'توافق هند و کره جنوبی با آمریکا بر سر معافیت از تحریم‌های ایران'

حق نشر عکس Getty Images
Image caption پایانه نفتی خارک - تحریم نفتی باعث کاهش فروش نفت ایران خواهد شد اما بعید است به فوریت به قطع صادرات منجر شود

برخی مقام‌های محلی مطلع گفته‌اند که هند و کره جنوبی بر سر ادامه واردات نفت از ایران با وجود تحریم‌های آمریکا، با واشنگتن به توافقی اجمالی رسیده‌اند.

پیش‌تر جان بولتون، مشاور شورای امنیت ملی آمریکا، گفته بود آمریکا مایل نیست در جریان تحریم‌های ایران، به کشورهای دوست و هم‌پیمان خود آسیب برساند.

شبکه خبری اقتصادی بلومبرگ گزارش داده است که هنوز هیچ تصمیمی در این باره نهایی نشده است و بعید است تا قبل از موعد بازگرداندن دور دوم تحریم‌ها علیه جمهوری اسلامی ایران، در این باره خبری رسمی منتشر شود.

چنین توافقی بین آمریکا با هند و کره جنوبی، که از خریداران عمده نفت ایران بوده‌اند، به این معنی است که دست‌کم بخشی از نفت صادراتی ایران هم‌چنان وارد بازار می‌شود.

این روند می‌تواند نگرانی‌ها از سقوط عرضه نفت و افزایش بیشتر قیمت جهانی را کاهش دهد.

آمریکا هفته آینده انتخابات میان‌دوره‌ای برگزار می‌کند و افزایش قیمت سوخت می‌تواند بر حمایت از دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور ایالات متحده تاثیر منفی بگذارد.

در طول ماه گذشته و با مطرح‌شدن نشانه‌هایی از این‌که عرضه‌کنندگان اوپک نفت بیشتری صادر می‌کنند تا کاهش عرضه را جبران کنند، قیمت نفت خام برنت ۱۴ درصد کاهش پیدا کرد.

حق نشر عکس Reuters
Image caption بولتون ضمن تاکید بر "وارد کردن حداکثر فشار" بر ایران تلویحا احتمال معافیت برخی خریداران نفتی را مطرح کرده است

مرحله دوم تحریم‌های ایالات متحده علیه جمهوری اسلامی ایران از روز ١٣ آبان - ٤ نوامبر - اجرایی می‌شود و تاکید این مرحله بر کاهش درآمد و دریافت‌های ارزی ایران به خصوص از طریق کاهش فروش نفت خام و دستیابی دولت به عواید ارزی آن است.

در حالیکه دولت آمریکا هشدار داده است که شرکت‌هایی که به معامله با ایران ادامه دهند مشمول تحریم‌های ثانویه خواهند شد، تعدادی از کشورهای واردکننده نفت از ایران توقف خرید این خریدها را به زیان خود دانسته و خواستار معافیت از تحریم شده‌اند. دولت ایران به خاطر موقعیت دشوار تجاری خود، نفت را با تخفیف و تسهیلات ویژه به مشتریان می‌فروشد و برای بعضی از واردکنندگان جایگزین کردن سایر صادرکنندگان به جای ایران آسان یا مقرون به صرفه نیست.

در ماه‌های اخیر تقریبا همه خریداران نفت ایران در حال مذاکره با آمریکا بودند که بتوانند معافیت‌های از تحریم‌های دور دوم بگیرند.

به گزارش بلومبرگ، در توافق اولیه هند و آمریکا قرار شده که پرداخت‌های هند برای خرید نفت ایران در یک حساب بانکی محلی سپرده‌گذاری شود. این حساب می‌تواند برای معامله‌های پایاپای استفاده شود. به گفته این منابع، هیچ پولی نمی‌تواند به طور مستقیم به ایران برود.

طبق این گزارش، معافیت درنظرگرفته‌شده برای کره جنوبی به این معنی است که این کشور هم‌چنان می‌تواند میعانات میدان پارس جنوبی را از ایران بخرد. این نفت فوق‌سبک به‌طورویژه برای کره جنوبی ضروری است چون خیلی از نیروگاه‌های این کشور برای این نوع نفت طراحی شده‌اند.

مقام‌های دولت هند و کره جنوبی حاضر نشده‌اند درباره این گزارش اظهارنظر کنند.

مقام‌های آمریکایی هم در واکنش به این گزارش گفته‌اند که هیچ جزئیات تازه‌ای درباره معافیت‌های داده‌شده به خریداران نفت ایران ندارند که اعلام کنند.

پیش‌تر جان بولتون، مشاور امنیت ملی رئیس جمهوری آمریکا، گفته بود که آمریکا مایل نیست در جریان تحریم ایران به متحدان خود آسیب برساند و یک منبع هندی از معافیت نسبی این کشور از تحریم نفتی ایران خبر داده است.

