روزنامه های تهران، چه دستی ارز را گران می کند؟

روزنامه های امروز صبح تهران، سه شنبه ۳ بهمن عنوان های اصلی خود را به گفتگوی زنده رییس جمهور روحانی با مردم در تلویزیون سراسری اختصاص داده و از زوایای مختلف به نقد یا تحسین آن پرداخته اند.

افزایش باز هم بیشتر نرخ دلار نسبت به ریال، مهم ترین موضوع داخلی روزنامه هاست که پاسخ مساعدی برای آن در سخنان رییس جمهور هم نیافته اند. در حالی که تنها چند اقتصاددان نسبت به واقعی شدن نرخ ارز در بازار، خوش بین هستند، بیشتر مقاله نویسان روزنامه ها از افزایش نرخ ارز انتقاد کرده اند.

حضور ارتش ترکیه در منطقه عفرین در سوریه از جمله مسایل مهمی است که تحلیلگران سیاست خارجی به آن توجه نشان داده و از دولت ایران هم پرسیده اند که چرا به اندازه کافی نسبت به این حرکت ترکیه واکنش نشان نمی دهند.

حق نشر عکس اعتماد
Image caption تیتر و عکس صفحه اول اعتماد

مصاحبه رييس‌جمهور

محمد علي ابطحي در سرمقاله اعتماد چند ایراد را به سخنان دیشب رییس جمهور روحاني وارد دانسته. از جمله: تاكيد روحاني بر اينكه كشتي نفتكش در اختيار وزارت كار بوده و از اين مساله به كوچك كردن بنگاه‌هاي اقتصادي گريز زد جالب بود اما پاسخ بخش مربوط به خانواده‌هاي آسيب‌ديده در اين حادثه رسمي بود. یا وعده رسیدگی به بافت های فرسوده شهرها و تخصيص مجاني زمين و ساختمان ادعاي بزرگي بود كه بعيد است در توان دولت باشد.

به نظر معاون ریاست جمهوری دوران اصلاحات در این مقاله: روحانی در مورد قاچاق رييس‌جمهوري بايد مي‌گفت اين قاچاقچي‌ها چه كساني هستند و چرا نمي‌تواند با آنها مقابله كند. بر اساس صحبت‌هايي كه رييس‌جمهوري مطرح كرد و پاسخي كه به سوال داد قاعدتا نبايد نوسانات ارزي وجود داشته‌ باشد اين در حالي است كه اين نوسانات وجود دارد. در نهايت پاسخ دقيقي به اين پرسش داده نشد. اعتراض‌هاي اخير و گران‌تر شدن يورو از واقعيت فكر كردن به مهاجرت حكايت دارد كه كاش اشاره و ريشه‌يابي مي‌شد.

در بخش دیگری از مقاله اعتماد آمده: نا‌امني و تنش‌هاي داخلي ريشه‌هاي جدي دارد. رييس‌جمهور به آزادي‌هاي بيشتر كه خواست مردم است اشاره كرد اما مردم توقع دارند راه‌حل اجرايي ارايه كند. در مورد مساله گرد و غبار ، رييس‌جمهوري به مردم خوزستان جواب‌هايي داد كه نكات مثبتي داشت. نكته مثبت هم اين بود كه رسما اعلام كرد اقدامات دير شروع شده است. همچنين قول داد كه هر طور شده بودجه مورد نظر را تامين كند. مردم خوزستان مشكلات روزمره‌اي دارند و همواره قرباني بوده‌اند.

حق را همیشه و ریاکارانه به مردم ندهیم

عبدالله گنجی در سرمقاله روزنامه جوان بدون اشاره به سخنان رییس جمهور نوشته: بايد با مردم صادقانه و صريح سخن گفت و هيچ اشكال ندارد كه ماحصل آن عدم رأي به ما باشد. بايد به مردم گفت چرا فلان درصد سود شما را وسوسه كرد و بدون مراجعه به سايت بانك مركزي و بررسي مؤسسات مجوزدار، پول خود را به كساني مي‌دهيد كه مجوز يك تعاوني از وزارت تعاون دريافت كرده‌اند؟ مردم عزيز! چرا سؤال نمي‌كنيد اين مؤسسه بر اساس كدام درآمد ۲۵ درصد سود مي‌دهد و از كجا مي‌آورد؟ اما وقتي مؤسسات به بن‌بست رسيدند بايد حكومت پاسخگو باشد، پول بدهد، سخن را بشنود.

