'روزنامه همشهری به دلیل تذکر آیت‌الله خامنه‌ای در سال ۷۱، قرار بود دوام نیاورد'

Image caption انتشار همشهری در آذر ۱۳۷۱ آغاز شد این روزنامه الگوی موفق روزنامه نگاری مدرن در ایران محسوب می شود و نخسین روزنامه رنگی این کشور هست

محمد عطریانفر، سردبیر پیشین روزنامه همشهری گفته است که غلامحسین کرباسچی شهردار وقت تهران و مدیر این روزنامه در سال ۱۳۷۱ مدتی کوتاهی پس از انتشار همشهری، به دلیل تذکری که آیت الله علی خامنه ای درباره مطالب آن داده بود، روزنامه را متوقف کرد.

انتشار همشهری که از پرتیراژترین روزنامه های ایران در سه دهه اخیر است در آذر ۱۳۷۱ و مدتی پس از انتصاب غلامحسین کرباسچی به عنوان شهردار تهران آغاز شد.

محمد عطریانفر که بیشتر از ۱۰ سال سردبیر همشهری بوده به خبرگزاری ایرنا گفته است " این روزنامه کمتر از دو ماه دچار چالش شد و قرار بود دوام نیاورد. یعنی پس از انتشار ۵۱ شماره از سوی رهبری تذکر معناداری که حتی احتمال توقف انتشار داشت گرفت".

آقای عطریانفر درباره دلایل مخالفت آیت‌الله خامنه ای با روزنامه همشهری گفته: "ایشان به محتوای روزنامه انتقاد داشتند. بعضی مطالبی که چاپ می شد با منویات ارزشی و ایدئولوژیک نظام سازگار نبود. رهبری هم چون حساسیت ویژه ای را درباره رسانه ها داشتند این موضوع را به شهردار تذکر دادند".

او درباره مواردی که آقای خامنه ای از آنها انتقاد داشته، گفته:"مقالاتی در همشهری چاپ شده بود که با ارزش های اسلامی و مواضع سیاسی نظام تعارض داشت. حرف هایی مانند اینکه برخی مسائل متعلق به ۱۴۰۰ سال قبل است و در این روزگار باید تغییر کند، این ادبیات بالطبع تناسبی با شرایط ما نداشت. دو سه مقاله به طور مشخص چنین مواضعی را مطرح کرده بود".

حق نشر عکس Mehr
Image caption محمد عطریانفر در جریان انتخابات پرمناقشه ریاست جمهوری سال هشتادوهشت بازداشت و محاکمه شد

به گفته محمد عطریانفر "با توجه به اینکه آقای کرباسچی شهردار وقت رابطه خوبی با رهبری داشت و رهبری هم از انتخاب ایشان برای شهرداری تهران راضی بودند قرار شد مدیریت و تحریریه آنجا (همشهری) تغییر کند ولی روزنامه توقیف نشود".

احمد ستاری و ماشاالله شمس الواعظین که در اواخر دهه ۱۳۷۰ روزنامه های پرتیراژی همچون صبح امروز، جامعه، بنیان و عصرآزادگان را تاسیس کردند، از جمله مدیران روزنامه همشهری بودند که بر سر تغییر آنها میان شهردار وقت تهران و آیت الله خامنه ای توافق شده بود.

آقای عطریانفر درباره نارضایتی آیت الله خامنه ای از همشهری گفته "پیامد این توصیه رهبری، آقای کرباسچی به من زنگ زد و گفت می خواهم شما را ببنیم. گفت انتشار روزنامه به احترام نظر رهبری متوقف است. نظرشان هم این است که به شرط تغییر مدیریت فرهنگی آن می تواند دوباره فعالیت کند. من از سوی رهبری مامور به اصلاح آن شده ام. شما بیا و مسوولیت آن جا را بر عهده بگیر".

توقف انتشار روزنامه همشهری پس از ۵۱ شماره و تغییرات در کادر مدیریتی آن نخستین فشارهای ناشی از دیدگاه های آیت الله خامنه ای به روزنامه های کثیرالانتشار تاسیس شده پس از انقلاب بهمن ۱۳۵۷ است.

آقای عطریانفر که با آمدن به روزنامه همشهری و جلب نظر آیت الله خامنه ای زمینه انتشار مجدد آن را فراهم کرد تا زمان انتخاب محمود احمدی نژاد به عنوان شهردار تهران، سردبیر همشهری بود اما با کناره گیری از سمت خود با همکاری شماری از روزنامه نگاران ایران، روزنامه شرق را تاسیس کرد.

حق نشر عکس SNN
Image caption اکبر هاشمی رفسنجانی و غلامحسین کرباسچی. آقای کرباسچی که شهردار تهران بود در سال هفتادوهفت به اتهام اختلاس بازداشت و محاکمه شد

روزنامه همشهری در دوره ای طولانی تیراژ ۴۰۰ هزار نسخه در روز داشت که رکورد بی سابقه ای در ایران محسوب می شود. همشهری الگوی موفق روزنامه نگاری مدرن در ایران محسوب می شود و نخسین روزنامه رنگی ایران هم هست.

روزنامه همشهری در جشنواره قهرمانان صنعت ایران به عنوان یکی از صد برند برتر این کشور شناخته شده است. محمد عطریانفر در زمان قبول سردبیری همشهری معاون سیاسی وزارت کشور و پیش از آن از مقام های امنیتی در اصفهان بود.

او به خبرگزاری ایرنا گفته که پیشنهاد انتصاب غلامحسین کرباسچی، استاندار وقت اصفهان برای شهرداری تهران را به عبدالله نوری وزیر کشور وقت داده و پس از موافقت وزیر، موضوع را با اکبر هاشمی رفسنجانی رئیس جمهور وقت در میان گذاشته است.