اعتراضات ایران؛ تهران آرام‌تر اما اوضاع شهرهای دیگر متشنج

گروهی از معترضان شعار «سوریه را‌‌ رها کن، فکری به حال ما کن» سر داده اند؛ عده ای نیز خواهان کنار رفتن رهبر ایران از قدرت شده‌اند حق نشر عکس AFP
Image caption گروهی از معترضان شعار «سوریه را‌‌ رها کن، فکری به حال ما کن» سر داده اند؛ عده ای نیز خواهان کنار رفتن رهبر ایران از قدرت شده‌اند

در حالی که خبرگزاری‌های حکومتی در ایران از بازگشت آرامش به شهرهای بزرگ از جمله تهران و اصفهان خبر می‌دهند، گزارش‌ها از شب گذشته حاکی از ادامه اعتراضات در چند شهر دیگر بوده است. همچنین گزارش شده است که در برخی از شهرهای ایران تظاهراتی در حمایت از حکومت در حال برگزاری است.

حق نشر عکس Tasnim
Image caption به گزارش تسنیم تظاهرات در حمایت از حکومت در برخی از شهرهای ایران در جریان است

پیشتر صدا و سیما گزارش داد که ساختمان فرمانداری شهرستان لنجان استان اصفهان به گلوله بسته شده است. تلویزیون ایران حمله کنندگان را اغتشاشگر توصیف کرده است و می‌گوید که هیچ یک از نیروهای انتظامی در ساختمان فرمانداری آسیب ندیده‌اند.

از فلکه اول گوهردشت در شمال کرج نیز گزارش رسیده که در آخرین ساعات شب، درگیری‌های پراکنده‌ای بین ماموران انتظامی و معترضان صورت گرفته است. معترضان علیه حکومت شعار می‌دادند و خواستار بازگشت نظام پادشاهی بودند.

از خرم آباد، ماهشهر و ایذه نیز گزارش‌ اعتراضات مشابهی مخابره شده است.

در تهران، با تاریک شدن هوا، نیروهای یگان ویژه پلیس در مناطقی که شب‌های گذشته شاهد ناآرامی بودند مستقر شده‌اند. در ویدیوهایی که در شبکه‌های اجتماعی منتشر شده، چندین ماشین آب پاش دیده می‌شوند که حد فاصل میدان انقلاب تا چهار راه ولیعصر مستقر شده‌اند.

در تصاویر منتشره اعتراضاتی در خمینی شهر در استان اصفهان، آبادان و مسجد سلیمان در استان خوزستان، و تبریز در آذربایجان شرقی دیده می‌شود.

تصاویری هم از شیراز منتشر شده که نشانه دهنده یورش مردم معترض به سوی موتورهای نیروهای امنیتی است که از میان آن‌ها عبور می‌کنند.

Image caption طبق آمار رسمی در مجموع ۲۱ نفر در اعتراضات کشته شده‌اند

در شهر سنندج استان کردستان گروه بزرگی از مردم در تجمعی آرام دیده می‌شوند.

نهادهای دولتی ایران می‌گویند که در مجموع ۲۱ نفر در اعتراضات ۵ روز گذشته کشته شده‌اند.

شبکه تلگرام گفته که این شبکه همچنان با محدودیت‌های شدیدی در ایران روبروست. پاول دوروف، مدیر این شبکه، در تویی‌تر نوشت: «تغییری قابل توجه در الگوهای ترافیک دیده نمی‌شود. داده‌های ما نشان می‌دهد که اکثریت کاربران ایرانی هنوز به تلگرام دسترسی ندارند.»

حق نشر عکس KHAMENEI.IR
Image caption رهبر ایران بعد از چند روز سکوت، انگشت اتهام را به طرف «دشمنان ایران» گرفته است

واکنش رهبر ایران

روز سه شنبه آیت الله علی خامنه‌ای، رهبر ایران، برای اولین بار به طور مختصر درباره این اعتراضات که از پنجشنبه هفته پیش شروع شده است اظهار نظر کرد و آن را به «دشمنان» نسبت داد که به گفته او: «با ابزارهای گوناگون در اختیارشان از جمله پول، سلاح، سیاست و دستگاه امنیتی هم‌پیمان شدند تا برای نظام اسلامی مشکل ایجاد کنند.»

علی اکبر ولایتی، مشاور رهبر ایران، هم گفت: «کسانی که در آشوب‌ها پرچم ایران را آتش زدند نماینده همین مرتجعین، مخالفین و دشمنان ایران هستند.»

محمد جواد ظریف وزیر خارجه ایران در توییتر نوشت مردم ایران آزادانه حق اعتراض دارند: «امنیت و ثبات ایران به مردمش بستگی دارد، افرادی که -برخلاف مردم تحت حکومت رفقای ترامپ در منطقه- حق رأی و اعتراض دارند. از این حقوق که به سختی به دست آمده، حفاظت می‌شود و اجازه داده نخواهد شد که نفوذی‌ها با خشونت و تخریب به آن آسیب بزنند.»

این بزرگ‌ترین اعتراضات سراسری در ایران از زمان تظاهرات بعد از انتخابات سال ۱۳۸۸ و اعلام پیروزی محمود احمدی‌نژاد است. بسیاری از معترضان خواهان کنار رفتن رهبر ایران از قدرت هستند. تاکنون صد‌ها نفر دستگیر شده‌اند.

امروز تصاویری از درگیری در اعتراضات دیشب فولاد شهر به دست بی‌بی‌سی رسید که نشان می‌دهد معترضان درب مسجد و مصلای فولادشهر و تصویر خامنه‌ای بر دیوار شهر را آتش می‌زنند.