نوشته مدیر روزنامه نزدیک به سپاه پاسداران از آن جا اهمیت دارد که در یک سال گذشته دفاع از مردم مالباخته در صندوق های اعتباری به عنوان کسانی که دولت باید زیان آنان را جبران کند، از جمله برخوردهای همیشگی روزنامه های مخالف دولت بوده است.

مقاله روزنامه جوان تاکید کرده: ملت احترام حقيقي مي‌خواهند، اما همين عبارت «حق با ملت است» وقتي با هدف رأي‌آوري گفته شد، سامانه مديريت كشور نيز بر اساس اقدامات ماندگار، پايدار و اثربخش تنظيم نمي‌شود. دولت‌ها هم تلاش مي‌كنند اقدامات آني، سطحي و دهان پركن را در چشم ملت هُل دهند تا دوباره رأي بياورند. آنگاه ملت متوجه مي‌شود در طول ۱۰، ۲۰ سال كمتر كار عميق و زيرساختي در كشور محقق شده است.

مثال مقاله این است که: احمدي‌نژاد به خانواده‌اي كه منزل هزار متري و چهار خودروي شاسي‌بلند در شمال تهران دارد همان يارانه‌اي را مي‌داد كه به يك روستايي در جنوب كرمان. اسم اين يارانه مساوات است يا يارانه عدالت؟

واگذاری بنگاه های سپاه و ارتش به مردم

بهار در مقاله ای با اشاره به دستور تازه آیت الله خامنه ای برای واگذارى بنگاههاى اقتصادى متعلق به ارتش و سـپاه به مردم که چند روز قبل از سـوى وزیر دفاع رسـانه اى شد در ظاهر خبرى خوشـایند براى اقتصاد کشور اسـت. واقعیت آن است که حضور نیروهـاى نظامـى در عرصه اقتصاد هر چقدر هم که آن را در پشـت مفاهیمى همچون »سـازندگى« پنهان کنیم در نهایت سـبب وارد آمدن خسـارت هاى سـنگین به اقتصاد و حذف بخش خصوصى واقعى از این میدان شـده است. به طور طبیعى هیچ بخش خصوصى اى توان رقابت با نهادهاى پرقدرت نظامى را نخواهد داشت.

نویسنده به یادآورده: هنگامى که سیاسـتهاى کلى اصل ۴۴ از سوى رهبر ابلاغ شد بسیارى بر این عقیده بودند که این سیاست ها مى تواند جانى تازه به اقتصاد ایران ببخشد زیرا بر اساس آن مى شد بخش بزرگى از اقتصاد دولتى کشور را که سبب ایجاد رانت و فسادهایى گسترده شده و مى شود، به بخش خصوصى واگذار کرد. اما آنچه در عمل روى داد محقق شـدن هیچکدام از این آرزوهاى شـیرین نبود و از یک جیب دولت به جیب دیگر رفت. به جاى بخش خصوصى، این نهادهاى نظامى و صندوقهاى بازنشـتگى وزارتخانه ها بودند که نقش اول را در اجرا بر عهده گرفتند.

بهار تاکید کرده: تا به حال دولتها توان مقابله با این پدیده خطرناك براى اقتصاد ملى را نداشته اند. این ماموریت از یک سـو مى تواند نشانگر عزم جدى نظام سیاسـى براى اجرایى ساختن این مهم باشـد. از طـرف دیگـر ممکن اسـت سبب دور زدن قوانین شود.

حق نشر عکس قانون
Image caption طرح ایمان خاکسار. قانون

کالبدشکافی نوسانات اخیر نرخ ارز

حمید میرمعینی در سرمقاله روزنامه ایران نوشته: روند افزایش قیمت نرخ انواع ارز بخصوص دلار در روزهای اخیر غافل کننده بود. کنکاشی در ریشه‌های این نوسانات نشان می‌دهد که به صورت کلی هرگونه تغییرات در کم و کیف جریانات ورودی و خروجی ارز تأثیرات و تبعات جانبی هم در بازار به دنبال خواهد داشت.

