پیام آمریکا برای عربستان و اسرائیل: مقابل ایران می‌ایستیم

مایک پمپئو دو روز بعد از تصدی وزارت خارجه آمریکا در اولین سفرخارجی خود به خاور میانه رفت تا با مقام‌های عربستان، اسرائیل و اردن گفت‌وگو کند حق نشر عکس EPA
Image caption مایک پمپئو دو روز بعد از تصدی وزارت خارجه آمریکا در اولین سفرخارجی خود به خاور میانه رفت تا با مقام‌های عربستان، اسرائیل و اردن گفت‌وگو کند

مایک پمپئو، وزیر خارجه جدید آمریکا بعد از دیدار با مقام‌های عربستان سعودی به اسرائیل رفت تا در آنجا هم در پیام مشابهی به دولت بنیامین نتانیاهو اطمینان دهد که آمریکا در کنار آنها در مقابل ایران می‌ایستد.

آقای پمپئو بعد از دیدار با نخست وزیر اسرائیل گفت که از نظر آمریکا توافق هسته‌ای ایران (برجام) باید اصلاح شود و اگر این طور نشود آمریکا از آن خارج خواهد شد.

وزیر خارجه آمریکا در تل‌آویو هم از "بلندپروازی‌های ایران برای تسلط بر خاورمیانه" ابراز نگرانی کرد و گفت "آمریکا در این نبرد در کنار اسرائیل است و قاطعانه از حق اسرائیل برای دفاع از خودش حمایت می‌کند."

مایک پمپئو گفت که کابینه دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا بر خلاف دولت قبلی "برنامه‌ای همه‌جانبه برای مقابله با تهدید‌های تهران" دارد و توضیح داد که در بخشی از این برنامه تدابیری برای "تهدیدهای غیر هسته‌ای" ایران در نظر گرفته شده است.

او "برنامه موشکی ایران، حمایت از حزب‌الله لبنان، وارد کردن هزاران جنگجوی نیابتی به سوریه و کمک به حوثی‌ها در یمن" را به عنوان تهدیدهای غیر هسته‌ای ایران معرفی کرد.

ایران برنامه موشکی خود را دفاعی و غیر قابل مذاکره می‌اند و اتهام کمک تسلیحاتی به حوثی‌های یمن را رد می‌کند.

بنیامین نتانیاهو، نخست وزیر و وزیر خارجه اسرائیل، در نشست خبری آقای پمپئو با تکرار اتهامات خود علیه ایران از سیاست‌های دولت دونالد ترامپ در برابر ایران تقدیر کرد.

پمپئو در عربستان

حق نشر عکس Reuters
Image caption عادل جبیر و مایک پمپئو وزرای خارجه عربستان و آمریکا در ریاض

مایک پمپئو، که پیش از اسرائیل به عربستان رفته بود، در نشست خبری با عادل جبیر، همتای سعودی خود هم به شدت از نقش ایران در منطقه انتقاد کرد و گفت که جمهوری اسلامی در تلاش برای بی‌ثبات کردن منطقه است.

آقای پمپئو در اولین سفر خود به منطقه خاور میانه به عنوان وزیر خارجه آمریکا باز هم تأکید کرد که کشورش هرگز اجازه دسترسی به سلاح هسته‌ای را به ایران نخواهد داد.

این اظهارات در حالی بیان شده که ایران بارها گفته است که به دنبال دستیابی به سلاح هسته‌ای نیست و سازمان ملل هم همواره پایبندی ایران به توافق هسته‌ای (برجام) را تایید کرده است.

مایک پمپئو گفت که توافق هسته‌ای ایران رفتار این کشور در "حمایت از خشونت" و "تسلیح و آموزش شبه نظامیان مسلح در یمن" را اصلاح نکرده است.

ایران اتهام کمک تسلیحاتی به حوثی‌های یمن را رد کرده است و در مقابل عربستان و متحدانش را مسئول کشتار غیرنظامیان یمن و وضعیت بحرانی انسانی در این کشور می‌داند.

