نظرسنجی درباره اعتراضات: اکثریت ناراضی اند، ۳۱ درصد اصلاح را ممکن نمی‌دانند

عکسی از یک ویدئوی منتشر شده در توییتر که ظاهر اعترضات چهارشنبه شب در زرین شهر اصفهان را نشان می دهد حق نشر عکس Twitter
Image caption اعتراضات دی ماه جدی ترین چالش جمهوری اسلامی در ده سال اخیر بود

یک نظرسنجی دولتی در داخل ایران درباره اعتراضات دی ماه نشان داده است که ۳۱ درصد از پرسش شوندگان اعتقاد خود به اصلاح حکومت را از دست داده اند. به علاوه براساس این نظرسنجی اکثریت بزرگ مردم از وضع موجود ناراضی اند.

خبرگزاری دانشجویان ایران، ایسنا، گزارش می دهد که این نظرسنجی توسط "مرکز افکارسنجی دانشجویان ایران"، ایسپا، و به سفارش مرکز بررسی استراتژیک ریاست جمهوری انجام شده است.

این نظرسنجی در روزهای ۱۵ تا ۲۵ دی در ۱۱ استان از ۴۵۰۰ نفر انجام شد.

نتایج نشان می دهد که فقط ۲۵ درصد از شرکت کنندگان از اوضاع کشور رضایت دارند و ۷۴.۸ درصد از شرایط ناراضی هستند.

ایسپا می گوید ۴۱ درصد از ناراضیان گفته اند که در صورت برگزاری اعتراضات به صورت قانونی در آن شرکت خواهند کرد. نهادهای مسئول در ایران تقریبا در هیچ موردی اجازه برگزاری اعتراض مخالفان را نمی دهند.

حسام‌الدین آشنا، رئیس مرکز بررسی‌های استراتژیک ریاست جمهوری، در نشستی برای بررسی نتایج این مطالعه در مورد آینده هشدار داد.

او گفت: "باید باور کنیم که این اعتراضات یک هشدار جدی برای تصمیم گیران بود؛ معلوم نیست که چه تعداد از این هشدارهای جدی دیگر خواهیم داشت اما آنچه که معلوم است این است که اگر این هشدارها را جدی نگیریم با فاجعه مواجه خواهیم شد."

او در مورد نتایج گفت: "۶۰ درصد جامعه ایرانی هنوز به اصلاح پذیر بودن شرایط کشور اعتقاددارند، اما از سویی دیگر ۳۱ درصد این اعتقاد خود را از دست داده‌اند و اصلاح را تنها از طریق تغییرات اساسی امکانپذیر می دانند."

محمد آقاسی رئیس مرکز افکارسنجی دانشجویان ایران گفت که نظرسنجی های قبلی این موسسه خطر بروز ناآرامی های اجتماعی را گوشزد کرده بود.

او گفت: "در نظرسنجی‌هایی که طی سال گذشته از سوی ایسپا انجام شد، در نتایج شاهد افت امیدمردم به آینده بودیم. این موضوع نشان می‌داد که جامعه به سمت اتفاقاتی نظیر اعتراضات اخیر در حال حرکت است، اما آنچه که ما را در این زمینه مطمئن‌تر کرد، بررسی رفتار رای‌دهی مردم در انتخابات ریاست جمهوری اخیر بود."

"در این زمینه از نظر ما با وجود مشارکتی که مردم داشتند، در برخی شهرها رای‌های اعتراضی محسوس بود. شیوه و میزان رای‌دهی در برخی شهرها نشان می‌داد اعتراضی در حال اتفاق است که اتفاقاً در اعتراضات دی ماه ۹۶ نیز در همان شهرها شاهد بروز آن رفتارها بودیم."

او گفت انجام این نظرسنجی بسیار دشوار بود چون در روزهای اعتراضات بعضی از پرسشگران مرکز دستگیر شدند اما توضیح بیشتری نداد.

براساس نتایج نزدیک ۳۵ درصد پرسش شوندگان گفته اند که مخاطب شعارهای معترضان کل نظام بود و ۴۰ درصد قوه مجریه را مخاطب آن اعلام کردند و ۹.۲ درصد هم گفتند که هدف روحانیت بوده است.

حق نشر عکس Reuters
Image caption اعتراضات 30 دسامبر در تهران

ویدئوهایی که در شبکه های اجتماعی منتشر شد نشان می داد بسیاری از معترضان با شعارهای خود رهبر ایران را خطاب قرار دادند و او را مسئول اوضاع خود دانستند.

براساس نظرسنجی ایسپا، اکثریت پرسش شوندگان یعنی ۶۹ درصد علت اعتراضات را مسائل اقتصادی و کاری، ۳۰ درصد فساد مالی، ۲۰.۶ درصد بی عدالتی، ۱۳.۵ درصد قطع حمایت از سوریه و فلسطینی ها، ۹.۷ درصد آزادی بیان و ۲.۳ درصد رفع حصر سران جنبش سبز دانسته اند.

نظرسنجی همچنین نشان داد که بیش از ۶۱ درصد گفتند که صدا و سیما واقعیات اعتراضات را منعکس نکرد.

آقای آشنا گفت که ۶۰ درصد از پاسخ دهندگان به نظرسنجی معتقد بودند که تعداد شرکت کنندگان در اعتراضات "متوسط و زیاد" بوده و افزود: "بنابراین اینکه اعلام شود فقط چند ده هزار نفر در کل کشور در اعتراضات شرکت کرده‌اند با ادراک عمومی درباره میزان شرکت کنندگان فاصله زیادی دارد."

"این ادراک می تواند جمعیت عادی اعتراض کنندگان را کاملا تحت تاثیر قرار دهد؛ یعنی مردم فکر کنند که خیلی‌ها آمدند، پس اعتراضات مشروعیت دارد و آنها نیز برای همراهی با اکثریت در اعتراضات شرکت خواهند کرد."

او اضافه کرد که براساس نتایج نظرسنجی ۳۷.۵ درصد از مردم فکر می کنند که اعتراضات ادامه خواهد یافت و این به معنی کاهش امنیت روانی مردم و افزایش ریسک سرمایه‌گذاری در کشور خواهد بود.

اعتراضات دی ماه ابتدا از مشهد شروع و از جمله به ایذه، سنندج، کرمانشاه، تهران، اصفهان، رشت، قم، ساری، شهرکرد، بندرعباس، کرمان، اراک، همدان، قزوین، دورود، مشهد، اهواز، تنکابن (شهسوار)، زنجان و گوهردشت کرج کشیده شد. حداقل ۲۵ نفر در این اعتراضات کشته و هزاران نفر زندانی شدند.

"ملت گدایی می‌کند/آقا خدایی می‌کند"، "مرگ بر دیکتاتور"، "مرگ بر خامنه ای"، "رضا شاه، روحت شاد"، "ما آریایی هستیم، عرب نمی‌پرستیم" و "نه غزه، نه لبنان/جانم فدای ایران" از جمله شعارها در این اعتراضات بود.

حق نشر عکس EPA
Image caption در دانشگاه تهران هم معترضان با برخورد امنیتی مواجه شدند