کارشناس بازار سرمایه در این مقاله به اجرای قانون مالیات بر ارزش افزوده در امارات اشاره کرده که در نتیجه مشکلات ایجاد شده برای صرافی‌های انتقال دهنده ارز موجب اخلال‌هایی در جریانات ورودی ارز به کشور شد. بعد شرکت‌های بزرگی که بخصوص در عرصه صادرات پتروشیمی و فرآورده‌های نفتی فعال هستند، عرضه ارز خود را برای کسب منافع بیشتر از افزایش نرخ ارز محدود کرده‌اند. ضمن اینکه در کنار این موضوع نمی‌توان از نقش تسویه حساب‌های مالی طرف‌های بین‌المللی با صادرکننده‌های ایرانی نیز غافل شد. طبیعتاً با عرضه ارز این صادرکننده‌ها به بازار دچار اختلال می شود.

سرمقاله ایران در نهایت به این جا رسیده که: تهدید بین‌المللی علیه ورودی ارز به کشور نیز از عوامل رشد بهای ارز است. عدم رفع کامل تحریم‌ها و محدودیت‌های پولی بر بازار عرضه و تقاضای ارز ایران تأثیرگذار خواهد بود. اگرچه این یک روند خطی مشخص است اما در بازه‌هایی مانند شرایط امروز می‌توان تأثیر این تهدیدها و تداوم محدودیت‌ها را پررنگ‌تر دید. بخصوص با تهدیدهایی که رئیس جمهوری امریکا علیه برجام مطرح کرده است، فضای تردید و ترس اقتصادی را افزایش داده است.

گرانی ارز، توطیه آمریکا و همدستان داخلیش

حسین شریعتمداری در یادداشت روز کیهان که مانند بیشتر سرمقاله های این روزنامه در چند سال گذشته به موضوع برجام و خیانت آمیز بودن آن تاکید دارد از جمله نوشته: شواهد نشان می‌دهد که در آستانه پایان دوره ۴ ماهه مهلت تحریم ایران و آغاز دوره بعد، رسانه‌ها و مقامات آمریکایی و اروپايی جنجال گسترده‌ای به راه می‌اندازند که شاید رئیس‌جمهور آمریکا تعلیق تحریم‌ها را برای ۴ ماه دیگر تمدید نکند و در همان حال یک جریان آلوده داخلی با بهره‌گیری از رسانه‌ها و تریبون‌های- بعضا رسمی- که در اختیار دارد بر این طبل بد صدا می‌کوبد که چنانچه با آمریکا کنار نیاییم و به خواسته‌هایش اهمیتی ندهیم، باید منتظر فاجعه‌ای ناخواسته باشیم!

به نوشته مدیر این روزنامه تندرو: دست کشیدن از صنایع موشکی، اجازه بازرسی از مراکز نظامی، پذیرش سند موسوم به ۲۰۳۰، FATF، دست کشیدن از مقابله با تروریست‌هایی که آشکارا از سوی آمریکا حمایت می‌شوند... و در یک کلمه تبدیل ایران اسلامی و مردم این مرز و بوم به لقمه‌ای آسان برای بلعیده شدن از سوی دشمن! در این حال و هوا یکی از رخدادهای همیشگی افزایش لجام گسیخته قیمت ارزهای مطرح خارجی و مخصوصا دلار است و از آنجا که متاسفانه بهای دلار به شاخصی برای قیمت سایر کالا و خدمات تبدیل شده است، هر ۴ ماه شاهد گرانی افسار گسیخته و در مواردی نیز گران شدن جهشی برخی از کالا و خدمات هستیم.

