تظاهرات مرداد ماه در ایران: اعتراض به حکم حبس 'ناعادلانه' برای ۲۴ نفر

صبا کردافشاری، ۱۹، و یاسمن آریان، ۲۳، به دلیل تظاهرات مسالمت آمیز به زندان محکوم شده اند حق نشر عکس HumanRightsWatch
Image caption دیده بان حقوق بشر: صبا کردافشاری، و یاسمن آریان به دلیل تظاهرات مسالمت آمیز به زندان محکوم شده اند

سازمان دیده بان حقوق بشر می گوید قوه قضاییه ایران حداقل ۲۴ نفر را براساس اتهامات "مبهم" امنیت ملی، در ارتباط با اعتراضات اواسط تابستان در شهرهای مختلف کشور، محکوم کرده که مجازات آنها از شش ماه تا شش سال زندان متفاوت است.

دیده بان حقوق بشر در گزارشی تحت عنوان "محکومیت معترضان در دادگاه های ناعادلانه" نوشت این افراد در میان ۵۰ نفری بودند که روز ۱۱ مرداد -دوم اوت - در جریان اعتراضات تهران علیه وضعیت نابسامان اقتصادی و فساد دستگیر شدند.

این بیانیه همچنین به پرونده محمد نجفی، وکیل، که گفته می شود به دلیل افشای مرگ یک معترض زندانی به سه سال حبس محکوم شده اشاره کرده است.

در اواسط مرداد ماه گذشته اعتراضاتی در شهرهای مختلف شامل اصفهان، شیراز، مشهد، کرج و تهران بروز کرد که پس از تظاهرات دی ماه گذشته در ده ها شهر ایران بود.

تصاویر منتشر شده در جریان اعتراضات نشان می داد در بعضی از نقاط میان معترضان و پلیس درگیری روی داد.

آن اعتراض‌‌ها با انتقاد از وضعیت اقتصادی آغاز شد، هر چند که دامنه اعتراض‌ها از اقتصاد فراتر رفت و با شعارهایی علیه حکومت هم همراه شد.

دیده بان حقوق بشر به نقل از "سه منبع مطلع" می نویسد که این گروه از معترضان به "تجمع و تبانی علیه امنیت ملی" از طریق "شرکت در اعتراض بدون مجوز مختل کننده نظم عمومی" متهم شده بودند.

در این گزارش آمده است: "در حکم حداقل دو نفر از جمله صبا کردافشاری ۱۹ ساله مدرک ارائه شده توسط دادستان ها صرفا مطالب آنها در شبکه های اجتماعی از گزارش اعتراض ها بود."

به این سازمان گفته شد که مقام ها از "دسترسی بازداشتی ها به وکیل در جریان بازپرسی و محاکمه امتناع کردند و به آنها فشار آوردند تا مجرمیت خود را بپذیرند... این منابع افزودند که در جریان محاکمه ها مقامات از بررسی اتهامات توسط وکلای منتخب خانواده ها یا حضور آنها در دادگاه جلوگیری کردند."

این گزارش همچنین به مرگ معترضی به نام "رضا اوتادی" در تظاهرات کرج به ضرب گلوله اشاره می کند و می گوید دولت ایران هنوز نتیجه تحقیقات درباره اینکه چه کسی مسئول مرگ او بوده را منتشر نکرده است.

حق نشر عکس UGC
Image caption در روز اول اعتراضات در کرج تظاهرکنندگان در گوهردشت خواستار حمایت بازاریان شدند

در آن زمان حاجی رضا شاکرمی، دادستان عمومی و انقلاب کرج، از "کشته شدن یک جوان ۲۶ ساله در جریان اعتراضات اخیر در گوهردشت کرج" خبر داد و "تجمع کنندگان" را مسئول تیراندازی معرفی کرد. او ادعا کرد که تیرهایی هم به سوی ماموران حاضر شلیک شد و سه نفر از نیروهای انتظارمی استان البرز نیز با سنگ و چاوق مصدوم شدند.

با این حال سازمان عفو بین الملل در آن زمان گزارش داد: "خبرها و ویدئوهایی که درباره تظاهرات کرج منتشر شده به این موضوع اشاره دارند که این نیروهای امنیتی بودند که برای متفرق کردن تظاهرات به صورت هوایی یا مستقیم به سمت تظاهرکنندگان تیراندازی کردند."

عفو بین الملل نوشت که مقام ها پیکر رضا اوتادی را با تاخیر تحویل خانواده دادند چون گفتند اسم او به عنوان "شورشی" ثبت شده. در نهایت "مراسم تشییع جنازه او روز ۱۵ مرداد تحت تدابیر امنیتی و با حضور نیروهای اطلاعاتی برگزار شد."

دیده بان حقوق بشر همچنین اشاره می کند که "براساس بیانیه های مقام های ایرانی از ژانویه حداقل ۳۰ نفر از جمله ماموران ضابط قانون در اعتراضات کشته شده اند."

در این گزارش آمده است: "گروه‌های حقوق بشری مرگ دو معترض در بازداشت را گزارش کرده‌اند: سینا قنبری و وحید حیدری، و همچنین کاووس سید امامی، فعال محیط زیست و محمد راجی، معترضی از اقلیت دراویش. مقامات ادعا می‌کنند سه نفر اول خودکشی کردند و هیچ توضیحی درباره‌ی مرگ راجی ارائه نکرده‌اند. او در جریان دستگیری در ۲۰ فوریه شدیداً مجروح شده بود."

بازداشت و زندانی کردن یک وکیل

این گزارش می گوید که ماموران محمد نجفی، وکیل، را به تلافی افشای مرگ وحید حیدری در بازداشت و گزارش وجود علائم شکنجه و دیگر بدرفتاری ها از جمله زخم و کبودی بر بدن او، دستگیر کردند.

بنابه این گزارش او در روز ۲۶ ژوئیه در شعبه دوم دادگاه کیفری اراک به اتهام "اخلال در نظم عمومی از طریق اقدامات نامتعارف مثل شعار دادن" به سه سال زندان محکوم شد و روز ۲۸ اکتبر دوره زندان خود را شروع کرد.

دیده بان حقوق بشر می افزاید: "دادگاه همچنین ‍۱۰ معترض دیگر که در جریان اعتراضات دسامبر و ژانویه دستگیر شده بودند را به اتهاماتی مثل اخلال در نظم عمومی و نشر اکاذیب به زندان‌های یک تا سه سال محکوم کرد."

اعتراضات مرداد ماه در پی سقوط ارزش ریال، افزایش قیمت ارزهای خارجی و طلا و گرانی شروع شد.

بیشتر بخوانید: