد. برخلاف کره‌شمالی یا داعش، درگیری و بحران می‌تواند صدمات و آسیب‌هایی برای ایران به همراه داشته باشد. گفتن اینکه اگر آمريكا از برجام خارج شود دیگر کسی به آمريكا اعتماد نمی‌کند، اگرچه درست است؛ اما چه چیزی عاید ما می‌شود. همچنین این باور که اروپا و سایر قدرت‌های بزرگ، با آمريكا همراهی نخواهند کرد نیز مسکنی موقت است. درست است؛ اروپایی‌ها در ابتدا از برجام خارج نمی‌شوند، حتی اعتراض هم خواهند کرد؛ اما واقعیت آن است که حجم مبادلات تجاری بسیاری از کشورهای مهم دنیا با آمريكا، آن‌قدر برایشان اهمیت دارد که به‌هیچ‌رو حاضر نیستند آن را به خاطر ایران به خطر بیندازند.

روسیه و برجام بدون آمریکا

رضا حجت در روزنامه جوان به بررسی سیاست روسیه در قبال برجام برجام برخاسته و از جمله نوشته: بحران سوريه نشان داد كه مسكو براي اثبات خود به عنوان يكي از تصميم گيران بزرگ نظام بين الملل و بازگشت به سطح ابرقدرتي جهان، حاضر است هزينه هاي زيادي را بپردازد. اخراج روسيه از گروه ۸، فشار براي اخراج از گروه ۲۰، تلاش براي بازپس گيري ميزباني جام جهاني فوتبال، تحريم هاي چندجانبه به بهانه بحران اوكراين و ... هيچكدام باعث نشد تا موضع روسيه در قبال سوريه و حتي اوكراين تغيير كند و اين به معناي آن است كه روسيه براي عقب نشاندن امريكا و خنثي سازي رويكردهاي كلان واشنگتن، در تصميمات خود ثابت قدم است.

نویسنده روزنامه نزدیک به سپاه پاسداران چند وضعیت را برای مسکو در قبال رفتار ترامپ برابر برجام متصور دیده و نوشته: اول این که روسيه قطعا بازي چالش قدرت را به امريكا ببازد و در عرصه بين المللي يك گام به عقب بردارد كه اگر چه لزوما ممكن است به دومينوي شكست و عقب نشيني در برابر امريكا و بازي چالش قدرت آن منجر نشود. دوم این پذيرش رويكرد واشنگتن در قبال برجام و بالاخره سومین احتمال. اتحاد با چين و اروپا نسبت به عملكرد امريكاست.

نویسنده روزنامه جوان چنین راه حل هایی را سخت می بیند و به گزینه چهارم می رسد که از دید او: جدي ترين زمينه اي است كه روسيه به آن فكر مي كند. در اين گزينه روسيه در برابر تصميم امريكا خواهد ايستاد و از همه ظرفيت ها براي حفظ برجام استفاده خواهد كرد. در واقع روسيه در اين گزينه اهميت برجام را در جايگاه دوم قرار خواهد داد و رويارويي با امريكا براي حفظ برجام را تنها به دليل شكست بازي چالش قدرت واشنگتن مورد توجه و در جايگاه اول قرار خواهد داد.

استمرار سياست نظم‌گريزي امريكاي ترامپ

بهرام قاسمي در مقاله ای در اعتماد نوشته: اينكه دولتمردان امريكا و مشخصا دونالد ترامپ، از ماه‌ها قبل از انتخابات سال گذشته امريكا، بر طبل قانون‌گريزي و برجام‌ستيزي مي‌كوبيدند، و اظهارات و هياهوهاي آنها درخصوص توافق هسته‌اي با ايران، موضوع بديع، تازه و عجيبي نيست. ترامپ بارها از پاره كردن برجام سخن گفته در حالي كه با كارآموزي و تجربه‌اندوزي چندماه اخير و تحت فشار واقعيات بين‌المللي و حمايت قاطع غالب كشورهاي مهم و تاثيرگذار از برجام، در لحن و محتواي اظهارات ترامپ نسبت به توافق هسته‌اي نيز نشانه‌هايي از تغيير و تعديل به چشم مي‌خورد.