او در مورد هدف آمریکا از تحریم نفتی و مالی ایران گفته است که "ما می‌خواهیم حداکثر فشار را بر آنها وارد کنیم اما در عین حال مایل نیستیم به دوستان و متحدان خود آسیب برسانیم."

این منبع مطلع در گفت‌وگو با بلومبرگ خواسته است که نامش فاش نشود چون به گفته او این اطلاعات محرمانه است.

+ تحریم نفتی ایران؛ درخواست کره جنوبی از آمریکا، نشانه‌های تثبیت قیمت

+ آمریکا: قطع صادرات نفت ایران بازار را بی‌ثبات نمی‌کند

+ سفر نماینده ویژه آمریکا در امور ایران به اروپا و هند

+ آمریکا راهکارهایی را برای 'مقابله با استراتژی‌های فریبکارانه مالی' ایران توصیه کرد

با نزدیک شدن زمان اعمال مرحله دوم تحریم‌ها، این نگرانی هم وجود داشته که ممکن است توقف یا کاهش سریع عرضه نفت ایران باعث افزایش ناگهانی و چشمگیر بهای نفت خام در بازارهای جهانی شود.

طبق قوانین آمریکا، در اعمال تحریم نفتی علیه کشورهای خارجی، رئیس جمهوری ملزم است اطمینان حاصل کند که این اقدام باعث کمبود قابل توجه عرضه و افزایش قیمت نفت در بازارهای جهانی نمی‌شود زیرا چنین وضعیتی به افزایش بهای محصولات نفتی به خصوص بنزین در آمریکا منجر می‌گردد که به زیان مصرف کننده داخلی است.

حق نشر عکس Getty Images
Image caption از چپ به راست: وزیران دفاع و خارجه آمریکا با همتایان هندی خود - براساس اخبار تایید نشده آمریکا کاهش فعلی در واردات نفتی هند از ایران را کافی تشخیص داده و با معافیت این کشور موافقت کرده است

روز گذشته، دونالد ترامپ، رئیس جمهوری آمریکا، در یادداشت ارسالی برای وزیران خارجه و انرژی دولت خود گفت که از نظر او، بدون حضور ایران هم عرضه جهانی نفت و فرآورده‌های نفتی کافی است و انتظار نمی‌رود کاهش یا توقف فروش نفت ایران باعث افزایش قیمت در بازار جهانی شود.

اگرچه در هفته‌های گذشته، نزدیک شدن زمان تحریم آمریکا در کنار مشکلات تولید در برخی دیگر از کشورهای عمده صادرکننده نفت باعث نگرانی بازار در باره کمبود عرضه و در نتیجه، افزایش قیمت شده بود، با توجه به وعده روسیه، عربستان و برخی دیگر از تولیدکنندگان برای جبران کمبود ناشی از تحریم نفتی ایران در کنار چشم انداز کاهش رشد تقاضای جهانی برای نفت، به نظر می‌رسد که روند افزایش بهای نفت کند یا متوقف شده باشد.

حق نشر عکس iSna
Image caption بانک مرکزی جمهوری اسلامی - جنبه دیگر تحریم‌های آمریکا انتقال عواید ارزی ناشی از صادرات نفت به داخل ایران است که بیشتر برای دولت ایران اهمیت دارد تا خریداران خارجی نفت

در ماه‌های اخیر، مقامات آمریکایی برای قانع کردن واردکنندگان عمده نفت ایران به این کشورها سفر کرده و هشدار داده‌اند که ادامه خرید در سطح قبلی، خریداران را در معرض مجازات‌های مالی آمریکا قرار می‌دهد. چین، هند و ترکیه تا کنون از تعهد به توقف خرید نفت از ایران سر باز زده‌اند و کره جنوبی نیز از آمریکا خواسته است در بررسی درخواست معافیت شرکت‌های آن کشور، "حداکثر انعطاف پذیری" را نشان دهد.

مقامات آمریکایی گفته‌اند که درخواست معافیت از واردات نفت ایران را "مورد به مورد" بررسی می‌کنند و درباره آنها تصمیم می‌گیرند.

برخی کارشناسان معتقدند که در شرایط فعلی بازار، ایران دست کم در کوتاه مدت خواهد توانست حدود یک میلیون بشکه نفت خام خود را صادر کند که اگرچه به مراتب کمتر از میزان قبلی است، اما به معنی قطع کامل صادرات نفتی نیست.

هدف دیگر مرحله دوم تحریم‌های آمریکا، توقف یا کاهش مبادلات مالی و بانکی ایران با خارج است. در حالیکه خرید نفت ارزان از ایران به نفع خریداران تمام می‌شود، پرداخت ارز حاصل از آن برای دولت ایران جنبه حیاتی دارد. برخی سیاستمداران آمریکایی از دولت آن کشور خواسته‌اند تا برای قطع ارتباط مالی و پولی تلاش بیشتری کند.

طبق قوانین تحریم نفتی، ایالات متحده از کشورهای دیگر انتظار دارد در فواصل شش ماهه واردات نفت خود از ایران را کاهش دهند.