آقای پمپئو همچنین خواهان اتحاد کشورهای حاشیه خلیج فارس علیه ایران شد.

عادل جبیر، وزیر خارجه سعودی هم در نشست مشترک با مایک پمپئو خواهان اعمال تحریم‌های تازه علیه ایران شد و گفت که از سیاست‌های دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا در قبال برنامه هسته‌ای ایران حمایت می‌کند.

مایک پمپئو قرار است پس از عربستان به اسرائیل و اردن سفر کند.

پیش از این برایان هوک، مشاور ارشد سیاست‌گذاری آمریکا، که آقای پمپئو را در این سفر همراهی می‌کند گفته بود که آمریکا "از کشورهای جهان می‌خواهد تا هر فرد و یا نهادی را که با برنامه موشکی ایران رابطه دارد، تحریم کنند."

سفر وزیر امور خارجه آمریکا به عربستان سعودی، درحالی صورت گرفته است که آمریکا تلاش‌های فزاینده‌ای را برای فشار بر ایران و به ویژه آینده برجام آغاز کرده است.

دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا، برجام را توافقی "بد" خوانده است. واشنگتن خواستار اصلاحات بنیادی در مفاد برجام است به طوری که برنامه موشکی ایران و نفوذ نظامی این کشور در خاورمیانه هم در آن گنجانده شود اما تهران می‌گوید برجام غیرقابل مذاکره است. به گفته مقامات ایرانی برجام قابل مذاکره مجدد نیست و "نه خطی از آن کم و نه خطی به آن اضافه می‌شود". مقامات ایران همچنین تاکید می‌کنند که برنامه موشکی این کشور دفاعی است.

آقای ترامپ به کنگره و متحدان اروپایی آمریکا تا ۱۲ مه (۲۲ اردیبهشت) برای برطرف کردن "نقص‌های توافق هسته ای با ایران" فرصت داده و هشدار داده است در صورت عدم اصلاح برجام، از تمدید تعلیق تحریم های ایران خودداری خواهد کرد. این اقدام در عمل به معنی خروج آمریکا از برجام است.

مقامات ایران در خصوص این احتمال هشدار داده و گفته اند که ایران دراین صورت گزینه هایی را نیز پیش رو دارد از جمله خروج از پیمان منع گسترش سلاح های اتمی (ان.پی.تی) است. پیمان منع گسترش سلاح‌های اتمی (ان.پی.تی) که ایران یکی از کشورهایی است که به آن پیوسته، با هدف جلوگیری از تولید تسلیحات هسته‌ای و کاهش زرادخانه‌های اتمی شکل گرفته است. بر این اساس کشورهایی که تا پیش از شکل‌گیری این پیمان به سلاح هسته‌ای دست نیافته‌اند، متعهد می‌شوند که در ازای دریافت کمک برای استفاده صلح‌آمیز از انرژی اتمی، از تولید سلاح هسته‌ای خودداری کنند.

آقای پمپئو که از نزدیکان آقای ترامپ است از مخالفان شدید برجام است. وی پیش از این حکومت ایران را یک "رژیم پلیسی تبهکار" نامیده بود و در زمان حضور در مجلس نمایندگان آمریکا از مخالفان سرسخت مذاکرات هسته ای دولت باراک اوباما با ایران بود.

او برجام را توافقنامه‌ای "فاجعه‌بار" خوانده بود و هنگامی که به ریاست سیا رسید، وعده داد آمریکا از این توافق خارج شود چرا که او بر این باور بود که برجام مانع از دستیابی ایران به سلاح هسته‌ای نمی شود و همچنان تهدیدی برای اسراییل خواهد بود.

وزیر تازه امور خارجه آمریکا، نیز پیشتر جمهوری اسلامی را به "داعش" تشبیه کرده بود و در زمان مذاکرات هسته‌ای خواهان بمباران تاسیسات اتمی ایران به جای گفت و گو شده بود.