ایران: پومپئو به جای رای لاهه از رفتار آمریکا متاسف باشد

دیوان بین‌المللی دادگستری حق نشر عکس Reuters
Image caption دیوان بین‌المللی دادگستری

وزارت خارجه ایران به اظهارات مایک پومپئو، وزیرخارجه آمریکا درباره رای دادگاه لاهه واکنش نشان داده و همزمان حسن روحانی این رای را یک پیروزی بزرگ برای کشورش ارزیابی کرده است.

مایک پومپئو، وزیر امور خارجه پس از رای ابتدایی دادگاه لاهه به نفع ایران گفت این کشور به دنبال آن است که تصمیم آمریکا را برای خروج از توافق هسته‌ای (برجام) و همین طور بازگرداندن تحریم‌هایی که بعد از اجرای برجام رفع شده بود، به چالش بکشد.

آقای پومپئو از این موضوع استقبال کرد که دادگاه لاهه حکم گسترده تری در مورد تحریم های آمریکا صادر نکرده است و پافشاری کرد که آمریکا پیشاپیش کالاهای انساندوستانه را از تحریم ها معاف کرده بود. او گفت: "حکم امروز دادگاه شکستی برای ایران بود. این حکم به درستی همه درخواست های بی اساس ایران را رد کرد."

وزیرخارجه آمریکا گفته ایران در این پرونده "با مقاصد تبلیغاتی و سیاسی" از دیوان بین‌المللی دادگستری سوء استفاده می‌کند.

در واکنش به این سخنان بهرام قاسمی، سخنگوی وزارت خارجه ایران عصر چهارشنبه (سوم اکتبر) گفت: "به آقای پمپئو توصیه می‌شود به جای اظهار تاسف برای رای دیوان لاهه به خاطر رفتارهای نامعقول دولت آمریکا در برابر ملت ایران و تحریم‌های ظالمانه‌ای که علیه آنها اعمال کرده است، متاسف باشد."

آقای قاسمی گفته: "طرح شکایت ایران در دیوان بین‌المللی لاهه و صدور قرار موقت از سوی این دیوان از نخستین گام‌های حقوقی ایران در جهت احقاق حقوق ملت ایران است و ایران این پرسه را، علی‌رغم طولانی بودن آن ادامه می‌دهد و اطمینان دارد که با توجه به رفتار نامطلوب آمریکایی‌ها در خروج از برجام و بازگرداندن تحریم‌ها علیه ملت ایران، در این مسیر به موفقیت خواهد رسید."

همزمان حسن روحانی، رئیس جمهوری ایران هم در واکنش به رای دادگاه لاهه گفته: " اگر چه احتمالا دولت آمریکا از اجرای آن سر باز خواهد زد، اما به هر حال این پیروزی بزرگی برای ملت ایران است که توانسته در یک نهاد بین المللی، آمریکا را محکوم کند."

صبح امروز دیوان بین‌المللی دادگستری در شهر لاهه هلند، در حکم مقدماتی خود در پرونده شکایت ایران از آمریکا، ضمن پذیرفتن بررسی این پرونده، خواهان رفع موانع صدور اقلام بشردوستانه مانند دارو و تجهیزات پزشکی به ایران از سوی آمریکا شده بود.

در متن دادخواست ایران ایالات متحده متهم شده که با تصمیم رئیس جمهوری آمریکا در خروج از برجام و بازگرداندن تحریم‌های هسته‌ای، ایالات متحده پیمان یا عهدنامه مودت دو کشور مورخ سال ۱۹۵۵ را نقض کرده است.

تنها ساعتی پس از اعلام رای دادگاه لاهه آمریکا اعلام کرد از پیمان مودت ایران و ایالات متحده که بیش از ۶۰ سال پیش امضا شده بود، خارج می‌شود.

آقای پومپئو ضمن اعلام این خبر گفت این تصمیمی است که ۳۹ سال به تعویق افتاده بود.

پیمان مودت ایران و آمریکا مبنای شکایت ایران به دیوان بین‌المللی دادگستری علیه تحریم‌های تازه آمریکا بود.

حق نشر عکس Alamy
Image caption مایک پومپئو، وزیر خارجه آمریکا گفت که تصمیم خروج از پیمان مدت دو کشور "۳۹ سال به تعویق افتاده بود"

آقای پومپئو همچنین امروز یک بار دیگر ایران را ریشه تهدیدات فعلی علیه آمریکا در عراق و به طور مشخص حمله به کنسولگری ایالات متحده در بصره دانست و مدعی شد که شواهد اطلاعاتی آمریکا در این زمینه بسیار قوی است.

او گفت: "ما می‌توانیم دست آیت‌الله‌ و ایادی او را در حمایت از این حملات به آمریکا ببینیم."

جان بولتون، مشاور امنیت ملی دونالد ترامپ هم در سخنانی جداگانه، از حکم دادگاه لاهه ابراز تاسف کرد.

آقای بولتون گفت دادگاه تشخیص نداده که در این باره صلاحیت ندارد و "به ایران اجازه داده که از آن برای تبلیغات سیاسی سوءاستفاده کند."

او همچنین اعلام کرد: "در کنار توافق دوستی، من امروز اعلام می کنم که بنا به تصمیم رییس جمهوری، آمریکا از پروتکل انتخابی برای حل و فصل اختلافات در کنوانسیون روابط سیاسی وین کنار می کشد. این کار در ارتباط با پرونده ایست که از سوی به اصطلاح کشور فلسطین علیه آمریکا و در شکایت از انتقال سفارت به بیت المقدس به دادگاه لاهه ارائه شده است."

اخبار مرتبط

پیمان مودت چیست؟

"عهدنامه مودت و روابط اقتصادی و حقوق کنسولی بین دولت شاهنشاهی ایران و دول متحده آمریکا" در ٢٣ مرداد سال ۱۳۳۴ بین نمایندگان دو کشور امضا شد و همان سال به تصویب مجالس شورای ملی و سنا و بعدا به امضای شاه رسید و جنبه قانونی یافت.

این عهدنامه مبنای روابط دوستانه بین ایران و آمریکا در سال‌های پیش از انقلاب اسلامی بود اما بعد از انقلاب، روابط دو کشور پس از تصرف سفارت آمریکا و گروگانگیری دیپلمات‌های آمریکایی قطع شد و بعد از چهار دهه هنوز برقرار نشده است.

این پیمان تنها عهدنامه و رشته دیپلماتیک میان ایران و آمریکا بود که بعد از قطع رابطه دو کشور در حدود چهار دهه پیش به جا مانده بود.

این پیمان از زمان خروج یکی از طرفین از آن به مدت یک سال اعتبار دارد.