یادداشت روز کیهان با تاکید بر این که شاید این نگاه بدبینانه باشد نوشته: ولی واقعیات موجود نشان می دهد که یک توطئه دو‌سویه بیرونی و داخلی برای دامن زدن به گرانی و سختی معیشت مردم و با هدف نارضایتی آنان است. ‬

نوسانات ارزي و توان اقتصاد

جعفر خيرخواهان در مقاله ای در اعتماد نوشته: هر زماني كه قيمت دلار در بازار روابط متوازن‌تري با ريال دارد، واردات به صرفه‌تر است و در نهايت از اين محل توليد داخلي زيان ديده و قدرت رقابت‌پذيري خود را از دست مي‌دهد و برعكس هرگاه قيمت دلار افزايش مي‌يابد به دليل اينكه رابطه‌اي معكوس با آنچه پيش‌تر عنوان شد پيدا مي‌كند، صادرات به صرفه‌ شده و در عين حال وارد‌كنندگان مجبورند با بهاي بيشتري خريد كنند كه در نهايت به زيان مصرف‌كننده خواهد بود.

به همین دلیل در همه سالهای پس از انقلاب سعی دولت در پایین نگاه داشتن بهای ارز، حكايت دايمي اقتصاد ايران بوده است.

به نظر این مقاله: سخن رييس بانك مركزي كه نسبت به كاهش قيمت ارز تا عيد ابراز اميدواري كرده نيز، يادآور وعده‌هايي است كه رییس قبلی بانک در دوران جهش قيمتي اواخر دهه ٨٠ و اوايل دهه ٩٠ مي‌داد و می گفت بازار توجيه اقتصادي ندارد و قيمت ارز كنترل خواهد شد. ولي در عمل اتفاق معكوس رخ داد. به هر حال جامعه چندان به اين گفته‌ها توجه كند و در اين روزها حتي زنان خانه‌دار نيز كه پس اندازي داشتند، متقاضي ارز شدند.

مقاله اعتماد افزوده: گفته‌هاي رييس كل بانك مركزي بيش از آنكه بخواهد بازار را به سمت آرامش ببرد، محرك بازار خواهد شد، چرا كه مردم با شنيدن صحبت‌هاي آقاي سيف مطمئن شدند كه قيمت ارز باز هم بالاتر خواهد رفت و از نظر واقعيات اقتصادي نيز به نظر نمي‌رسد دولت ياراي مقابله با اين افزايش قيمت را داشته باشد. احتمالا در روزهاي آينده نيز بازار دوباره با جهش و شوك ارزي مواجه شود.

حروف الفبا؛ متهم ردیف اول است!

فریور خراباتی در ستون طنز روزنامه ایران نوشته: مدت‌هاست که هر اختلاسی یا هر اتفاقی در کشور می‌افتد، یک‌سری حروف الفبا را کنار هم می‌گذاریم و در خبرها نام خاطی یا خاطیان را اعلام می‌کنیم. تعداد این حروف بستگی به مسائل گوناگونی دارد. مثلاً یک بار که قیمت ارز ناگهان بالا رفت، فردی به نام جمشید بسم‌الله با این نشانی معرفی شد. این نوع معرفی نشان می‌داد که نامبرده آشنای زیادی نداشته است که اینگونه با رسم کروکی او را معرفی کرده‌ایم. یک عده دیگر بودند که آنها را در لفافه معرفی کردیم، یعنی می‌گفتند «متهم نفتی، با نام ب.ز... که ویولن هم می‌زند»حالا ما می‌دانیم منظور از ب.ز چه کسی است، پاسخ می‌دادند: «نه! اون که نیست! یکی دیگه‌ست!».

به نوشته این طنزنویس: حالا دوباره قیمت ارز بالا رفته ‌و می‌گویند دو نفر به نام‌های وحید میم و سعید جیم پشت این جریان هستند.این دو نفر احتمالاً یک کم آشنا دارند، یعنی اگر اصلاً آشنا نداشتند که مثل جمشید بسم‌الله معرفی می‌شدند، اگر خیلی آشنا داشتند مثل ب.ز. اصلاً زیر بارشان نمی‌رفتند. در عین حال رقم اختلاس هم رابطه مستقیمی با اطلاعات منتشر شده دارد. مثلاً وقتی رقم زیر صد میلیارد تومان باشد، خبر اینگونه اعلام می‌شود: «فردی با نامی بین جیم و قاف! رقمی در حدود بین دو تا بیست میلیارد تومان از یکی از وزارتخانه کشور اختلاس کرده و هم‌اکنون در کشوری در شمال قاره امریکا زندگی‌می‌کند».