سخنگوی وزارت خارجه در این مقاله یادآور شده که: جنجال‌آفريني و اقدامات و اظهارات نسنجيده ترامپ، صرفا محدود و منحصر به موضوع توافق هسته‌اي با كشورمان نيست. در واقع در مدت ١٠ ماه رياست‌جمهوري ترامپ، دنيا به خوبي با سياست‌ها و توييت‌هاي كينه‌توزانه و اقدامات جنگ‌افروزانه و قانون‌گريزي‌هاي ترامپ آشنا شده‌اند و

اساسا يكي از كاركردهاي رييس‌جمهور امريكا، همين بي‌اعتباركردن جايگاه رياست‌جمهوري امريكا نزد افكار عمومي جهانيان است.

مقاله اعتماد با تاکید بر این که در برجام اساسا چنين حقي براي رييس‌جمهوري امريكا تعريف و تعيين نشده تا درباره پايبندي كشورمان در قبال توافق هسته‌اي اعلام نظر كند و براي برجام نسخه بپيچد نوشته: اعلام نظر ترامپ يك موضوع داخلي فيمابين كاخ سفيد و كنگره است. واقعيت اين است كه با توجه به ضديت واضح و آشكار ترامپ با نهادها و ترتيبات بين‌المللي، مخالفت‌هاي وي با مقررات و معاهدات و توافقات جهاني زير پاگذاشتن بسياري از مفاد حقوق و تعهدات بين‌المللي، بخش اعظم افكارعمومي دنيا و جمع كثيري از مقامات و رهبران كشورهاي دنيا، حتي در جهان غرب و در ميان دوستان و متحدين غربي و اروپايي امريكا كوچك‌ترين همراهي و همبستگي با ترامپ را از خود نشان نمي‌دهند.

همدلی کافی نیست

روزنامه بهار در گزارش اصلی خود در زیر عکسی که فرمانده سپاه و وزیر خارجه را خندان در حال گفتگو نشان می دهد این سخن فرمانده سپاه را نقل کرده که گفته با دولت همدلی داریم و به یاد آوری تناقض های پیشین نوشته: در شرایط امروز کشور که به معنای واقعی کلمه حساس است و می‌بایست برای هر اقدام و اظهارنظری مداقه کافی را به عمل آورد این انتظار وجود دارد که حداقل ناهماهنگی‌های موجود به سطح رسانه‌ها و‌تریبون‌های عمومی کشیده نشود و اگر اختلافی هست (که به طور طبیعی قطعا هست )در جلسات خصوصی بین مسئولان حل شده و نتیجه این جلسات با صدایی واحد بیان شود.

به نوشته این گزارش: آن چه فرمانده سپاه در خصوص همدلی بین مسئولان نظامی و دیپلماسی می‌گویند حتما امر خوشایندی است اما حقیقت آن است که‌ترامپ و دیگر مقامات آمریکایی و سایر کشورهای خارجی بیشتر از آن که به دل مقامات ایرانی توجهی داشته باشند به آنچه گفته می‌شود توجه خواهند داشت. از همین رو شاید لازم باشد که در ادبیاتی که برخی مقامات برای اظهار نظر در حوزه سیاست خارجی به کار می‌برند تجدید نظری به عمل آورند.

بهار با اشاره به این که تفاوت ادبیات در موضع گیری‌ها بین مسئولان نظامی و سیاسی بدیهی است نوشته: اما مشکل از آن جایی آغاز می‌شود که آنچه بیان می‌شود جدا از نوع واژگان و ادبیات به کار گرفته شده از سوی این مقامات با سیاست خارجی کشور در تضاد باشد. این جا دیگر بحث عدم همدلی و یا تفاوت ادبیات نیست و شاهد مواجهه با مشکل بزرگتری خواهیم بود. به نظر می‌آید که تمامی مسئولان کشور می‌بایست تامّلی دوباره بر ساختار سیاست خارجی کشور داشته باشند و جایگاه دستگاه دیپلماسی را از نو تعریف کنند.

حق نشر عکس ابتکار
Image caption کارتون محمد طحانی، ابتکار

رییس جمهور یا منتقد اجتماعی

محمد هدایتی در مقاله ای در جهان صنعت نوشته فضای انتخابات ریاست‌جمهوری را به خاطر آورید. روحانی از تاثیر حتی یک رای بیشتر مردم گفت، آن هم برای باز کردن برخی گره‌ها و بن‌بست‌های سیاسی که سال‌هاست دامنگیر کشور شده‌اند. امرور اما او و دولتش عملا غیر از واکنش‌ها و پاسخ‌هایی پراکنده، کار مشخصی انجام نمی‌دهند و اراده چندانی برای پیگیری خواست‌ها وجود ندارد. می‌دانیم که مقاومت‌های پیش‌روی او بسیار است. می‌دانیم که مخالفان دقیقا خواهان این وضعیتند، می‌خواهند بین او و رای‌دهندگانش فاصله بیندازند و او را ناتوان جلوه دهند. همه اینها هست. اما آنچه دیده می‌شود نوعی انفعال است و گیر افتادن در بازی‌ای که رقیب چیده است.

