سازمان بین‌المللی انرژی: تحریم ایران می‌تواند نفت را گران کند

نفتکش‌ها در حال بارگیری در بندر ظهران عربستان سعودی. این کشور و چند عضو دیگر اوپک در شش ماه اخیر تولید اوپک را مجموعا بیش از ۷۰۰ هزار بشکه در روز بالا برده‌اند تا کاهش تولید ایران و ونزوئلا جبران شود حق نشر عکس MyLoupe
Image caption نفتکش‌ها در حال بارگیری در بندر ظهران عربستان سعودی. این کشور و چند عضو دیگر اوپک در شش ماه اخیر تولید اوپک را مجموعا بیش از ۷۰۰ هزار بشکه در روز بالا برده‌اند تا کاهش تولید ایران و ونزوئلا جبران شود

سازمان بین‌المللی انرژی، در تازه‌ترین گزارش خود از وضعیت انرژی جهان برآورد کرده است که تحریم نفت ایران از سوی آمریکا که قرار است از ۱۳ آبان آغاز شود، می‌تواند باعث افزایش قیمت‌ جهانی نفت شود و بازار را برای مدتی نسبتا طولانی تحت فشار قرار دهد.

با این حال، این نهاد بین‌المللی که به کشورهای توسعه یافته مشاوره می‌دهد، می‌گوید در حال حاضر، با افزایش تولید در شش ماه اخیر، نیاز بازار به شکل مناسبی تامین شده است.

نگرانی سازمان بینالمللی انرژی از چیست؟

آنچه باعث برآورد این سازمان از "فشار بر بازار" و "احتمال افزایش قیمت" شده، کاهش ظرفیت "اضافه تولید نفت" در جهان است که به حدود ۲ درصد نیاز روزانه جهان رسیده و براساس برآورد این سازمان احتمالا در ماه‌های آینده کمتر هم خواهد شد.

ظرفیت اضافه تولید نفت، به عنوان یک ضربه گیر در بازار جهانی نفت شناخته می‌شود و به معنی "میزان اضافه تولیدی که می‌تواند ظرف ۳۰ روز وارد بازار شود و برای ۹۰ روز ادامه داشته باشد."

عربستان سعودی، بزرگترین تولید کننده نفت اوپک، و بزرگترین صادر کننده نفت جهان، به صورت تاریخی بالاترین ظرفیت اضافه تولید نفت جهان را در اختیار دارد. صنعت نفت عربستان معمولا ظرفیت تولید حدود ۱/۵ تا ۲ میلیون بشکه در روز را برای کنترل بازار نگه می‌دارد که حدودا برابر با کل صادرات روزانه ایران است. عربستان می‌تواند این ظرفیت را، مثلا در صورت وقوع جنگ یا سوانح طبیعی، وارد بازار کند تا قیمت جهانی نفت متعادل شود.

کشورهای عضو اوپک، ۴۰ درصد نفت جهان را تولید می‌کنند و ظرفیت اضافه تولید این کشورها - به صورت تاریخی - یکی از عوامل تعیین کننده قیمت جهانی نفت است.

چرا "ظرفیت اضافه تولید نفت" در جهان کم شده است؟

براساس گزارش جدید سازمان بین‌المللی انرژی، از حدود شش ماه پیش، بعضی از کشورهای اوپک، روسیه و تولید کنندگان نفت آمریکا (نفت شل) تولید خود را افزایش داده‌اند که باعث شده در مجموع تولید نفت جهان حدود یک میلیون و ۴۰۰ هزار بشکه در روز بالا برود.

حدود نیمی از این افزایش تولید یا ۷۳۵ هزار بشکه در روز، مربوط به بعضی از اعضای اوپک بوده است که عربستان و امارات متحده عربی بیشترین سهم را در آن داشته‌اند. دلیل این اضافه تولید هم جبران کاهش تولید نفت ونزوئلا و ایران بوده است.

آیا تولید نفت ایران کم شده است؟

با وجود آنکه هنوز تحریم‌های نفتی آمریکا آغاز نشده است، براساس گزارش امروز سازمان بین‌المللی انرژی، صادرات نفت ایران در ماه سپتامبر به حدود یک میلیون و ۶۰۰ هزار بشکه در روز رسیده است. این عدد نشان می‌دهد که حجم صادرات ایران نسبت به اوج ماه‌های اخیر، حدود ۸۰۰ هزار بشکه در روز کاهش یافته است.

بیشتر بخوانید:

این سازمان برآورد کرده است که صادرات ایران "احتمالا قبل از آغاز تحریم‌ها و با تحویل محموله‌هایی که قبلا خریداری شده‌اند، تا حد قابل توجهی کاهش می‌یابد."

وضعیت عرضه و تقاضای نفت جهان چطور است؟

تقاضا برای نفت در جهان، طی سه ماه دوم سال میلادی ۲۰۱۸، به حدود ۹۸/۴ میلیون بشکه در روز رسیده است. در همین مدت عرضه نفت جهان کمی بیش از ۹۹ میلیون بشکه در روز بوده است.

عرضه نفت جهان در حالی به عدد تاریخی ۱۰۰ میلیون بشکه در روز نزدیک شده، که نسبت به پارسال همین موقع حدود ۲/۶ میلیون بشکه بالا رفته است.

موضوعات مرتبط