ستون طنز روزنامه ایران در نهایت نوشته: یعنی یک جوری موضوع را بیان می‌کنیم که خود اختلاس‌کننده هم متوجه نشود منظورمان ایشان است. در نتیجه بیاییم یا اصلاً خبر را اعلام نکنیم، یا حداقل درست بگوییم منظورمان چه کسی است، وجداناً کسی که اختلاس کرده و از کشور فرار کرده، برایش اهمیتی ندارد که مردم او را به اسم بشناسند یا نشناسند! از ما گفتن...

حق نشر عکس قانون
Image caption کارتون طراوت نیکی. قانون

سکوت عفرینی

بهار در گزارش اصلی خود نوشته: چنـد روزى از عملیـات ارتش ترکیـه در عفرین سـوریه بـا عنـوان شـاخه زیتـون مى گـذرد. اقدامی که با موافقت روسیه صورت گرفته و دولت سـوریه نیز با وجود اعلام مخالفت با این قبیل اقدامـات ارتش ترکیـه در نقض قلمـرو مرزى این کشـور در عمل نمى توانـد و یا نمى خواهد مخالفتى جدى نشـان دهد. مقامات روس می خواهند احتمـال قدرت گرفتن بیش از پیش آمریکا در سوریه را کاهش دهند.

نویسنده مقاله نتیجه گرفته: اقدامات ترکیـه یـادآور تهدیدات ایران در زمانى است که مسئولان اقلیم کردستان عراق به سمت و سوى همه پرسى وجدایى از دولـت مرکزى عراق میل کرده بودند. در آن زمان برخى مسـئولان کشـور به طور مستقیم و یا غیرمسـتقیم از احتمال برخورد نظامى نیز سـخن به میان آورده بودند. دولت ترکیه نیز با چنین استدلالى کـه گروه هـاى ُکـردى حاضـر در منطقـه عفرین مى توانند خطرتروریسـتى براى این کشور باشند به حمله نظامى علیه آنان روى آورده اسـت.

بهار در نهایت نوشته: سـکوت ایران در چنیـن حادثه ای اگر به علت حفظ منافع ملى باشـد قابل فهم اسـت و مى تواند سبب همراهى جامعه نیز شـود اما اگر این عدم موضع گیرى که در فاجعه میانمـار و در سـالهاى دورتر در موضوع مسلمانان چین رخ داد، به دلیل همراهى بى چون و چرا با یک کشـور خاص باشد آنگاه باید تصمیم گیران کشـور پاسخگوى این پرسش باشند که این شـیوه عمل در سیاسـت خارجى تا چه میزان منطبق برقانون اساسى و استقلال کشوراست

سوریه میانه جنگ و صلح!

ابوالقاسم قاسم زاده در اطلاعات نوشته: مرحله نخست حمله نظامی ترکیه با بمباران منطقه «عفرین» سوریه آغاز شده . جنگنده‌های ترکیه مواضع نیروهای کُرد را در شهر عفرین سوریه هدف قرار داده‌اند. منابع ترکیه‌ای از استقرار حدود هزار نیروی کرد و عضو پ،ک،ک در شهر تل‌ابیض در استان رقه سوریه خبر دادند. آنکارا معتقد است این شهر تحت سلطه پ،ک،ک در پوشش نیروهای کرد موسوم به «سوریه دموکراتیک» نیروهای تحت حمایت آمریکا، است.

به نوشته این مقاله: تا اینجای کار مسکو، واشنگتن نه تنها اعلام مواضع تند و سخت علیه اردوغان نگرفته‌اند، بلکه به هشداری بسنده کرده‌اند و گفته‌اند فعلاً به ارزیابی شرایط بحران و خویشتنداری توصیه می‌کنند. جالب توجه است که اردوغان، ناتو را مخاطب قرار داده و گفته است، ترکیه عضو رسمی و مهم ناتو است و این سازمان موظف به دفاع از ترکیه است در شرایطی که تهدید نظامی‌ـ امنیتی شود!