به نظر نویسنده مقاله: نتیجه منطقی این وضعیت از دست رفتن امید به تغییرات تدریجی و سیاستمدارانی است که از این ایده کسب مشروعیت می‌کنند. دولت روحانی در تمام این سال‌ها کوشید مانع از عصبانیت نیروهای محافظه‌کار شود. به چانه‌زنی‌های تدریجی و پشت پرده دل خوش کرده بود. با اتخاذ چنین رویکردی نه‌تنها از فعالیت و خصومت گروه‌های قدرتمند نکاست بلکه تردید‌های طرفداران خودش را نسبت به آینده بیشتر کرد.

جهان صنعت نوشته: سیاست داخلی همواره پاشنه‌آشیل دولت روحانی بود؛ دولتی که خود در چنبره تصلب سیاسی کشور باقی ماند. برجام، این دستاورد مشخص دولت اعتدال هم بیش از هر زمان دیگری به مخاطره افتاده است. روزهای خوبی برای اعتدال نیست. کارشکنی‌های بسیار، تدابیر رنگ‌باخته و امیدهای کم‌سو شده.

واکنش جناح های سیاسی به یک وضعیت

شهرام شهيد‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ي در صفحه طنز شهروند فرض کرده یک خانم نابینا روزی از خانه خارج شد و بعد از مدتی رسید سر یک خیابان اصلی پررفت‌وآمد نمی دانست چه کند. احزاب و جبهه‌های سیاسی بدو بدو دویدند تا براساس منافع و مصلحت‌های حزبی و جناحی‌شان بدون این‌که دست از آرمان‌هایشان بردارند، بانوی عزیز را از خیابان رد کنند.

جمنا: این تشکل سیاسی اعلام کرد؛ ابتدا با برگزاری نشست سراسری ٧٤نفر نامزد جهت انجام این کار انتخاب کرد. پس از گذشت مدتی با انجام غربالگری تعداد نامزدها به ٢٣نفر کاهش پیدا کرد. دو روز بعد این تعداد به ٦نفر رسید و درحالی‌ که این ٦نفر مشغول ارایه برنامه‌هایشان بودند تا بفهمیم با چه اسلوب و روشی می‌خواهند این شهروند را از عرض خیابان رد کنند، یک‌نفر آمد و او را رد کرد. جمنا بلافاصله فرد ناشناس را به‌عنوان نامزد نهایی جمنا اعلام و مسئولیت عبور خانم نابینا از عرض خیابان را به عهده گرفت.

کارگزاران سازندگی: شورای مرکزی حزب طی آخرین نشست خود تصمیم گرفت ابتدا سیاست‌های اقتصادی را

جوری پیش ببرد که دلار به مرز پنج‌هزار تومان برسد تا به علت آن قیمت خودرو افزایش پیدا کند و تقاضای خرید کاهش یابد و ماشین کمتری توی خیابان بیاید. بعد بنزین را گران کنند که باز هم منجر به کاهش مصرف و به‌تبع آن تردد شود و... اگر این‌طور بشود، سه‌سال بعد می‌توانند خانم نابینا را از عرض خیابان رد کنند.

جناح توپخانه: اگر بانوی عزیز به قصد شرکت در تجمع ضد اصلاحات درحال عبور از خیابان است، عده‌ای عوامل خودسر بدون اشاره دست ما خیابان را جوری بند می‌آورند که موش هم از خیابان رد نشود، چه برسد به ماشین. اما اگر به قصد حضور در تجمع اصلاح‌طلبان می‌خواهد از خیابان رد بشود، باز بدون اشاره دست آن‌قدر نیروی خودسر از خیابان عبور می‌کند که خانم عزیز ناچار شود به خانه بازگردد.

تن نثار

حق نشر عکس شهروند
Image caption طرح هادی حیدری، شهروند

شهروند در گزارش اصلی خود از اعلام آمادگی ٦٦ نفر و رضایت محضری ١٥ نفر برای اهدای جسد خودشان در گفت‌وگو با تعدادی از آنها گزارش داده و از قول یکی از اهداکنندگان جس دنوشته: کمبود و واردات جسد انگیزه ای شد تا برای اهدای جسد اقدام کنم.