در تصاویری متعلق به روز دوشنبه که از قهدریجان اصفهان هم منتشر شده معترضان به بنیاد آیت الله خامنه‌ای حمله کردند و ساختمان آن را آتش زدند.

حق نشر عکس Getty Images
Image caption نیکی هیلی سفیر آمریکا در سازمان ملل متحد ایران را متهم کرد که مانند گذشته همه چیز را به گردن خارجی ها می اندازند

واکنش‌های بین المللی

سازمان دیده‌بان حقوق بشر خواهان آن شده است که مقامات ایرانی با اجتناب از «کاربرد زور بیش از حد»، درباره تلفات جانی در اعتراضات جاری تحقیق و «محدودیت‌های خودسرانه بر دسترسی به اینترنت را لغو کنند.»

هادی قائمی، مدیر گروه کمپین حقوق بشر در ایران هم در واکنش به اظهارات رهبر ایران گفته است: «مردم ایران و کسانی که در اعتراضات مسالمت آمیز دخیل هستند «دشمن» نیستند. اینکه خامنه‌ای ناآرامی‌ها را کار دشمنان خارجی می‌خواند یک پاسخ سطحی است که نارضایتی‌های مشروع ملی را نادیده می‌گیرد.»

نیکی هیلی، سفیر آمریکا در سازمان ملل متحد، هم گفت که رهبران ایران‌‌ همان کاری را می‌کنند که همیشه انجام می‌دهند و آن انداختن همه چیز به گردن خارجی هاست.

خانم هیلی خواهان تشکیل جلسه فوری شورای امنیت سازمان ملل متحد و شورای حقوق بشر این نهاد برای «واکنش» به تحولات ایران شده است.

این مقام آمریکایی با ستایش از تظاهرکنندگان ایرانی که به گفته او با وجود احتمال «به قتل رسیدن» به خیابان‌ها رفته‌اند، تاکید کرد: «ایران مهم‌ترین جایی است که به صلح احتیاج دارد.»

او در سخنان امروز خود، برخی شعارهای معترضان و ترجمه آن‌ها به انگلیسی را تکرار کرد و دلیل این کار خود را «قطع شدن صدای ایرانی‌ها» دانست.

سارا سندرز، سخنگوی کاخ سفید هم با صدور در بیانیه‌ای از رهبران ایران خواست که «به حقوق اساسی شهروندان خود برای بیان مسالمت آمیز خواست خود برای تغییر احترام بگذارند».

حق نشر عکس Shohadayeiran
Image caption رسانه های ایران پیشتر از به آتش کشیده شدن حوزه علمیه تاکستان خبر داده بودند

آنتونیو گوترش دبیر کل سازمان ملل متحد نیز روز سه شنبه از افزایش آمار کشته‌ها در تظاهرات ضددولتی ایران ابراز تاسف کرد و از جمهوری اسلامی خواست حق تظاهرکنندگان مسالمت آمیز را به رسمیت بشناسد.

فرهان عزیز حق، سخنگوی آقای گوترش گفت: «ما از گزارش‌هایی که می‌گوید عده‌ای جانشان را از دست داده‌اند متاسفیم و امیدوارم از خشونت بیشتر پرهیز شود. ما انتظار داریم حق تجمع مسالمت آمیز و حق بیان مردم ایران محترم شمرده شود.»

همزمان فرانسه هم نسبت به «شمار قربانیان و بازداشت‌ها» ابراز نگرانی کرد. وزارت خارجه فرانسه روز سه شنبه گفت: «حق اعتراض آزادانه یک حق اساسی است.»

به گزارش خبرگزاری فرانسه، روسای جمهوری ایران و فرانسه توافق کرده‌اند که برنامه سفر این هفته ژان - ایو لودریان، وزیر امور خارجه فرانسه، به تهران به تعویق بیفتد. قرار بود وزیر امور خارجه فرانسه در تهران مقدمات سفر آقای مکرون به ایران را فراهم کند.

فرح پهلوی، آخرین شهبانوی ایران، هم در بیانیه‌ای با خانواده‌های قربانیان ابراز همدردی کرده است.

او نوشت: «با دل نگرانی شاهد اتفاقات این روز‌ها و اعتراض شما عزیزان هستم. با ‌‌نهایت تاسف ایرانیانی در این حادثه جان باختند، عده‌ای دیگر زخمی و یا زندانی شدند آیا درخواست مردمی رنجیده برای زندگی بهتر در مملکتی غنی در خور چنین واکنشی از طرف گردانندگان آن است؟ اطمینان دارم اکثر ایرانیان چون من با همه صدمه دیدگان و بازماندگان هم میهنانی که جان باختند هم درد هستند.»

دولت ترکیه با ابراز نگرانی از اوضاع خواستار حفظ ثبات ایران شد. سوریه هم با ایران ابراز همبستگی کرده و به حمایت آمریکا و اسرائیل از معترضان تاخته است. در این چند روز بسیاری از معترضان شعار «سوریه را‌‌ رها کن، فکری به حال ما کن» سرمی دادند.

سخنگوی ترزا می، نخست‌وزیر بریتانیا، با اشاره به اعتراض‌های سراسری در ایران گفته است: «ما معتقدیم که باید گفت‌وگویی معنادار درباره خواسته‌های مشروع و مهمی که معترضان مطرح کرده‌اند صورت گیرد، و از مقام‌های ایران می‌خواهیم که این کار را انجام دهند.»