مقاله اطلاعات افزوده: در این آشفته‌بازار سوریه میانه جنگ و صلح، خبر از نشست مذاکرات صلح سوچی می‌رسد و اعلام می شود که مسکو با تهران و آنکارا درباره شرکت‌کنندگان در کنگره ملی سوچی درباره سوریه به توافق رسیده است. سوریه همچنان در میانه جنگ و صلح قرار داد با این تفاوت که آمریکا و اسرائیل بار دیگر کرُدهای ترکیه و سوریه را قربانی مطالع قدرت و سلطه‌گری خود می‌کنند.

زخم تازه بر پیکر سوریه

جلال خوشچهره در سرمقاله ابتکار نوشته: عملیات نظامی ترکیه با عنوان بی‌مسمای «شاخه زیتون» از جنس همان سهم خواهی‌هایی است که جنگ داخلی سوریه به تمامیت ارضی این کشور تحمیل کرده است؛ همانگونه که وسوسه امریکائیان برای ماندگاری در شمال شرق سوریه به بهانه آموزش نظامی یگان‌های خلق(کردها) و نیز روس‌ها در بخش‌هایی دیگر از این کشور بروز یافت. آنچه این میان قربانی اصلی است، مردم سوریه و به ویژه کردهایی هستند که با بهت، نظاره‌گر سکوت و یا انعطاف متحدانی هستند که پیش از این چه بسا تصور می‌کردند که می‌توانند زیر چتر آنان به امنیت و ثبات، نزدیک شوند.

به نوشته این مقاله: این اقدام ترکیه در ابتدا ممکن است با سکوت و یا انعطاف دیگر قدرت‌های موثر در سوریه همراه باشد، ولی بستر لازم را برای تحولات بعدی دراین کشور فراهم خواهد کرد.

چرا که از یکسو نقض آشکار حاکمیت و تمامیت ارضی این کشور است. از سوی دیگر بهانه را برای ماندگاری قدرت‌های بیرونی در این کشور ایجاد می‌کند. خاصه آنکه هریک از طرف‌های موثر در فضای عمومی سوریه، از منظر منافع امنیتی خود به آن نگریسته و براین اساس به اقدام آتی دست خواهند زد.

در پایان سرمقاله ابتکار آمده: مهم‌تر اینکه اقدام نظامی ارتش ترکیه می‌تواند به طور مستقیم بر مذاکرات سه جانبه ایران، ترکیه و روسیه و نیز اجلاس آتی سوچی تاثیر گذاشته و حداقل تا مدتی تلاش‌های صلح را بلاموضوع کند. البته اوضاع به هر ترتیب پیش رود، آسیب اصلی را مردم سوریه تحمل می کنند اعم از کرد و عرب.

تشکر از همه مسوولان

حق نشر عکس شهروند
Image caption کارتون نعیم تدین. شهروند

هومن جعفری در ستون طنز جهان صنعت نوشته: از اینکه در این کشور مسوولانی داریم که پول تو‌جیبی آنها به گفته سخنگوی شورای نگهبان از بودجه یک ساله شورای نگهبان بیشتر است به خود می‌بالیم و از این مسوولان عزیز بابت اینکه جیب‌شان تا این اندازه گنجایش دارد تشکر می‌کنیم. از مسوولان شورای نگهبان هم که بودجه‌شان اینقدر گنجایش دارد تشکر می‌کنیم.

به نظر این طنزنویس: پیش از این فکر می‌کردیم شورای نگهبان از ۱۲ پیرمرد تشکیل شده که لابد خرج زیادی ندارند ولی با توضیحات دوستان در مورد ضروری بودن این هزینه‌ها متوجه شدیم که قصه طور دیگری است و این نهاد هم بودجه کلان می‌خواهد این بودجه‌ای که ما دیدیم برای ۱۲ هزار مرد جنگی هم زیاد است.

و خلاصه طنز جهان صنعت این که: حالا ۱۲ هزار مرد جنگی جای خود‌، جیب برخی از مسوولان هم جای خود. گنجایش این دو برای ما جای افتخار دارد. ما از اینکه چنین مسوولان جاداری داریم تشکر می‌کنیم.

موضوعات مرتبط