زهرا جعفرزاده- در این گزارش یادآور شده که: تا الان ٦٦نفر برای اهدای جسد اعلام آمادگی کرده‌اند و ١٥نفر هم رضایت محضری داده‌اند تا پس از مرگ، جسدشان به پزشکی قانونی اهدا شود. جسدها اهدا می‌شوند تا برای تحقیقات پزشکی و آموزش دانشجویان رشته‌های پزشکی، مورد استفاده قرار گیرند. این آمار را مدیر اجرایی واحد فرآوری بافت و پیوند نسوج سازمان پزشکی قانونی اعلام کرد.

جاسوس بازی

رضا صادقیان در سرمقاله بهار نوشته: عکسی از نصب نشان افتخار و اهدای لوح یادبود توسط رئیس دولت دوازدهم به یکی از اعضای تیم مذاکرات هسته‌ای بهانه‌ای به دست مخالفان منتقدان سیاست‌های دولت داد تا برای مرتبه‌ای دیگر همزمان از ناکار آمدی توافق برجام بگویند و هم از «جاسوسی» که به مدت پنج سال دارای حکم محکومیت است و حسن روحانی این مهم را فراموش و به سینه ایشان نشان افتخار نصب می‌کند.

به نوشته این مقاله: کسانی که با تکرار بی‌وقفه عبارت‌ها و مفاهیمی که بار معنایی آن را در ذهن و روان شهروندان به درستی نمی‌دانند صرفا و تنها به دلیل مخالفت با دولت حسن روحانی به صورت ناشیانه و در کمال ناآگاهی در حال قبح‌زادیی از یک کلمه هستند و به عواقب چنین رفتاری اندیشه نمی‌کنند. با رویکرد ساده‌سازی شده و نااندیشه نمی‌توان کلمات را مانند قند و نبات و به دفعات در نشریات عمومی استفاده کرد و قبح آن‌ها را شکست.

حال شاهد آن هستیم عده‌ای صرفا به دلیل زیر سوال بردن برجام، توافق‌های بین‌المللی دولت یازدهم و شماری از سیاست‌های دولت به سادگی هر چه تمام با استفاده مکرر از همین کلید واژه به نقد دولت می‌نشینند و درخواستی را مطرح می‌کنند که گویی طی چند سال گذشته در کشورمان هزاران هزار انسان خیانت کار، وطن فروش و جاسوس‌ها در حال ارایه اطلاعات سری و محرمانه به دیگر کشورها بودند و همه دستگاه‌های نظارتی و امنیتی در خواب گران بودند.

نامه به خود

حق نشر عکس شهروند
Image caption کارتون محمدرضا ثقفی، شهروند

فریور خراباتی در ستون طنز روزنامه ایران نوشته: مستربین کمدین معروف انگلیسی که در پوشش کمدین دست به اقدامات زیادی زده است، در یکی از آثار خود سکانسی دارد که خودش در روز ولنتاین برای خودش نامه می‌نویسد، از خانه خارج می‌شود، نامه را به داخل خانه انداخته و سپس وارد شده و از دیدن نامه‌ها ذوق می‌کند. مثل شهردار رشت که به خودش نوشته شده و با آن موافقت هم شده.

1- به نوشته این طنزنویس: جناب شهردار در نامه‌ای به خودشان (وجداناً این خودش سه کیلو طنز داره!)‌ با کمال احترام با خودشان صحبت کرده‌ و از عباراتی چون «جناب آقای مهندس و کلماتی چون «احتراماً» استفاده کرده‌اند. این نشان می‌دهد که ما انسان‌ها اول باید احترام به خودمان را یاد بگیریم و بعد به فکر احترام دیگران باشیم، پس به خودت احترام بگذار هموطن. امیدواریم این نامه‌ها فقط برای مسائل اداری و اقتصادی باشد و یک موقع وارد بخش «احساسی» و «عاطفی» ماجرا نشویم

در انتهای طنز روزنامه ایران آمده: بنده شب گذشته یک نامه به خودم نوشتم و از خودم درخواست کردم کولر را خاموش نکنم و آن را برای پدرم فرستادم. ایشان هم پاراف کردند که «تو غلط کردی!» یعنی فکر نکنید شما برای خودتان نامه می‌نویسید و ممکن است حتما درخواست شما موافقت شود، گاهی اوقات حتی ممکن است خود شما با نامه خودتان موافقت نکنید و اینطوری دچار یک خود درگیری ناجوری می‌شوید. حالا شهردار مذکور خوش‌شانس بوده که خودش با خودش موافقت کرده است!

موضوعات مرتبط